سوره زمر(الزمر)، آیه ۳۸ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۲
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَأَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ
و اگر از آنها بپرسی: «چه کسی آسمانها و زمین را آفریده؟» حتماً میگویند: «خدا!» بگو: «آیا هیچ درباره معبودانی که غیر از خدا میخوانید اندیشه میکنید که اگر خدا زیانی برای من بخواهد، آیا آنها میتوانند گزند او را برطرف سازند؟! و یا اگر رحمتی برای من بخواهد، آیا آنها میتوانند جلو رحمت او را بگیرند؟!» بگو: «خدا مرا کافی است؛ و همه متوکّلان تنها بر او توکّل میکنند!»
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۶۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۷)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۵ آیه
- خدا، پدید اورنده اسمانها+۳ آیه
- افرینش زمین، از ایات خدا+۲ آیه
- ناتوانی معبودان باطل از دفع ضرر و جلب منفعت، در صورت اراده خداوند برخلاف انها، حجّت پیامبر(صلی الله علیه واله) بر ضدّ مشرکان
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۳ آیه
- اقرار مشرکان عصر جاهلیّت به خالقیّت خداوند+۴ آیه
- جلب منفت و دفع ضرر از خویش، از انگیزههای بتپرستی+۷ آیه
- بتپرستی، ایین مشرکان عصر بعثت+۱ آیه
- ناتوانی بتان بر رساندن نفع و ضرر، برهانی بر خطا بودن بتپرستی+۶ آیه
- قدرت نداشتن بتان به زیان یا نفع رساندن در برابر اراده الهی، دلیل بر بطلان پرستش انها
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۵ آیه
- توحید، مایه توکّل و توجّه انسان به مشیّت و قدرت خدا
- اعتراف مشرکان به توحید در خالقیّت، پس از تذکّر و پرسش+۴ آیه
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۱۱ آیه
- انحصار خالقیّت اسمانها و زمین، در خدای یگانه+۳ آیه
- خالق یگانه، مبدا پیدایش هر خیر و زیان
- افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۵ آیه
- سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۶ آیه
- توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۵ آیه
- توکّل به خدا، مایه شهامت و شجاعت در برابر دشمن+۲ آیه
- کفایت امور انسان از سوی خدا، در پی توکّل به او+۵ آیه
- انحصار و اختصاص توکّل به خداوند+۲ آیه
- توکّل به خداوند، کفایتکننده پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر مخالفتهای کافران+۶ آیه
- توکّل به خداوند در کارهای نیک، امری مهم و از دعوتهای مؤکّد الهی+۶ آیه
- توجّه به خالقیّت خداوند و سلطه او بر کلّ هستی، زمینهای برای توکّل+۲ آیه
- توجّه به کفایت خدا در تمام امور، زمینه توکّل بر او+۷ آیه
- لزوم توکّل به خداوند در تمام امور+۲ آیه
- توکّل به خداوند، امری مطلوب در تبلیغ و اجرای رسالتهای الهی+۴ آیه
- توکّل به خدا، امری شایسته و لازم در مبارزه با شرک و بتپرستی+۴ آیه
- شریک قایل شدن برای خداوند، مانع توکّل به او+۲ آیه
- اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۶ آیه
- اقرار و اعتقاد مشرکان عصر جاهلیّت به خالقیّت خداوند+۴ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۵ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۴ آیه
- حرمت بت پرستی+۷ آیه
- لزوم توکّل به خداوند، در تمام امور+۶ آیه
- دفاع پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از توحید، با مبارزه علیه شرک و بت پرستی+۱ آیه
- هشدار به عذاب خوارکننده از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)به مشرکان، در صورت اصرار بر شرکورزی+۲ آیه
- تهدید مشرکان به عذاب ذلّت بار، از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شرکورزی، موجب گرفتاری به عذاب ذلّت بار در دنیا+۲ آیه
- خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۳ آیه
- توکّل و اعتماد به خداوند، موجب فایق امدن بر مشکلات+۳ آیه
- خداوند، برطرف کننده سختیها و گرفتاریهای انسان+۳ آیه
- سؤال تقریری خدا از مشرکان، درباره خلقت اسمانها و زمین از جانب او+۳ آیه
- توجّه دادن مردم به شناخت خدا و دوری از شرک، از اهداف سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۳ آیه
- ناتوانی شریکان و معبودان از هر نوع اثر بخشی، دلیل بطلان شرک+۶ آیه
- شرکورزی، عقیده و پنداری خلاف فطرت توحیدی انسان+۱ آیه
- شرک ستیزی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، با تمام مشرکان+۴ آیه
- مشرکان، مورد تهدید خداوند به کیفر و عذاب+۳ آیه
- دعای مشرکان در پیشگاه خدا، هنگام گرفتاریها و سختیها
- گرفتاری به عذاب ذلت بار، هشدار پیامبر(صلی الله علیه واله)به مشرکان، در صورت اصرار بر شرک خویش+۲ آیه
- شرکورزی برخی اشخاص، به رغم شناخت خدا+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان به وجود خدا+۱ آیه
- هدایت ناپذیری برخی مشرکان
- ضارّ / اسماوصفات+۳ آیه
- بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۹ آیه
- تنها خالقِ اسمانها و زمین، توانا بر دفع ضرر از انسان
- ماموریت پیامبر(صلی الله علیه واله) از طرف خدا، برای اعلام عجز معبودان باطل بر دفع ضرر+۳ آیه
- معبودان باطل (بتها)، عاجز از هرگونه دفع ضرر، از پرستش گران خویش+۷ آیه
- رفع مضرّات و کمبودها از انسانها، فقط به قدرت خداوند سبحان+۴ آیه
- عدم توان پیامبر(صلی الله علیه واله) نسبت به دفع ضرر از خویش، در صورت اراده خداوند+۲ آیه
- عجز معبودان باطل، از رساندن نفع و ضرر+۸ آیه
- شایستگی خدا برای پرستش، به جهت مالک بودن نفع و ضررها+۶ آیه
- تنها خداوند، قادر بر رساندن هرگونه نفع و ضرر به ادمی+۶ آیه
- خداوند، تنها حقیقت ضرر و نفع رسان به انسانها، شایسته توکل و واگذاری امور به او
- تحقّق حتمی اراده الهی، در صورت تعلّق اراده او به ضرر ادمی+۱ آیه
- توکّل به خدا، سبب دفع ضرر+۱ آیه
- خداوند، نجات دهنده انسانها از مضرّات+۳ آیه
- ناتوانی بتها (معبودان باطل)، از نجات افراد ضرر دیده+۲ آیه
- ناتوانی معبودان غیر خدا، از نجات بخشی در گرفتاریها، دلیل بطلان عبادت انها+۱ آیه
- معبودان باطل، ناتوان از رساندن منفعت به انسانها+۵ آیه
- عجز معبودان باطل، نسبت به دفع گزند از پیروان خود
- مشرکان عرب، معتقد به وجود خداوند+۳ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور خدشه دار کردن اعتقادات شرک الود عرب جاهلیّت+۲ آیه
- بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۷ آیه
- احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۱ آیه
- قدرت خداوند، موجب شکست و مقهوریّت معبودان مورد پرستش مشرکان
- ناتوانی معبودان باطل از دفع ضرر و جلب منفعت، در صورت اراده خداوند بر خلاف انها، حجّت پیامبر صلی الله علیه و اله بر ضدّ مشرکان
- کفایت امدادهای خدا برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- توصیه اکید خدا به محمّد صلی الله علیه و اله، برای توکّل بر خدا در کارها و امور+۶ آیه
- توکّل پیامبر صلی الله علیه و اله بر خدا، مایه استقامت او در برابر مخالفتها و سختیها+۴ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خدا، سبب شهامت او در برابر دشمن+۱ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله، مایه کفایت امور وی از سوی خداوند+۸ آیه
- اعتقاد به خالقیّت خدا و سلطه او بر نظام هستی، عامل توکّل او+۲ آیه
- اعتقاد به کفایت خدا در تمام امور، عامل توکل محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خدا در دعوت و تبلیغ خود، سفارش خدا به او+۳ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خدا، در مبارزه با شرک، امری شایسته و لازم+۲ آیه
- محافظت از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل کید کافران و مشرکان+۳ آیه
- / 5. ضمیر خطاب «ت»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۹ آیه
- دست کشیدن از شرک و شناخت درست خداوند از اهداف سؤال و جواب پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان+۳ آیه
- اعتراف مشرکان به خالق بودن خداوند نسبت به اسمانها و زمین، در صورت سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از انان درباره این موضوع+۴ آیه
- بیان مقهور بودن معبودان باطل درمقابل اراده الهی به رساندن سود و زیان، با شیوه سؤالی، احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله در مقابل مشرکان
- پیامبر صلی الله علیه و اله بیان کننده ناتوانی بتها جهت دفع ضرر، درقالب پرسش
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلام ناتوانی بتها، از دفع ضرر از ان حضرت+۱ آیه
- لزوم توجّه و توکّل پیامبر صلی الله علیه و اله به خداوند، در دفع هرگونه ضرر و زیان
- شجاعت پیامبر صلی الله علیه و اله در تبیین پایداری و سازشناپذیری خود، در برابر مشرکان، حتّی در صورت تنها ماندن+۱ آیه
- اعتماد و توکّل پیامبر صلی الله علیه و اله بر خداوند، عامل شجاعت ان حضرت، در برابر مشرکان+۱ آیه
- شجاعت پیامبر صلی الله علیه و اله در برخورد با مشرکان، با تهدید و هشدار به انان+۱ آیه
- به چالش کشیدن عقاید باطل و بیمنطق مشرکان، روش پیامبر صلی الله علیه و اله در مبارزه با انها
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۲ آیه
- گرفتاری به انواع عذاب، هشدار پیامبر صلی الله علیه و اله به مشرکان، در صورت اصرار بر شرک+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به تبیین براهین توحیدی و اثبات یگانگی خداوند، با ابطال وجود خدایان دروغین+۴ آیه
- مُرید/ اسما و صفات+۱ آیه
- ناتوانی معبودان باطل از دفع ضرر و جلب منفعت، در صورت تعلّق اراده و مشیّت خداوند بر خلاف انها
- وجوب توکل به خداوند، در همه امور+۶ آیه