آیه ۴۶ سوره الرحمن

سوره الرحمن، آیه ۴۶ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۳

معنی کلمات و عبارات
«مَقَامَ»: جایگاه. مراد منزلت و مرتبت، یعنی عظمت کبریائی الهی است. اسم مکان است. نظارت و مراقبت الهی بر بندگان. مصدر میمی است. «جَنَّتَانِ»: دو باغ. به گمانم مراد تثنیه نیست، بلکه مراد جمع و کثرت است. چرا که در بیش از پنجاه مورد (جَنَّات) به مؤمنان وعده داده شده است (نگا: بقره / ، آل‌عمران / و نساء / و ...). حتی در آیه همین سوره (فِیهِنَّ) آمده است و ضمیر جمع بکار رفته است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - بیمناکان دادگاه عدل الهى و حضور در محضر او، برخوردار از دو بوستان «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» در صورتى که مراد از «مقام ربّه» محضر پروردگار در قیامت باشد، برداشت یاد شده به دست مى آید. ۲ - بیم دارندگان از گناه و مخالفت پروردگار، بهره مند از دو بهشت «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» خوف از مقام پروردگار، مى تواند کنایه از ترک گناه و پرهیز از مخالفت با فرمان پروردگار باشد. برداشت بالا بر پایه این احتمال است. ۳ - توجه به نظارت ربوبى و مداوم خداوند بر خلق، زمینه ساز مراقبت جدى بر عمل و برخوردارى از پاداش عظیم الهى «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» برداشت یاد شده بر این اساس است که مراد از «مقام ربّه» جایگاه ربوبیت خداوند باشد که همواره بر خلق اشراف دارد و هرگز از آن غفلت نمى کند و سزا است که خلق، از چنین نظارتى بیم داشته باشند. ۴ - بیمناکان از مقام پروردگار، برخوردار از بهشتى مادى و بهشتى معنوى * «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» تثنیه آمدن «جنّتان» ممکن است اشاره به مطلب بالا داشته باشد; چه این که برخى از مفسران نیز بدان اشاره کرده اند. ۵ - بیمناکان از مقام پروردگار، برخوردار از بهشتى در قبال عمل و بهشتى دیگر از فضل الهى * «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» طبق نظر برخى از مفسران، تثنیه آمدن «جنّتان» نظر به مطلب بالا دارد.
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۶ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» قال: من علم أنّ اللّه یراه و یسمع ما یقول... فیحجزه ذلک عن القبیح من الأعمال فذلک الذى خاف مقام ربّه و نهى النفس عن الهوى; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۷۰، ح ۱۰; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۹۶- ، ح ۴۸.] از امام صادق(ع) روایت شده که درباره «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» فرمود: آن کس که بداند خداوند او را مى بیند و کلام وى را مى شنود... و این دانستن، او را از اعمال زشت بازدارد; این همان کسى است که از مقام خداوند ترسیده و نفس خود را از هواپرستى بازداشته است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • زیبایی کنار هم قرار گرفتن چشمه و باغ+۳ آیه
  • پایینتر بودن درجه بهشت اصحاب یمین نسبت به بهشت خایفان+۱ آیه
  • دو باغ بهشتی خایفان از خدا، برخوردار از میوه انار+۱ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۵ آیه
  • سرسبز بودن برگهای درختان بهشت، نعمتی درخور توجّه+۳ آیه
  • (درختان) بهشت، دارای شاخ و برگ بسیار متنوّع و زیبا+۱ آیه
  • برگ درختان بهشت، به رنگ سبز تیره+۲ آیه
  • حوریان و همسران باکره، از نعمتهای خداوند در بهشت و پاداش خداترسان+۲ آیه
  • بهشت دارای اب جاری از چشمهساران+۴ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۶ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان، از بدی حساب+۱۰ آیه
  • بهشتیان، دارای مراتب و درجات متفاوت+۳ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان+۱۰ آیه
  • بهشت، دارای اب جاری از چشمهساران+۴ آیه
  • بهشت خایفان، دارای دو چشمه جاری+۱ آیه
  • چشمههای جوشان و فورانکننده بهشت، برای خایفان مقام پروردگار+۱ آیه
  • بهشت، دارای مراتب و درجات متفاوت+۳ آیه
  • احسان، از عوامل راهیابی به بهشت+۱ آیه
  • بهشت، جایگاهی قطعی برای خداترسان+۸ آیه
  • عدالت خداوند، در پاداش نیکوکاران+۱ آیه
  • ترس از خدا، عامل بهرهمندی از بهشت الهی+۶ آیه
  • خوف از قیامت، موجب بهرهمندی از پاداش بهشت+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۹ آیه
  • راهیابی جنّیان مؤمن به بهشت+۱۱ آیه
  • بهرهمندی جنّیان خداترس و نیکوکار، از پاداشها و نعمتهای بهشتی+۶ آیه
  • تکیه زدن بهشتیان، بر فرشهای حریر بهشتی+۱ آیه
  • استر فرشهای بهشتیان، از حریر ضخیم+۱ آیه
  • لزوم ترس از مقام پروردگار+۳ آیه
  • حوریان بهشتی، زنانی غیر از همسران دنیایی بهشتیان+۲ آیه
  • همسری حوریان بهشتی، از پاداشهای بهشتیان+۱ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، مایه خداترسی+۴ آیه
  • ترس از خدا، عامل پرهیز از بدیها
  • خداترسی، سبب بهره مندی از بهشت+۲ آیه
  • خوف از مقام ربّ، عامل بهره مندی از بهشت، با انواع نعمتهای ان+۸ آیه
  • بهره مندی خایفان از مقام پروردگار، از رفاه و اسایش گسترده در بهشت+۵ آیه
  • مؤمنان، بهره مند از رفاه و اسایش در بهشت+۳ آیه
  • باغهای سبز رنگ در بهشت، از نعمتهای خداوند، برای خایفان از مقام پروردگار+۴ آیه
  • تنوّع و زوجیّت، در میوه های بهشت+۱ آیه
  • کنار هم قرار گرفتن چشمه و باغ، دارای منظره ای زیبا+۳ آیه
  • تکیه زدن بهشتیان، بر فرشهای فاخر+۱ آیه
  • توبیخ تکذیبگران جنّ و انس، به علّت فکر نکردن درباره نعمتهای بهشت و بیم نداشتن از مقام پروردگار+۱ آیه
  • تنوّع و زوجیّت، در میوههای بهشت+۱ آیه
  • بهرهمندی جنّیان خدا ترس و نیکوکار، از پاداشها و نعمتهای بهشتی+۱ آیه
  • خوف از مقام ربوبیت، زمینهساز بهرهمند شدن از بهشت، با انواع نعمتهای ان+۵ آیه
  • توجّه به پاداشهای اخرتی خداوند، مانع تکذیب نعمتهای الهی+۱ آیه
  • بیان نعمتهای بهشتی، نعمتی الهی، جهت بازایستادن از تکذیب+۱ آیه
  • وجوب ترس از مقام پروردگار+۳ آیه
واژه‌ها