سوره لقمان، آیه ۱۲ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۲
وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَمَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
ما به لقمان حکمت دادیم؛ (و به او گفتیم:) شکر خدا را بجای آور هر کس شکرگزاری کند، تنها به سود خویش شکر کرده؛ و آن کس که کفران کند، (زیانی به خدا نمیرساند)؛ چرا که خداوند بینیاز و ستوده است.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۱۷ - «عن إبن عمر قال: سمعت رسول اللّه(ص) یقول: حقّاً أقول: لم یکن لقمان نبیّاً و لکن کان عبداً کثیر التفکر حسن الیقین أحبّ اللّه فأحبّه و مَنّ علیه بالحکمة. کان نائماً نصف النهار إذ جاءه نداء یا لقمان! هل لک أن یجعلک اللّه خلیفة فى الأرض تحکم بین الناس بالحقّ فأجاب الصوت إن خیّرنى ربّى قبلت العافیة و لم أقبل البلاء و إن عزم علىّ فسمعاً و طاعة ... فأعطى الحکمة; [منبع: مجمع البیان، ج ۸، ص ۴۹۴; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۹۶، ح ۱۹.] عبداللّه بن عمر مى گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که مى گفت: «به حق مى گویم: لقمان، پیامبر نبود، لکن بنده اى بود اهل تفکر، داراى حسن یقین. خدا را دوست داشت و خدا نیز او را دوست داشت و با آموختن حکمت، او را مورد انعام خود قرار داد. در نیمه روز ، خوابیده بود که صدایى شنید: اى لقمان! آیا دوست دارى که خداوند، تو را خلیفه خود در زمین قرار دهد تا در میان مردم، به حق قضاوت کنى؟ لقمان در جواب آن صدا گفت: اگر پروردگارم، مرا مخیّر کرده من عافیت را انتخاب مى کنم و نه گرفتارى را و اگر بر من واجب مى کند، پس سرا پا گوش و مطیع ام»... در این جا به او حکمت داده شد». ۱۸ - «عن هشام بن الحکم قال: قال لى أبوالحسن موسى بن جعفر(ع): ... یا هشام! إنّ اللّه یقول فى کتابه ... «و لقد آتینا لقمان الحکمة» قال: الفهم و العقل...; [منبع: کافى، ج ۱، ص ۱۶، ح ۱۲; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۹۵، ح ۱۷.] هشام بن حکم گوید: امام کاظم (علیه السلام) به من گفت: ...اى هشام! خداوند که در کتاب اش مى گوید:... «و لقد آتینا لقمان الحکمة» مى گوید: فهم و عقل به [او دادیم]...». ۱۹ - «عن رسول اللّه(ص) (انّه قال:) کان (لقمان) حبشیّاً; [منبع: الدرالمنثور، ج ۶، ص ۵۰۹.] از رسول خدا روایت شده که گفت: لقمان، اهل حبشه بود». حبشه، همان اتیوپى فعلى است.
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
- حدیث درباره مردانگى , آرزو , حسد , دروغ , هوس در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره سپاسگزارى خداوند سبحان در کتاب الکافي جلد ۴ تَتِمَّةُ کِتَابُ الزَّکَاة أَبْوَابُ الصَّدَقَة-بَابُ سَقْيِ الْمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
- انسان، دارای اراده و اختیار برای سپاسگزاری به درگاه خدا+۳ آیه
- دستورات تربیتی لقمان به فرزند خویش، مبتنی بر حکمت+۱ آیه
- تواضع در گفتار، از توصیههای لقمان به فرزندش+۱ آیه
- دعوت به تواضع و فروتنی از تعالیم حکیمانه+۳ آیه
- سفارش به تواضع، از مواعظ حکیمانه لقمان به فرزندش+۲ آیه
- وجوب شکر خدا به سبب نعمتهای او+۳ آیه
- بهره مندی از حکمت، زمینه ای برای شکرگزاری به درگاه الهی
- برخورداری لقمان، از حکمت الهی
- شکرگزاری به درگاه الهی، از تعالیم حکمت امیز خداوند به لقمان
- تعلیم حکمت، از سوی لقمان به فرزندش+۱ آیه
- پرهیز از منش و روش متکبّرانه، از تعالیم حکیمانه لقمان به فرزندش+۱ آیه
- اجتناب از شرکورزی به خدا، از تعالیم حکمت امیز لقمان به فرزندش+۱ آیه
- سفارش برای برپایی نماز، از تعالیم حکیمانه لقمان به فرزندش+۱ آیه
- متوجّه کردن فرزند، به علم و قدرت خدا، نمونه ای از حکمت اموزیهای لقمان+۲ آیه
- سفارش به امربه معروف، از اموزشهای حکمت امیز لقمان به فرزندش+۲ آیه
- سفارش به نهی از منکر، از اموزه های حکمت امیز لقمان به پسرش+۲ آیه
- صبر بر مصیبت، از رهنمودهای حکمت امیز لقمان به فرزندش+۲ آیه
- خداوند، منشا عطا و نزول حکمت بر دیگران+۱ آیه
- خداوند، ذات مستحق حمد و ستایش+۵ آیه
- بی نیازی خداوند، از ملاکهای اختصاص حمد به او+۵ آیه
- عطا شدن حکمت به لقمان، از جانب خدا
- بی نیازی خداوند، موجب زیان ندیدن او از کفر و اعراض مردم+۹ آیه
- بهره مندی انسان از اثار شکرگزاری خویش به درگاه ربوبی+۲ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، عامل بهره مندی انسان از ایات خدا+۳ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، عامل افزایش نعمت+۳ آیه
- اختیار انسان در پیمودن راه شکر و سپاسگزاری+۳ آیه
- شکر نعمتهای الهی، توصیه خداوند به لقمان
- وجوب شکر خدا، به دلیل نعمتهای او+۳ آیه
- بهره مندی از حکمت الهی، زمینه شکرگزاری در برابر نعمتهای او
- سپاسگزاری به درگاه خداوند، از مصادیق حکمت
- سپاسگزاری به درگاه خداوند، از مصادیق حکمت
- دعوت لقمان از فرزندش به صبر در برابر مصیبتها+۱ آیه
- دعوت به صبر بر مصایب نمودی از حکمتهای لقمان+۱ آیه
- بی نیازی خداوند، موجب زیان ندیدن او از کفر و اعراض مردم+۷ آیه
- کفران نعمت، سبب خسران و زیان کفران کننده ان+۱ آیه
- کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۵ آیه
- رهنمود الهی به لقمان، برای شکرگزاری به درگاه خداوند
- خداوند، عطاکننده حکمت به لقمان
- شکرگزاری به درگاه خداوند، فلسفه اعطای حکمت به لقمان
- متوجّه کردن فرزند به علم و قدرت مطلق خداوند، با استفاده از شیوه اموزشی قابل فهم، نمودی از حکمت لقمان+۱ آیه
- توصیه به برپایی نماز و امر به معروف و نهی از منکر و صبر، از مصادیق حکمت لقمان+۱ آیه
- توصیه لقمان به فرزندش، برای رعایت اعتدال در رفتار و پرهیز از گفتار خشن، نمودی از حکمت وی+۲ آیه
- موعظه لقمان به پسرش، درباره لزوم پرهیز از شرک، نمودی از حکمت وی+۱ آیه
- شکر نعمتهای الهی، از عوامل مدح و ستایش+۱ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات+۱ آیه
- لقمان، برخوردار از نعمتهای خداوند
- لزوم شکرگزاری در برابر نعمتهای خداوند+۳ آیه
- اعطای حکمت به لقمان، از نعمتهای الهی بر وی
- بهره مندی و منفعت نفس ادمی، منوط به انگیزه و عملکرد خویش+۲ آیه
- توصیه به برپایی نماز، نمودی از حکمت لقمان+۱ آیه
- توصیه به برپایی نماز، نمودی از حکمت لقمان+۱ آیه
- وجوب شکر خدا، به سبب نعمتهای او+۳ آیه