آیه ۵ سوره ضحی

سوره ضحی(الضحى)، آیه ۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶

وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَى

و بزودی پروردگارت آنقدر به تو عطا خواهد کرد که خشنود شوی!

معنی کلمات و عبارات
«لَسَوْفَ یُعْطِیکَ»: مراد نزول وحی، ظهور دین، تنفیذ فرمان، خوشبختی و پیروزی بر ملّتهای دیگر است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۴ و ۵

محمد بن العباس بعد از چهار واسطه از عبدالله بن عباس نقل کند که گفت: بر رسول خدا صلی الله علیه و آله ممالکى که بعد از او از طرف اسلام و مسلمین گشوده خواهد شد، عرضه گردید. پیامبر مسرور و خوشحال شد سپس این آیات بر او نازل گردید. و نیز ابن عباس گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آنچه که باید بعد از من براى امت من از فتوحات و خیرات پیش آید. بر من عرضه شد و من از آن خوشحال و شادان گردیدم سپس این آیات بر من نازل شد. امام صادق علیه‌السلام فرماید و جابر نیز گوید: علت نزول آیه ۵ چنین است، روزى رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم داخل خانه دخترش زهرا علیهاالسلام شد. دید ایشان چادرى از پشم و کرک و موى شتر در بر نموده و با یک دست آسیاب را براى آرد کردن می‌چرخاند و با دست دیگر طفل صغیرش را شیر می‌دهد. پیامبر چون دختر خود را بدین وضع دید، اشک از چشمان وى سرازیر گردید و به دخترش فرمود: اى دخترک عزیز من مرارت و زحمت دنیا را با یاد آورى. بهشت از یاد ببر، سپس آیه ۵ نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن. کتاب الاوسط از طبرانى و کتاب الدلائل از بیهقى و حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر روض الجنان از خاصة و کشف الاسرار از عامه و تفاسیر ثعلبى و قشیرى از عامه.

نکات آیه
۱ - زندگانى پیامبر(ص)، در جهان آخرت، همراه با عطاى مداوم پروردگار و سرشار از رضایت است. «و لسوف یعطیک ربّک فترضى» «سوف» براى استقبال است و مراد از آن - به قرینه آیه قبل - جهان آخرت است. ۲ - خداوند، با وعده قطعى به پیامبر(ص)، درباره بخشش پیاپى به آن حضرت تا حد رضایت کامل در آخرت، او را تسلا داده و بر دور بودن همیشگى آن حضرت از قهر و خشم خود تأکید کرد. «ما ودّعک ... و لسوف یعطیک ربّک فترضى» «لام» در «لسوف»، حرف ابتدا و براى تأکید است. ۳ - عطیه هاى خداوند به پیامبر(ص) در جهان آخرت، جلوه ربوبیت او و در راستاى رشد و کمال آن حضرت است. «یعطیک ربّک» ۴ - خرسندى پیامبر(ص) در جهان آخرت، مرهون عطاى بى شمار الهى است. «یعطیک ... فترضى» حرف «فاء» دلالت دارد که آنچه رضایت پیامبر(ص) را در پى خواهد داشت، عطاى مداومى است که فعل «یعطیک» بر آن دلالت دارد. گفتنى است که در آیه شریفه، دو نکته نهفته است: ۱. خداوند، عطاى خود را به رسول اللّه(ص) افزایش مى دهد تا حدى که او را راضى سازد. ۲. خداوند، هر چه را پیامبر(ص) دوست دارد و به آن راضى است، در اختیار آن حضرت مى نهد. ۵ - عطاهاى رضایت بخش خداوند در آخرت، دلیل برترى زندگى اخروى پیامبر(ص) بر دنیاى آن حضرت است. «و للأخرة خیر لک من الأُولى . و لسوف یعطیک ربّک فترضى» ۶ - دنیا، فاقد زمینه مناسب براى بهره بردن پیامبر(ص) از عطاهاى ویژه الهى و رسیدن آن حضرت به خرسندى کامل «و للأخرة خیر لک من الأُولى . و لسوف یعطیک ربّک فترضى»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «عن حَرْب بن شریح البصرى قال: قلت لمحمد بن على(ع) أىّ آیة فى کتاب اللّه أرجى؟... قال: نقول: «و لسوف یعطیک ربّک فترضى» الشفاعة و اللّه الشفاعة و اللّه الشفاعة; [منبع: تفسیر فرات کوفى، ص ۵۷۱; بحارالأنوار، ج ۸- ، ص ۵۷، ح ۷۲.] از حرب بن شریح بصرى روایت شده که گفت: به امام باقر(ع) گفتم: کدامین آیه در کتاب خداوند امیدوارکننده تر است؟ ... فرمود: ما [اهلبیت] مى گوییم: آیه «و لسوف یعطیک ربّک فترضى»[ که مراد] شفاعت است; به خدا سوگند شفاعت است به خدا سوگند شفاعت است!».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
  • امیدوار ساختن پیامبر(صلی الله علیه واله) به برخوردار شدن از عطایای الهی
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۶ آیه
  • دادن مقام شفاعت به پیامبر(صلی الله علیه واله)، اقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • عطایای خاصّ خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) در اخرت، جلوه ربوبیّت خدا
  • مقام بزرگ شفاعت در قیامت، از عطایای خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)
  • جلوه خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در بهره مندی وی از عطایای الهی و رضایت ان حضرت+۱ آیه
  • عطاهای رضایت بخش خداوند در اخرت، دلیل خیر و برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
  • دلداری پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با نزول ایات و برشمردن نعمتهای الهی بر وی، پس از قطع موقت وحی+۷ آیه
  • بیان دوران سخت زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله) و حمایتهای الهی از ان حضرت، ارامش بخش و مایه تسلاّی ایشان در برابر ازارهای مشرکان+۷ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) راضی از پاداشهای خداوند
  • رضا به عطای خداوند، وعده الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، همراه با عطای مداوم پروردگار و رضایت وی از عطای الهی
  • حصول رضایت مطلق برای پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در اخرت
  • رضایت به عطای پروردگار، وعده خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، همراه با عطای مداوم پروردگار و رضایت وی از عطای الهی
  • دلداری به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با وعده عطای پیاپی بر وی تا رسیدن به رضای کامل+۱ آیه
  • رضایت پیامبر(صلی الله علیه واله) در جهان اخرت، مرهون عطای مداوم پروردگار
  • رضایت محمّد(صلی الله علیه واله) از عطایای خداوند در قیامت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله) در دنیای وی+۱ آیه
  • حصول رضایت مطلق برای پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در اخرت
  • اعطای مقام شفاعت به محمّد(صلی الله علیه واله) در قیامت از جانب خداوند، موجب رضایت وی
  • مقام رضا، موقعیّتی رفیع و ارزشمند و وصول به ان، امری دشوار+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله)، برخوردار از مقام شفاعت از سوی خداوند+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخوردار از شفاعت گسترده در قیامت
  • سوگند خداوند به گسترش نور خورشید، درباره اعطا به پیامبر(صلی الله علیه واله)در اخرت به میزان رضایت ان حضرت+۱ آیه
  • اطمینان محمّد(صلی الله علیه واله) به عطایای الهی در اینده، با یاداوری دوران کودکی خود+۱ آیه
  • خداوند، امیدوار کننده پیامبر صلی الله علیه و اله، به برخورداری از عطایای الهی
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
  • دلداری پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خدا به اعطای شفاعت در قیامت به ان حضرت
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله با وعده قطعی به بخشش پیاپی به ان حضرت، تا حدّ رضایت کامل در اخرت+۱ آیه
  • رضایت به عطای پروردگار، وعده خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، با وعده عطای پیاپی بر وی، تا رسیدن ان حضرت به رضایت کامل+۱ آیه
  • حصول رضایت مطلق برای پیامبر صلی الله علیه و اله در اخرت+۱ آیه
  • عطایای رضایتبخش خداوند در اخرت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر صلی الله علیه و اله بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
  • رضایت محمّد صلی الله علیه و اله دراخرت، مرهون عطای بیشمار پروردگار
  • اعطای مقام شفاعت به محمّد صلی الله علیه و اله در قیامت، از جانب خداوند، موجب رضایت ان حضرت
  • بشارت خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، به بهرهمندی ان حضرت از عطایای موجب رضایت ایشان، در پی زخم زبان مشرکان+۱ آیه
  • عطا شدن مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
  • عطا شدن مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله از جانب خداوند، موجب خشنودی ان حضرت
  • اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله، نشان توجه خاص پروردگار به او+۱ آیه
  • اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله، برخاسته از ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • شفاعتگری، مقامی بس عظیم برای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله
  • اعطای مقام شفاعت به محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • زندگی پیامبر صلی الله علیه و اله در جهان اخرت، همراه با عطای مداوم پروردگار و سرشار از رضایت
  • قسم خدا به روز روشن و شب تاریک، بر ادامه حمایت از محمّد صلی الله علیه و اله و لطف به او+۲ آیه
  • اطمینان پیدا کردن محمّد صلی الله علیه و اله به عطاهای اینده، با یاداوری الطاف الهی در دوران کودکی به ان حضرت از سوی خدا+۱ آیه
  • وعده خداوند به اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت
  • وعده قطعی خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، درباره بخشش پیاپی به ان حضرت تا حدّ رضایت کامل وی، در قیامت
  • وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از مقام شفاعت در قیامت
  • نوید و بشارت خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از زندگی بهتر در اخرت+۱ آیه
  • مُعْطی/ اسماوصفات+۲ آیه
  • بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از زندگی برتر در اخرت، مورد وعده خدا+۲ آیه
  • وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله برای بهرهمندی وی از مقام شفاعت
واژه‌ها