آیه ۵۲ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۵۲ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۳

معنی کلمات و عبارات
«أَمْ»: بلکه. «مَهِینٌ»: حقیر. پست. مراد فرعون، فقیر و بی‌پول و بی‌دار و دسته و عشیره و قبیله و لشکر و سپاه و جاه و مقام است. «لا یَکَادُ یُبِینُ»: نمی‌تواند فصیح صحبت کند و مراد خود را واضح و روشن به دیگران بگوید. اشاره به لکنت زبان موسی پیش از پیغمبری است (نگا: طه / - ، قصص / ). و یا این که اشاره به اختلاف زبان عبری و قبطی است. چرا که موسی دارای زبان عبری و فرعون و فرعونیان دارای زبان قبطی بودند (نگا: قاسمی).
نزول
نکات آیه
۱ - استکبار و فخرفروشى فرعون، در برابر حضرت موسى(ع) «أم أنا خیر من هذا الذى هو مهین» ۲ - جامعه فرعونى، داراى نظامى طبقاتى و مبتنى بر اشرافى گرى «أم أنا خیر من هذا الذى هو مهین» ۳ - لکنت زبان و نقص گفتارى موسى(ع)، به هنگام طرح دعوت در برابر فرعون* «و لایکاد یبین» ۴ - تلاش فرعون براى حقیر نمایاندن موسى(ع) و تحقیر جایگاه و موقعیت اجتماعى او «أم أنا خیر من هذا الذى هو مهین» ۵ - قوم و نژاد بنى اسرائیل، مردمى حقیر در نظر فرعونیان «من هذا الذى هو مهین» تعبیر به «مهین»، ممکن است ناظر به شخصیت ظاهرى موسى(ع) و فاصله داشتن او از طبقات اشراف و ثروتمندان باشد و نیز ممکن است اشاره به نژاد موسى(ع) باشد که از بنى اسرائیل بوده و فرعونیان خود را سرور ایشان مى پنداشتند. ۶ - قدرت و ثروت، تنها ملاک ارزش در دیدگاه فرعون و فرعونیان «قال یقوم ألیس لى ملک مصر ... أم أنا خیر من هذا الذى» برداشت یاد شده با توجه به دو نکته زیر است: الف) فرعون پس از یادآورى فرمانروایى و ثروت خویش، موسى(ع) را غیر قابل قیاس با خود مى داند و این نشان دهنده بینش فرعون در زمینه ملاک ارزش است. ب) سخنرانى فرعون و تکیه وى بر قدرت و ثروت، نشان مى دهد که در جامعه قبطى چنین دیدگاهى وجود داشته است. ۷ - موسى(ع)، داراى ظاهرى ساده و به دور از تشریفات و تشخص «الذى هو مهین» خوار شمردن موسى(ع) از سوى فرعون، نشان مى دهد که آن حضرت ظاهرى ساده و پیراسته داشته و همین نکته مستمسک فرعون قرار گرفته است. ۸ - فرعون، مدعى ناتوانى موسى(ع) از بیان مقاصد و اثبات مطالب خویش «و لایکاد یبین»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
  • احتجاج فرعون برای نفی رسالت موسی(علیه السلام) به فصیح نبودن او و نداشتن زیورالات و عدم همراهی ملایکه با وی+۳ آیه
  • بهانهجوییها و رفتار تحقیرامیز و مستبدّانه فرعون، در برابر دعوت موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • فریب و تحقیر مردم، زمینه استکبار فرعون+۲ آیه
  • قدرت و سلطنت فرعون، عامل استکبار وی دربرابر موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • خودبزرگبینی و استکبار فرعون، در برابر موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • بیان روشن و رسا، ابزاری ضروری و ارزشمند در تبلیغ دین+۳ آیه
  • قدرت، عامل تفاخر بر دیگران+۳ آیه
  • تفاخر فرعون، موجب فریب خوردن و مرعوب شدن قومش+۳ آیه
  • فرعون، مردی مغرور و متکبّر+۴ آیه
  • ناروایی تفاخر و گردن فرازی+۵ آیه
  • فخرفروشی و اظهار خیر و برتری فرعون بر حضرت موسی(علیه السلام)، به سبب قدرت و ثروت او+۱ آیه
  • قدرت و ثروت، تنها ملاک ارزش و خیر، در دیدگاه فرعون و فرعونیان+۱ آیه
  • غرق شدن فرعونیان، در اب دریا+۳ آیه
  • لکنت زبان موسی(علیه السلام)، قبل از رسالت خودش+۲ آیه
  • رسالت موسی(علیه السلام)، دشوار و نیازمند ایات و دلایل و تاییدهای متعدّد خداوند+۶ آیه
  • سؤال غرورامیز و تقریری فرعون از قومش، درباره اقتدار و حاکمیت اشکار او بر سرزمین مصر و برتری خود بر موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • موسی(علیه السلام) فردی ضعیف و خوار، در دیدگاه فرعون+۱ آیه
  • نقش اساسی و تعیین کننده فرعون، در گمراهی قوم خود+۴ آیه
  • نقش اساسی و مؤثّر تبلیغات سوء، در گمراهی انسانها+۳ آیه
  • نقش تعیین کننده و اساسی حاکمان و فرمانروایان گمراه، در گمراهی جامعه خود+۴ آیه
  • احتجاج فرعون برای نفی رسالت موسی(علیه السلام)به فصیح نبودن او و نداشتن زیور الات و عدم همراهی ملایکه با وی+۳ آیه
  • استفاده فرعون از احساسات و عواطف قومی، در جهت تبلیغ خویش و برتری بر موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • متّهم شدن موسی(علیه السلام) به ناتوانی از بیان مقاصد خود، از سوی فرعون+۲ آیه
  • خودبزرگ بینی و استکبار فرعون، در برابر موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • فریب و تحقیر مردم، زمینه استکبار فرعون+۲ آیه
  • قدرت و سلطنت فرعون، عامل استکبار وی در برابر موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • اهانت فرعون به موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • فخرفروشی و اظهار خیر و برتری فرعون بر موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • فرعون، فردی مغرور و متکبّر+۴ آیه
  • ترور شخصیّت موسی(علیه السلام) از ناحیه فرعون، با حقیر نشان دادن او و موقعیّت اجتماعی وی+۱ آیه
  • بهره مندی از قدرت، عامل فخرفروشی+۳ آیه
  • قدرت و ثروت، تنها ملاک ارزش انسان، در دیدگاه فرعون+۱ آیه
  • اولویّت دادن به کانونهای اصلی قدرت، در تبلیغ و اصلاح انها، امری ارزشمند+۷ آیه
  • مدح و ستایش فرعون از خود، به سبب حکومت وی بر سرزمین مصر و با تحقیر موسی علیه السلام+۱ آیه
  • انتظار بیجای فرعون، مبنی بر همراهی ملایکه با موسی علیه السلام برای کمک به او+۳ آیه
  • اهانت فرعون به موسی علیه السلام با غرور و فخرفروشی در میان قوم خود+۲ آیه
  • سخنان فرعون، مبنی بر لکنت زبان و ضعف بیان در موسی علیه السلام+۲ آیه
  • فرعون، فردی نژادپرست و خودبرتربین+۳ آیه
واژه‌ها