آیه ۲۴ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۲۴ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۱

إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعَامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلاً أَوْ نَهَاراً فَجَعَلْنَاهَا حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

مثل زندگی دنیا، همانند آبی است که از آسمان نازل کرده‌ایم؛ که در پی آن، گیاهان (گوناگون) زمین -که مردم و چهارپایان از آن می‌خورند- می‌روید؛ تا زمانی که زمین، زیبایی خود را یافته و آراسته می‌گردد، و اهل آن مطمئن می‌شوند که می‌توانند از آن بهره‌مند گردند، (ناگهان) فرمان ما، شب‌هنگام یا در روز، (برای نابودی آن) فرامی‌رسد؛ (سرما یا صاعقه‌ای را بر آن مسلّط می‌سازیم؛) و آنچنان آن را درو می‌کنیم که گویی دیروز هرگز (چنین کشتزاری) نبوده است! این گونه، آیات خود را برای گروهی که می‌اندیشند، شرح می‌دهیم!

معنی کلمات و عبارات
«فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الأرْضِ»: به وسیله آب باران، گیاهان گوناگون به هم می‌آمیزند و سر به‌هم می‌زنند. گیاهان گوناگون با آب باران می‌آمیزند و آن را می‌مکند و رشد می‌کنند. در تعبیر دوم، مراد از گیاهان دانه‌های آنها است که آب را جذب خود می‌کنند. «زُخْرُف»: بهجت و زیبائی. «إزَّیَّنَتْ»: زینت گرفت و آراست. اصل آن (تَزَیَّنَتْ) و از باب تفعّل است. «ظَنَّ»: یقین پیدا کرد. «حَصِیداً»: درو شده. فَعیل به معنی مَفعول، یعنی (مَحصود) است. در اینجا مراد نابود شده و تباه گشته می‌باشد (نگا: انبیاء / ). «لَمْ تَغْنَ»: نبوده است. وجود نداشته است. از ماده (غنی) به معنی: بودن، شدن، ماندن.
نزول
نکات آیه
۱ - زندگى دنیوى مانند کشتزار سرسبزى است که در معرض انواع رخدادها و آفتهاى بنیان کن مى باشد. «إنما مثل الحیوة الدنیا کماء ... حتى إذا أخذت الأرض زخرفها و ازینت ... أتیها أمرنا» ۲ - دنیامداران، به دهقانى مى مانند که مزرعه خرم و به خوشه نشسته اش وى را مست و بى خود سازد و با خاطرى آسوده - و غافل از تمامى حوادث و آفتهاى در کمین نشسته - به خوابى خوش فرو رود. «إنما مثل الحیوة الدنیا ... و ظن أهلها أنهم قدرون علیها أتیها أمرنا لیلاً أو نهاراً» ۳ - خداوند، فروریزنده باران از آسمان «کماء أنزلنه من السماء» ۴ - آب، مایه رویش و رشد گیاهان است. «کماء أنزلنه من السماء فاختلط به نبات الأرض» ۵ - گیاه، داراى گونه هایى است گوناگون و متناسب با خوراک انسان و دامها. «نبات الأرض مما یأکل الناس و الأنعم» ۶ - گیاه، ترکیبى است آمیخته به آب. «فاختلط به نبات الأرض» ۷ - گیاهان، از منابع غذایى انسانها و چهارپایان است. «فاختلط به نبات الأرض مما یأکل الناس و الأنعم» ۸ - گیاهان، زینت بخش زمینند. «فاختلط به نبات الأرض ... حتى إذا أخذت الأرض زخرفها و ازینت» ۹ - دنیا، سرایى است فریبنده. «إنما مثل الحیوة الدنیا کماء ... حتى إذا أخذت الأرض زخرفها و ازینت» تشبیه دنیا به مزرعه سرسبز و زیبا، بیانگر برداشت فوق است. ۱۰ - دنیا سرایى است ناامن و آرمیدن در آن و گردش بر مدار آن، نشانه اى است از کوته نظرى. «إنما مثل الحیوة الدنیا ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» غرض از تمثیل در آیه شریفه - به قرینه آیه بعد (و اللّه یدعوا إلى دارالسلام ... ) - بیان این حقیقت است که: این سرا، سرایى است که در معرض انواع حوادث و رخدادهاى مرگبار است و انسان نباید به چنین جایى بسنده کند و آن را وجهه همت خود قرار دهد. گفتنى است که از ذیل آیه (لقوم یتفکرون) استفاده مى شود که اهل دنیا مردمانى فاقد فکر و اندیشه هستند. ۱۱ - غفلت از حقیقت و هویت باطنى دنیا، زمینه اى است براى فریفته شدن به زیباییهاى صورى و افتادن در دام جلوه هاى ظاهرى آن. «إنما مثل الحیوة الدنیا کماء ... إذا أخذت زخرفها و ازینت ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» ۱۲ - قرآن، مجموعه اى است از آیه هاى روشن و به دور از هر گونه ابهام «کذلک نفصل الأیت» «تفصیل» به معناى تبیین و برداشتن هر گونه ابهام است. ۱۳ - قرآن، داراى ساختارى است آیه آیه «کذلک نفصل الأیت» ۱۴ - ارائه نمونه هاى عینى، روش خداوند در تفصیل و تبیین آیات خود «إنما مثل الحیوة الدنیا کماء أنزلنه ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» ۱۵ - طبیعت (نزول باران، رویش گیاهان و ... ) از منابع تفکر و نشانه هاى ربوبیت خداوند است. «کماء أنزلنه من السماء فاختلط به نبات الأرض ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» ۱۶ - دلبستگى به زندگى دنیوى، نتیجه عدم شناخت صحیح دنیاست. «إنما مثل الحیوة الدنیا ... و ظن أهلها أنهم قدرون علیها ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» ۱۷ - برحذر بودن از دلبستگى به دنیا و فریفته نشدن به جلوه هاى ظاهرى آن، نشانه اى است از تفکر و دوراندیشى. «إنما مثل الحیوة الدنیا ... کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون» ۱۸ - تنها متفکران و اندیشمندان، از توان لازم براى بهره مندى از معارف قرآن برخوردارند. «کذلک نفصل الأیت لقوم یتفکرون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲۰)
  • خداوند، نازل کننده اب باران از اسمان+۱۱ آیه
  • تشبیه زوالپذیری بهرهمندی از دنیا به زوالپذیری اب موجود در گیاهان+۱ آیه
  • اب، از عوامل ابادانی زمین+۱۶ آیه
  • نقش اب در تغذیه انسان+۱۵ آیه
  • نقش اساسی اب در دامداری+۹ آیه
  • خداوند، تامینکننده علوفه حیوانات به وسیله اب+۹ آیه
  • اب، باعث رویش گیاهان و زیبا شدن طبیعت+۶ آیه
  • نقش اب در رویش سبزهزارها+۴ آیه
  • نقش اب در رویش و رشد گیاهان متنوّع+۸ آیه
  • اسمان و زمین، تامین کننده روزی و معاش انسانها+۵ آیه
  • ریزش اب از اسمان، از ایات خداشناسی+۶ آیه
  • اسمان، مبدء نزول باران+۱۱ آیه
  • ابرهای حامل باران، از ایههای خدا+۱۳ آیه
  • فرو فرستادن باران از اسمان، از ایات الهی+۱۴ آیه
  • افرینش موادّ خوراکی از ایات خدا+۲ آیه
  • پدیدارشدن کشت و زرع، از ایات خدا+۳ آیه
  • خِرَدورزی، از لوازم بهره گرفتن از ایات خدا+۶ آیه
  • تشریح ریزهکاریهای طبیعت و دگرگونیهای ان، از روشهای تبیین ایات خدا
  • پدیدهها و مظاهر طبیعت از ایات خداشناسی برای صاحبان خرد+۶ آیه
  • نقش ایات و پدیدههای الهی در اصلاح اندیشه انسانها+۵ آیه
  • ناپایداری دنیا، ایه و عبرت برای صاحبان اندیشه
  • تشریح ریزه کاریهای طبیعت و دگرگونیهای ان، از روشهای تبیین ایات خدا
  • حوادث و بلایا، اموری برخاسته از اراده و فرمان خداوند
  • گیاه، منبع تغذیه انعام+۸ آیه
  • زمین و اب منشا پیدایش گیاه برای تغذیه انعام+۱۰ آیه
  • خداوند، افریننده منابع تغذیه انعام+۹ آیه
  • لزوم اندیشه و تامّل در منابع تغذیه انعام به صورت ایات الهی+۱۰ آیه
  • باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۱۵ آیه
  • . لزوم تفکّر در چگونگی نزول باران+۱۰ آیه
  • ابرها، وسیله لازم برای نزول باران+۴ آیه
  • رویش خوراکیها، پیامد نزول باران به اراده خداوند+۷ آیه
  • تامین علوفه برای حیوانات، از اثار نزول باران+۷ آیه
  • نزول باران، عامل رویش گیاهان و تزیین زمین
  • باران، مایه رویش گیاهان در زمین+۸ آیه
  • استفاده از تمثیل، از روشهای تربیتی قران+۴ آیه
  • گیاهان، ابزار تزیین زمین
  • تسلّط بر زیباییهای طبیعت، پندار خام اهلدنیا
  • تزیین زمین به کشتزارهای متنوّع و در معرض نابودی، عبرتاموز برای متفکّران اندیشهمند
  • تزیین زمین به گیاهان و گلهای رنگارنگ، با اب باران
  • ناپایداری زندگی دنیا، مانند ناپایداری منافع اب باران+۲ آیه
  • ناپایداری زندگی دنیا، مانند ناپایداری منافع اب باران+۲ آیه
  • تعقّل و خردورزی، ابزار بهرهمندی از ایات الهی+۶ آیه
  • تفکر و اندیشه، راهی برای خداشناسی+۶ آیه
  • اندیشه و تفکّر، دارای ارزش و اهمّیّت و مورد ترغیب خداوند+۴ آیه
  • اسمان، منبع ریزش اب و از ایات الهی، برای صاحبان تفکّر و اندیشه+۷ آیه
  • لزوم تفکّر و نگرش عمیق به نزول باران از اسمان+۸ آیه
  • چگونگی به دست امدن خوراکیها، از ایات الهی و شایسته تامّل و تفکّر+۷ آیه
  • برحذر بودن از دلبستگی به دنیا و فریفته نشدن به جلوههای ظاهری ان، نشانه تفکّر و دوراندیشی
  • طبیعت و تحولات ان، شایسته تامّل و اندیشه+۱۲ آیه
  • رویش گیاهان متنوّع با بارش باران، از ایات خدا برای صاحبان فکر و اندیشه+۴ آیه
  • رویش گیاهان با محصولات متنوّع و گوناگون، شایسته تفکّر+۶ آیه
  • بهرهمندی متفکّران و اندیشهمندان از ایات الهی+۶ آیه
  • ازادی اندیشه، حق طبیعی همه انسانها+۱ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۲ آیه
  • گیاهان با گونه های مختلف، از خوراکیهای مباح برای انسان+۲ آیه
  • خوردنیها، از ایات خدا، برای متفکّران+۱ آیه
  • گیاهان با گونه های گوناگون، از منابع مباح خوراکی انسان+۲ آیه
  • گیاهان، از خوردنیهای حیوانات+۴ آیه
  • خداوند، منشا پیدایش خوردنیها+۱۰ آیه
  • اب، دارای نقش اساسی در تامین علوفه برای دامداری+۸ آیه
  • علوفه، نیاز اساسی برای دامداری+۴ آیه
  • تشبیه هلاک کردن مشرکان تجاوزگر با عذاب الهی، به درو کردن کشتزارها
  • تشبیه زندگی دنیا، به کشتزارهای سر سبزِ در معرض افتهای بنیان کن
  • عدم شناخت صحیح از دنیا، موجب دنیاطلبی
  • عدم تفکّر و شناخت صحیح از دنیا، موجب دنیاطلبی
  • تعقّل و تفکّر و درک برتری اخرت بر دنیا، مانع دنیاطلبی
  • خرد و اندیشه درباره برتری اخرت و ناپایداری نعمتهای زودگذر دنیا، مانع از دنیاطلبی
  • دنیا، گذرا و ناپایدار+۱ آیه
  • ناپایداری دنیا، از ایات الهی و شایسته تفکّر
  • گیاهان، زینت بخش زمین
  • نقش اسمان، در تامین روزی و معاش انسانها بر روی زمین+۵ آیه
  • زمین، از منابع پیدایش گیاه، برای تغذیه انسان و چهارپایان+۱۱ آیه
  • نقش زمین، در تامین علوفه و دامداری+۴ آیه
  • گیاهان، از ابزار زیبایی محیط زندگی انسان
  • زیبایی زمین، بر اثر رویش گیاهان، با بارش باران
  • زیباییهای ظاهری دنیا، اموری زوال پذیر و عدم شایستگی انها برای دل بستن
  • گرفتاری برخی از اقوام پیشین به عذاب و هلاکت، در شب هنگام+۱ آیه
  • سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل
  • دنیامداری، عملی ظالمانه
  • تشبیه دلخوشی دنیامداران به ظنّ و گمان کشاورزان، در برداشت محصولات سرسبز و به بار رسیده خود، و غافل از حوادث و افتهای در کمین نشسته ان
  • توجّه به سرعت زوال زندگی دنیا، مایه پند و عبرت+۱ آیه
  • قدرت خدا بر نزول ناگهانی عذاب در شب یا روز و نابودی کشتزارهای مورد نیاز، به وسیله سرما یا صاعقه
  • شناخت خداوند از طریق ایات و نشانه های او در نظام هستی، نشانه خردمندی+۶ آیه
  • بهره مندی از ایات خداوند، نشانه خردمندی+۵ آیه
  • استعداد و قابلیّت زمین، برای ابادانی و عمران+۱۲ آیه
  • ابادانی و عمران زمین، با نزول باران و رویش گیاهان+۲ آیه
  • اب، از عوامل عمران و ابادانی+۱۹ آیه
  • گمان نادرست اهل دنیا در حفظ و نگهداری سبزیجات و محصولات خوراکی زمین، در صورت تعلّق اراده الهی بر نابودی ان
  • ثابت شدن پوچی گمان قدرت اهل دنیا، مبنی بر قادر پنداشتن خود در استفاده از منافع زمین، از ایات الهی
  • ایات از اسما و صفات قران+۱ آیه
  • نقش کشاورزی، در تامین علوفه چهارپایان+۸ آیه
  • نقش کشاورزی، در رفع نیازهای غذایی انسان+۹ آیه
  • زیبایی و سرسبز شدن زمین با رویش گیاهان، از اثار کشاورزی
  • تشبیه زندگی دنیایی به کشتزار سرسبز در معرض انواع رخدادها و افتهای بنیان کن
  • نقش اساسی اب، در رونق و توسعه کشاورزی+۱۱ آیه
  • بارندگی، از عوامل توسعه در کشاورزی+۱۱ آیه
  • اب، از منابع کشاورزی+۱۱ آیه
  • زمین، منبع کشاورزی+۹ آیه
  • خداوند، افریننده گیاهان+۸ آیه
  • تشبیه زندگانی و حیات بشری به گیاهان ناپایدار، از ایات الهی برای خردورزان
  • گیاهان، دارای اقسام و انواع مختلف+۹ آیه
  • تنوّع گیاهان، فراهماورنده زمینه مناسب برای تغذیه انسان و انواع دامها+۹ آیه
  • خداوند، منشا رشد گیاهان و مراحل مختلف ان+۴ آیه
  • رشد گیاهان و مراحل ان، از ایات الهی برای متفکّران
  • تاثیر سریع باران، در رویش و رشد گیاهان
  • رویش گیاهان گوناگون در کنار هم، از ایات الهی برای اندیشهمندان و متفکّران+۲ آیه
  • نزول باران، زمینه رویش گیاهان+۱۶ آیه
  • گیاهان، دارای زیبایی و زینت بخش زمین
  • گیاهان، از منابع تامین علوفه برای دامها+۱۰ آیه
  • گیاهان، از منابع غذایی انسانها+۹ آیه
  • گیاهان، عامل زینتبخش زمین
  • تشبیه ناپایداری زندگی دنیا به ناپایداری گیاهان و مراتع
  • خداوند، خالق و افریدگار مراتع، و رویاننده نباتات ان از زمین+۵ آیه
  • خلقت مرتع و پیدایش ان، در پی ریزش باران+۴ آیه
  • رویش گیاهان مراتع با بارش باران، از سوی خداوند، شایسته تفکّر+۵ آیه
  • تنوّع نباتات مراتع، فراهماورنده زمینه مناسب برای تغذیه انسان و انواع دامها+۹ آیه
  • خداوند، منشا پیدایش مراتع و منابع تغذیه انسانها و حیوانات+۹ آیه
  • زمین و اب، منشا پیدایش مراتع و گیاهان، برای تغذیه انسان و حیوانات+۹ آیه
  • ناپایداری مرتع و گیاهان ان، مثلی برای ناپایداری زندگی دنیا
  • مُفصِّل/ اسماوصفات+۱ آیه
واژه‌ها