سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۵۶ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۳
فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِّلْآخِرِينَ
و آنها را پیشگامان (در عذاب) و عبرتی برای دیگران قرار دادیم.
معنی کلمات و عبارات
«سَلَفاً»: گذشتگان. یعنی سردستگان و رهبرانی که در گذشته بودهاند و مقتدی و قدوه کافر و مثل سوء آیندگانی همچون خود شدهاند. پیشگامان کفر و سرکشی در دنیا، و جلوداران ورود به عذاب دوزخ در آخرت. «مَثَلاً»: مثال. ضربالمثل. مایه پند و عبرت.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - سرنوشت فرعونیان در تاریخ، مایه عبرت براى آیندگان «فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
۲ - بیان فرجام فرعونیان، هشدارى به مستکبران و اشراف مشرک مکه «فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
۳ - نابودى قدرت هاى جبار، با تمامى اقتدار و شکوه، سنت حتمى الهى است. «فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
معرفى کردن سرنوشت فرعونیان به عنوان عبرتى براى آیندگان، نشانگر آن است که چنین سرنوشتى، در انتظار همه جباران تاریخ است.
۴ - تاریخ، راهنماى آدمى به سنت هاى تخلف ناپذیر الهى است. «فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
۵ - مکتب حق در رویارویى با مخالفان، همواره مورد حمایت خداوند بوده است. «انتقمنا منهم ... فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
۶ - انتقام و عذاب الهى، براساس ملاک و در راستاى عبرت آموزى بشر «انتقمنا منهم ... فجعلنهم سلفًا و مثلاً للأخرین»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حامی دینعبرت از انتقامهای خداعبرت از عذابهای خداقانونمندی انتقامهای خداهشدار به اشراف مکههشدار به مستکبران مکهحتمیت هلاکت ظالمانعبرت از فرعونیانفرجام فرعونیانهشدار به مشرکان مکهحتمیت سنتهای خداقانونمندی عذابهای خدادشمنان دینحمایتهای خدافواید تاریخمنابع شناختعوامل عبرت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
- انتقام خداوند از فرعونیان فاسق، درس عبرتی برای دیگران+۳ آیه
- رسالت موسی(علیه السلام)، دشوار و نیازمند ایات و دلایل و تاییدهای متعدّد خداوند+۷ آیه
- فرجام هلاکت فرعونیان در دریا، مایه پند و عبرت+۵ آیه
- انتقام خداوند از فرعون و فرعونیان، درس عبرتی برای دیگران+۳ آیه
- فرجام هلاکت بار فرعون، هشداری به اشراف و مستکبران مکّه+۲ آیه
- لجاجت اشراف فرعون در برابر ایات الهی، موجب گرفتاری انان به هلاکت+۴ آیه