سوره زلزله(الزلزلة)، آیه ۶ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۹
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ
در آن روز مردم بصورت گروههای پراکنده (از قبرها) خارج میشوند تا اعمالشان به آنها نشان داده شود!
معنی کلمات و عبارات
«یَصْدُرُ»: بیرون میآیند. «أَشْتَاتاً»: جمع شَتیت، پراکندهها. مراد دسته دسته و فرد فرد است. حال است. «لِیُرَوْا»: تا بدیشان نمایانده شود.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - مردم، در قالب گروه هایى متفاوت، صحنه قیامت را به سوى سرنوشت مخصوص خویش، ترک خواهند کرد. «یومئذ یصدر الناس أشتاتًا لیروا أعملهم»
«یصدر»; یعنى، منصرف مى شود و بازمى گردد (مفردات و صحاح اللغة). «أشتاتاً» (جمع «شتّ») به معناى «تفرق یافتگان» است (صحاح اللغة). مفاد آیه شریفه ناظر به مرحله پس از حسابرسى است که مردم از آن برمى گردند و به سوى بهشت و جهنم مى روند. فعل «یصدر» و نیز مشاهده اعمال (یا پاداش و کیفر آن)، با این معنا سازگارتر است; گرچه این احتمال نیز منتفى نیست که مراد، رجوع انسان ها به حیات دوباره باشد; ولى فعل «یصدر» و نیز مشاهده اعمال (یا پاداش و کیفر آن)، با احتمال نخست، سازگارتر است.
۲ - زلزله زمین، از مقدّمات حشر مردم و حسابرسى اعمال آنان در قیامت است. «إذا زلزلت الأرض ... یومئذ یصدر الناس»
۳ - انسان ها در قیامت، به گروه هایى گوناگون تقسیم خواهند شد. «یومئذ یصدر الناس أشتاتًا»
۴ - تمام مردم در قیامت، با بیرون آورده شدن از زمین، در صحنه محشر حضور خواهند یافت. «و أخرجت الأرض أثقالها ... یومئذ یصدر الناس أشتاتًا»
جمله «یصدر الناس»، ممکن است ناظر به رجوع مردم به حیات دوباره (معاد) باشد.
۵ - مشاهده کردار و مواجه شدن با پاداش و کیفر آن، از اهداف حشر انسان ها در قیامت «یصدر الناس أشتاتًا لیروا أعملهم»
حرف «لام» در «لیروا»، بیانگر برداشت یاد شده است. مشاهده اعمال، یا به معناى مشاهده پاداش و کیفر آنها است و یا ناظر به تجّسم اعمال و مشهود بودن آن در قیامت است.
۶ - پاداش ها و کیفرهاى آخرت، چیزى جز کردار انسان نیست. «یصدر الناس أشتاتًا لیروا أعملهم»
۷ - مواجه شدن انسان ها با کردار خود و پاداش یا کیفر آن، پس از بازگشت آنان از حسابرسى است. «یصدر الناس أشتاتًا لیروا أعملهم»
۸ - تجسّم اعمال و قابل رؤیت شدن آنها در آخرت «لیروا أعملهم»
۹ - روبه رو شدن با اعمال در قیامت، تخلّف ناپذیر و بیرون از اختیار انسان ها است. «لیروا»
مجهول بودن فعل «یُرَوا»، بیانگر آن است که «ارائه»، وظیفه مأموران الهى است و اعمال انسان ها، خواه ناخواه به آنان نشان داده خواهد شد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حتمیت رؤیت اخروی عملزمینه حشر انسان هاعوامل کیفراخرویفلسفه حشر در قیامتگروهبندی در قیامتتفاوت اخروی انسان هاگروهها در قیامتآثار زلزله قیامتزمینه حسابرسی عملخروج انسان ها از قبررؤیت اخروی عملعوامل پاداش اخرویفرجام اخروی انسان هاکیفر اخروی عملپاداش اخروی عملحشر در قیامتزمین در قیامتحسابرسی عملحشر اخروی انسان هاتجسم عملانسان ها در قیامتآثار اخروی عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- انذار انسانها، از حسابرسی در قیامت+۲ آیه
- تجسم تمام اعمال ناشایست انسان، حتی عمل ناچیز، در قیامت+۱ آیه
- تجسم اعمال نیک انسان، حتی عمل کوچک، در قیامت، برای مشاهده ان+۱ آیه
- حشر مردم و حسابرسی اعمال انان، در پی وقوع زلزله در استانه قیامت+۱ آیه
- عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۳ آیه
- داوری خداوند در قیامت نسبت به عذاب بندگانش براساس عدل و داد+۳ آیه
- مواجه شدن انسانها با کردار خود، از اهداف حشر انان
- قابل رؤیت بودن تمام اعمال، در قیامت+۷ آیه
- گواهی زمین در قیامت، بر اعمال انسانها+۲ آیه
- کارهای خیر، هرچند به وزن مورچه کوچک، قابل عرضه شدن در قیامت برای عامل ان+۱ آیه