سوره زمر(الزمر)، آیه ۷۳ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۶
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ
و کسانی که تقوای الهی پیشه کردند گروه گروه به سوی بهشت برده میشوند؛ هنگامی که به آن میرسند درهای بهشت گشوده میشود و نگهبانان به آنان میگویند: «سلام بر شما! گوارایتان باد این نعمتها! داخل بهشت شوید و جاودانه بمانید!»
معنی کلمات و عبارات
«وَ فُتِحَتْ أَبْوابُهَا»: در حالی که درهای آن به رویشان باز است. حرف واو، حالیّه است (نگا: ص / ). همین عبارت در آیه بدون واو است، چرا که جهنّم به منزله زندان است و درِ زندان هنگامی گشوده میشود که زندانی یا زندانیانی را بدانجا برسانند. ولی در این آیه حرف واو بیانگر جای خوب و باصفائی است که چون بزرگانی را بدانجا میبرند که در پیش خدا ارجمندند، به احترام ایشان درها قبلاً باز شده و آماده تشریف فرمائی و ورود ایشان است. «سَلامٌ عَلَیْکُمْ»: درودتان باد! در امن و امان هستید. «طِبْتُمْ»: در دنیا خوب بودهاید و به نیکی زیستهاید. خوش باشید و به خوشی زندگی کنید! تلاشتان نیکو بوده است و پاداشتان نیکو خواهد بود (نگا: المراغی). جاه و مکان خوب و خوشی دارید.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - تقواپیشگان، پس از حسابرسى اعمالشان، دسته دسته و گروه گروه به سوى بهشت هدایت خواهند شد. «و وضع الکتب ... و قضى بینهم بالحقّ ... و سیق الذین اتّقوا ربّهم إلى الجنّة»
۲ - اعتقاد به ربوبیت الهى، مقتضى تقواپیشگى است. «اتّقوا ربّهم»
۳ - وجود فاصله میان موقف تقواپیشگان در محشر و بهشت «و سیق الذین اتّقوا ربّهم إلى الجنّة زمرًا»
۴ - باز شدن درب هاى بهشت، به هنگام نزدیک شدن تقواپیشگان «حتّى إذا جاءوها و فتحت أبوبها»
۵ - باز بودن درب هاى بهشت، پیش از رسیدن تقواپیشگان «حتّى إذا جاءوها و فتحت أبوبها»
برداشت یاد شده بر این اساس است که واو در«و فتحت» حالیه باشد نه زاید. بنابراین معناى آیه چنین مى شود: به بهشت خواهند رسید در حالى که قبلاً درب هاى آن گشوده شده است.
۶ - بهشت، داراى درب هاى متعدد «فتحت أبوبها»
۷ - تقوا، داراى مراتب مختلف و تقواپیشگان برخوردار از جایگاه هاى گوناگون در بهشت «و سیق ... إلى الجنّة زمرًا حتّى إذا جاءوها و فتحت أبوبها»
تقسیم شدن تقواپیشگان به چند دسته و گروه (زمراً) و نیز ورود آنان از درب هاى گوناگون بهشت، مى تواند بیانگر حقیقت یاد شده باشد.
۸ - بهشت، داراى دربانان متعدد «و قال لهم خزنتها»
۹ - سلام و خوش آمدگویى دربانان بهشت به تقواپیشگان، هنگام ورود آنان «و قال لهم خزنتها سلم علیکم»
۱۰ - بشارت دربانان بهشت به تقواپیشگان، مبنى بر در امنیت و سلامت بودن آنان در بهشت جاویدان «و قال لهم خزنتها سلم علیکم»
برداشت یاد شده مبتنى بر این است که عبارت «قال لهم خزنتها سلام»، جمله اخبارى باشد; یعنى، درصدد اخبار از آینده تقواپیشگان در بهشت و در واقع بشارت به ایشان باشد.
۱۱ - تمجید دربانان بهشت از خوبى ها و پاکدامنى تقواپیشگان، در آستانه ورودآنان به بهشت «و قال لهم خزنتها... طبتم»
۱۲ - پاکدامنى و طهارت از گناه، از اوصاف برجسته تقواپیشگان «طبتم»
از این که دربانان بهشت در آستانه ورود تقواپیشگان تنها از پاکى و پاکدامنى آنان سخن مى گویند، مى تواند بیانگر برداشت یاد شده باشد.
۱۳ - دعوت دربانان بهشت از تقواپیشگان براى ورود به آن «قال لهم خزنتها ... فادخلوها خلدین»
۱۴ - تقواپیشگان، در بهشت، جاودانه خواهند ماند. «فادخلوها خلدین»
۱۵ - تقوا، عامل جاودانگى در بهشت «الذین اتّقوا ربّهم إلى الجنّة زمرًا ... فادخلوها خلدین»
۱۶ - پادکدامنى و طهارت از گناه، عامل ورود تقواپیشگان به بهشت «طبتم فادخلوها خلدین»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۳–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۱–۷۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بشارت امنیت به بهشتیانبشارتهای نگهبانان بهشتتعدد نگهبانان بهشتحسابرسی اخروی متقیندعوتهای نگهبانان بهشتسلام بر متقینسلام نگهبانان بهشتعفت متقینمتقین هنگام ورود به بهشتمدح متقینمدحهای نگهبانان بهشتپاکی متقینکیفیت ورود به بهشتگشودن دربهای بهشتتعدد دربهای بهشتعوامل جاودانگی در بهشتدعوت از متقینمقامات اخروی متقینمقامات متقینسلام بر بهشتیاندرجات بهشتبشارت به متقینمتقین در قیامتمراتب تقوامواقف قیامتآثار عفتآثار عقیده به ربوبیت خداجاودانان در بهشتفضایل متقینمتقین در بهشتویژگیهای بهشتزمینه تقواموجبات بهشتآثار تقواویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۰)
- بزرگ داشت پرهیزکاران، از سوی فرشتگان، هنگام ورود به بهشت+۶ آیه
- گرامیداشت پرهیزکاران از سوی فرشتگان، در بهشت+۴ آیه
- سلام فرشتگان به بهشتیان، هنگام ورود انان به بهشت، نشانه ادب ملایکه+۲ آیه
- بشارت تقواپیشگان به امنیّت و ارامش در بهشت از سوی فرشتگان
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۶ آیه
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۶ آیه
- ازادی بهشتیان، در انتخاب منزلگاه خویش+۱ آیه
- استقبال و خوشامدگویی فرشتگان، به بهشتیان+۷ آیه
- وعده سلامت و امنیّت به بهشتیان، هنگام استقبال از انان+۶ آیه
- بهرهمندی بهشتیان از سلامتی و امنیّت در بهشت+۱۱ آیه
- پرهیزکاری عامل بهرهمندی از امنیّت و سلامت در بهشت+۸ آیه
- زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۹ آیه
- کلام بهشتیان، توام با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
- سلام نگهبانان بهشت به بهشتیان، در استانه ورود به ان
- متقین، از وارثان بهشت+۳ آیه
- بهشت، پاداش خداوند به بندگان، در مقابل اعمالانان+۲ آیه
- بهشت، دارای درهای گوناگون+۲ آیه
- درهای بهشت، گشوده برای پرهیزکاران+۱ آیه
- دعوت ماموران بهشت از متقیان، برای ورود به بهشت
- بشارت امنیت و سلامت در بهشت، به تقواپیشگان، از سوی نگهبانان ان
- استقبال نگهبانان بهشت از متقیان، با سلام و تحیت
- مژده نگهبانان بهشت به بهشتیان، برای جاودانه بودن انان در ان مکان
- سلام نگهبانان بهشت بر اهل بهشت
- متّقین، وارثان بهشت+۲ آیه
- بهشت، دارای سطح و مساحتی گسترده برای اهلان+۱ آیه
- تحیّت و سلام فرشتگان، پاداشی برای تقواپیشگان+۱ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۱۳ آیه
- پیشواز فرشتگان از بهشتیان، با تهنیتگویی به انان+۳ آیه
- پیشواز از متّقین با سلام بر انان، هنگام ورودشان به بهشت+۷ آیه
- تحیّت نگهبانان بهشت به پرهیزکاران
- رعایت تقوای الهی، موجب تربیت و کمال انسان
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۱۲ آیه
- برخورداری تقواپیشگان،از سلام و خوشامدگویی خدا و فرشتگان، هنگام ورود به بهشت+۷ آیه
- پیشواز از متقین با سلام بر انان، هنگام ورودشان به بهشت+۷ آیه
- گرامیداشت فرشتگان از پرهیزکاران، در بهشت+۴ آیه
- شکرگزاری و سپاس خدا در برابر نعمتهای بهشتی و پاداشهای او، از اوصاف متّقین+۱ آیه
- طهارت (از کفر، شرک، گناه و پاکیزگی)، از اوصاف پرهیزکاران+۲ آیه
- اعطای بهشت به متّقین، عامل اختصاص حمد به خدا از ناحیه انان+۱ آیه
- بهره مندی پرهیزکاران، از بهشت جاودان، زمینه حمد و ستایش انان به درگاه خداوند+۱ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، زمینه تقوا و ترس از او
- اقرار متّقین در بهشت به صدق وعده خدا و تحقّق ان، در ورود انان به بهشت+۱ آیه
- دربِ باز، نشان امادگی برای استقبال+۱ آیه
- بهشت، دارای دربهای گوناگون
- باز بودن دربهای بهشت و اماده بودن ان برای ورود تقواپیشگان+۱ آیه
- باز شدن دربهای بهشت به روی تقواپیشگان، به محض نزدیک شدن انان
- سبقت نگهبانان بهشت، در سلام بر بهشتیان، هنگام ورودشان به بهشت
- راهیابی به بهشت، نعمتی شایسته شکر و سپاس به درگاه الهی+۶ آیه
- استقبال نگهبانان بهشت از متّقین، با سخن طیّب و پاک
- بهشتیان، مورد احترام و تکریم فرشتگان الهی+۴ آیه
- تکریم و احترام فرشتگان از متّقین، در بهشت+۴ آیه
- سلام و خوش امدگویی ملایکه متصدّی درهای بهشت به متقین، هنگام ورود
- سلام و خوشامدگویی فرشتگانِ دربان بر اهل بهشت، هنگام ورود+۲ آیه
- پیشوازی فرشتگان از بهشتیان، با عرض سلام و تحیّتگویی به انان+۳ آیه
- متّقین در بهشت، برخوردار از نعمتهای الهی+۱ آیه
- شکرگزاری متّقین در بهشت، در برابر نعمتهای الهی+۱ آیه
- توفیق دستیابی به بهشت، نعمتی الهی و شایسته شکرگزاری+۶ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، به سبب تحقق وعده الهی درباره انان و ازادی در انتخاب جایگاه بهشتی+۱ آیه
- سپاسگزاری تقوا پیشگان از خداوند، به علت تحقق یافتن وعدههای الهی درباره انها+۱ آیه
- وعده سلامت به متقین، هنگام استقبال از انان، برای ورود به بهشت+۷ آیه