آیه ۷ سوره زمر

سوره زمر(الزمر)، آیه ۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۹

إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَ اللَّهَ غَنِيٌ عَنْكُمْ وَ لاَ يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَ لاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

اگر کفران کنید، خداوند از شما بی‌نیاز است و هرگز کفران را برای بندگانش نمی پسندد؛ و اگر شکر او را بجا آورید آن را برای شما می‌پسندد! و هیچ گنهکاری گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد! سپس بازگشت همه شما به سوی پروردگارتان است، و شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه می‌سازد؛ چرا که او به آنچه در سینه‌هاست آگاه است!

معنی کلمات و عبارات
«إِن تَکْفُرُوا»: اگر کافر شوید. اگر ناشکری و کفران نعمت کنید «الْکُفْرَ»: الحاد و بی‌دینی. ناشکری و کفران نعمت. «إِن تَشْکُرُوا»: اگر شکر نعمت به جای آورید و سپاسگزار الطاف خداوندی باشید. شکر، علاوه از شکر نعمت اصطلاحی، کنایه از ایمان و فرمانبرداری از دستورات خدا هم می‌باشد. «لا تَزِرُ ...»: (نگا: انعام / اسراء / ، فاطر / ). «ذَاتِ الصُّدُورِ»: (نگا: آل‌عمران / و مائده / انفال / ).
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، بى نیاز از انسان ها است. «إن تکفروا فإنّ اللّه غنىّ عنکم» ۲ - خداوند، از ایمان مردم بى نیاز است و از آن بهره اى نخواهد برد. «إن تکفروا فإنّ اللّه غنىّ عنکم» ۳ - کفر و شرک، کفران نعمت هاى الهى است. «إن تکفروا فإنّ اللّه غنىّ عنکم» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که مقصود از کفر در «إن تکفروا» - به قرینه مقابله با «إن تشکروا...» - کفران نعمت و ناسپاسى است. بنابراین یاد کردن خداوند از کافران و مشرکان به ناسپاسان، بیانگر مطلب یاد شده است. ۴ - خداوند، کفر و ناسپاسى بندگان را نمى پسندد و به آن رضایت نمى دهد. «و لایرضى لعباده الکفر» ۵ - شکر و سپاس بندگان، موجب جلب رضا و خوشنودى خداوند است. «و إن تشکروا یرضه لکم» ۶ - شکر و سپاس گزارى در خور شأن بندگان، و کفر و ناسپاسى دور از شأن آنان است. «و لایرضى لعباده الکفر و إن تشکروا یرضه لکم» ۷ - نفع و ضرر «ایمان و کفر» و «شکر و ناسپاسى»، دامنگیر خود انسان ها است; نه خداوند. «إن تکفروا فإنّ اللّه غنىّ عنکم ... و إن تشکروا یرضه لکم» ۸ - بار گناه هر فردى، در مرحله نخست به دوش خودِ او است; نه دیگران. «و لاتزر وازرة وزر أُخرى» ۹ - هیچ کس، توان بر دوش گرفتن بار گناه دیگران را نداشته و شفاعت کننده و نجات بخش گناه کاران نخواهد بود. «و لاتزر وازرة وزر أُخرى» جمله «و لاتزر وازرة...» مى تواند کنایه و اشاره به کسانى داشته باشد که به امید شفاعت و دستگیرى دیگران، در انجام وظایف الهى کوتاهى مى کنند و یا به گناهان آلوده مى شوند. ۱۰ - هر کس، مسؤول اعمال خویش است. «و لاتزر وازرة وزر أُخرى» ۱۱ - حسابرسى اعمال بندگان، عادلانه خواهد بود. «و لاتزر وازرة وزر أُخرى» ۱۲ - گناه، بارى سنگین بر دوش بشر «و لاتزر وازرة وزر أُخرى» «وزر» در اصل به معناى ثقل و سنگینى است. اطلاق «وزر» بر گناه، به خاطر سنگین بودن آثار و پیامدهاى آن براى گناهکار است. ۱۳ - کفر و ناسپاسى، گناهى سنگین و دامنگیر خود مشرکان و کافران «إن تکفروا فإنّ اللّه غنىّ عنکم ... و لاتزر وازرة وزر أُخرى» برداشت بالا به خاطر این نکته است که مقصود از «وزر» در این آیه، کفر و ناسپاسى است; زیرا آیه شریفه درباره همین موضوع است. ۱۴ - خداوند، مرجع و فرجام سیر انسان ها است. «ثمّ إلى ربّکم مرجعکم» ۱۵ - قیامت، روز بازگشت انسان ها به خدا و فرجام سیر آنان «ثمّ إلى ربّکم مرجعکم» ۱۶ - خداوند، انسان را در قیامت از تمامى اعمالش با خبر خواهد ساخت. «فینبّئکم بما کنتم تعملون» ۱۷ - انسان، در برابر اعمال خود مسؤول است و مورد بازخواست الهى قرار خواهد گرفت. «فینبّئکم بما کنتم تعملون» مقصود از آگاه ساختن مردم نسبت به اعمالشان، حسابرسى اعمال آنان و کیفر و پاداش به ایشان است. ۱۸ - خداوند، از نیات و باطن انسان ها آگاه است. «إنّه علیم بذات الصدور» ۱۹ - حسابرسى اعمال بندگان از سوى خداوند در قیامت، متکى به علم همه جانبه او است. «فینبّئکم بما کنتم تعملون إنّه علیم بذات الصدور» برداشت بالا از آن جا است که جمله «إنّه علیم بذات الصدور» تعلیل براى جمله «فینبّئکم بما کنتم تعملون» است; یعنى، چون خداوند به باطن افراد آگاه است، پس مى تواند آنان را به کردارشان آگاه سازد و به حسابرسى آنان بپردازد. ۲۰ - تأثیر انگیزه ها و نیت هاى انسان ها در اعمالشان و نیز در چگونگى و میزان کیفر و پاداش آنان «فینبّئکم بما کنتم تعملون إنّه علیم بذات الصدور» خداوند به جاى آن که بفرماید: من به اعمال پنهانى آنان آگاهم، فرمود: به باطن و ضمیر آنان آگاه هستم. این تعبیر مى تواند اشاره به حقیقت یاد شده باشد. ۲۱ - ربوبیت الهى، مقتضى برپایى قیامت و حسابرسى اعمال بندگان «ثمّ إلى ربّکم مرجعکم فینبّئکم بما کنتم تعملون إنّه علیم بذات الصدور»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۴)
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • هشدار خداوند به کفرانکنندگان نعمت، از برانگیخته شدن در قیامت و اشکار شدن اسرار انان
  • جهل انسان به حقیقت اعمال خود، در دنیا+۱۰ آیه
  • مورد حساب قرار نگرفتن انسان در قیامت، نسبت به اعمال دیگران
  • خداوند، خبردهنده تمامی اعمال دنیایی انسانها به انان، در حسابرسی قیامت+۲ آیه
  • حسابرسی خداوند از بندگان، در قیامت، براساس علم همه جانبه او
  • عادلانه بودن حسابرسی خداوند از بندگان، در قیامت+۱ آیه
  • وجوب شکر خدا به سبب نعمتهای او+۱ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی بازگشت انسانها به سوی او، پس از زندگی دنیا+۲ آیه
  • بی نیازی خداوند، موجب زیان ندیدن او از کفر و اعراض مردم+۵ آیه
  • ایمان، زمینه جلب رضایت الهی
  • شکر و سپاس، زمینه ساز جلب رضای خداوند
  • کفر بندگان، از موانع رضای خدا
  • کفران نعمتهای الهی، از موانع رضای خدا
  • شرک، مایه کفران و ناسپاسی نعمتهای الهی
  • بهره مندی انسان از اثار شکرگزاری خویش به درگاه ربوبی+۲ آیه
  • شکر و سپاس بندگان، موجب جلب رضایت و خشنودی خدا از انان
  • وجوب شکر خدا، به دلیل نعمتهای او+۱ آیه
  • شرکورزی، مانع شکرگزاری ادمی به درگاه خداوند
  • علم گسترده و مطلق الهی در دنیا، پشتوانه بازگویی و ارایه اعمال انسان در قیامت+۷ آیه
  • علم همه جانبه خداوند، پشتوانه حسابرسی اعمال بندگان، در قیامت+۱ آیه
  • اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۲ آیه
  • علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱ آیه
  • خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها+۱۲ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۶ آیه
  • اگاهی خداوند به اعمال انسانها+۱۱ آیه
  • قیامت، روز اگاه شدن انسان از حقیقت و نتیجه اعمال خویش+۱۰ آیه
  • اگاهی یافتن کافران از تمامی اعمال خویش در قیامت، از سوی خداوند+۲ آیه
  • جهل انسان به حقیقت اعمال خود، در دنیا+۱۰ آیه
  • توجّه به مراقبت و اگاهی خدا از رفتار انسان، زمینه اجرای عمل صحیح+۱۰ آیه
  • مسیولیّت نداشتن هیچ انسانی، در قبال وزر و وبال اعمال دیگران+۵ آیه
  • قلب ادمی مخزن اسرار او
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها
  • اگاهی خداوند از قلبهای کفران کننده نعمت و یا شکرگزار
  • کفرورزی، ناپسند و مایه ناخشنودی خداوند
  • بی نیازی خداوند، موجب زیان ندیدن او از کفر و اعراض مردم+۵ آیه
  • کفر، ناپسند از دیدگاه خداوند
  • کفران نعمت، سبب محرومیّت از رضایت الهی
  • کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۳ آیه
  • تحمّل نکردن بار گناه متخلّفان، از جانب دیگران+۴ آیه
  • گناه، باری سنگین بر دوش گناهکار+۵ آیه
  • کفران و ناسپاسی، گناهی سنگین
  • ایمان به معاد و بازگشت انسانها به سوی خدا، برانگیزاننده انان به شکر نعمتهای او
  • شناخت معاد و ایمان به ان، بازدارنده انسان از کفرورزی
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۶ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۶ آیه
  • لزوم شکرگزاری در برابر نعمتهای خداوند+۱ آیه
  • خلقت انسان و برخورداری وی از قوای حسّی و بینایی و ادراکی، از نعمتهای الهی و موجب شکرگزاری در برابر خداوند+۱ آیه
  • خلقت زمین در راستای بهره مندی انسانها، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • خلقت زمین در راستای منافع و مصالح ادمیان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • همسر، نعمتی اعطایی از جانب خداوند به انسان و مقتضی شکرگزاری در برابر او+۱ آیه
  • بقای نسل انسان از طریق همسرداری، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • وجوب شکر خدا، به سبب نعمتهای او+۱ آیه
واژه‌ها