آیه ۲۷ سوره فجر

سوره فجر(الفجر)، آیه ۲۷ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۴

معنی کلمات و عبارات
«النَّفْسُ»: خود شخص. ذات انسان (نگا: نحل / اسراء / ، کهف / . «الْمُطْمَئِنَّةُ»: آسوده خاطر. آرمیده. دارای آرامش.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۲۷ تا ۳.

محمد بن العباس بعد از سه واسطه از عبدالرحمن بن سالم او از امام صادق علیه‌السلام روایت کند که این آیات در شأن امام على مرتضى علیه‌السلام نازل شده است. بریدة گوید: این آیات درباره حمزة بن عبدالمطلب نازل گردیده است و بعضى از اهل تفسیر گویند: درباره حبیب بن عدى نازل شده که کفار اهل مکه او را دار زدند و صورت او را به طرف مدینه قرار دادند. از طریق جویبر از ضحاک او از ابن عباس روایت شده که پیامبر فرمود: کیست که چاه رومه را بخرد که مردم از آن استفاده کنند. عثمان آن را خرید سپس پیامبر به او فرمود: آیا مى توانى در آنجا عنوان سقائى براى مردم پیدا کنى؟ عثمان گفت: بلى یا رسول الله سپس این آیات درباره او نازل گشت و پیامبر براى او دعا کرد و نیز گویند: درباره عثمان بن عفان نازل شده است.

البرهان فى تفسیر القرآن از خاصه. تفاسیر ابن ابى حاتم و کشف الاسرار از عامه. تفسیر کشف الاسرار. تفسیر ابن ابى حاتم. تفسیر کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - برخى از انسان ها در قیامت، نفسى آرام و فارغ از دغدغه خاطر، خواهند داشت. «یأیّتها النّفس المطمئنّة» اطمینان نفس، سکونت و آرامش و زوال وحشت آن است. (العین) ۲ - خداوند، با انسان هایى که در قیامت روحى آرام و تسکین یافته دارند، سخن خواهد گفت آنان را بر این آرامش خواهد ستود. «یأیّتها النّفس المطمئنّة» خطابى که در این آیه وجود دارد، به قرینه آیات پیشین - که ترسیم کننده صحنه قیامت بود - خطابى است که در قیامت صادر خواهد شد. توصیف مخاطب به «مطمئن»، نشان مى دهد که اطمینان در همان صحنه مورد نظر است. ۳ - کردارى که ذخیره آخرت باشد، در قیامت اطمینان آور و مایه آرامش خاطر انسان خواهد بود. «یلیتنى قدّمت لحیاتى ... یأیّتها النّفس المطمئنّة» تقابل دو دسته اى که در این مجموعه آیات از آنان یاد شده است، بیانگر برداشت یاد شده است. ۴ - آزمون دانستن فقر و غنا، گرامى داشت یتیمان، سیر کردن گرسنگان، تصرف نکردن ارث دیگران و پرهیز از مال دوستى، زمینه ساز اعتماد به رهایى از صحنه هاى وحشت بار قیامت «فأمّا الإنسن إذا ما ابتلیه ... یأیّتها النّفس المطمئنّة» «نفس مطمئن» - به قرینه آیات پیشین - انسانى است که از اوصاف ذکر شده در آن آیات، مبرّا باشد. ۵ - آگاهى از فلسفه فقر و غنا و برخورد صحیح با یتیمان، مسکینان و اموال مردم و دل نبستن به ثروت، فرونشاننده اضطراب درونى و مایه اطمینان نفس انسان «فأمّا الإنسن إذا ما ابتلیه ... یأیّتها النّفس المطمئنّة» توصیف «نفس» به «مطمئن» - در قیامت - ممکن است به اعتبار اطمینانى باشد که در دنیا، براى او حاصل شده بود. ۶ - روح انسان، حقیقتى قابل خطاب و موجودى قابل اتصاف به اطمینان و اضطراب «یأیّتها النّفس المطمئنّة» «نفس»، به معناى روح است. (صحاح)
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۲)
  • قلبهای ارام یافته با یاد و وعدههای خدا، خشنود از او+۳ آیه
  • قلبهای ارام گرفته با یاد و وعدههای خدا، برخوردار از رضایت او+۳ آیه
  • قلبهای ارام یافته با یاد و وعدههای خدا، برخوردار از عنایتهای ویژه الهی+۳ آیه
  • بشارت به صاحبان نفس مطمینه هنگام مرگ، به خشنودی خدا از انان و خشنودی انان از خدا+۱ آیه
  • بشارت به صاحبان نفس مطمینه هنگام احتضار، به ورود در زمره بندگان خاصّ خدا و بهشت+۲ آیه
  • امکان تحصیل ارامش و اطمینان برای نفس انسان+۱ آیه
  • مؤمنان دارای نفوس مطمین، مورد خطاب و عنایت ویژه خداوند در عالم برزخ و بهرهمندی انان از بهشت برزخی+۱ آیه
  • مؤمنان دارای نفوس مطمینّ مورد خطاب و عنایت ویژه در بهشت برزخی+۱ آیه
  • بهرهمندی بهشتیان از رضوان الهی، افزون بر نعمتهای دیگر+۷ آیه
  • رضایت بهشتیان از خداوند، پیش از ورود به بهشت+۳ آیه
  • بهشت، از انِ بندگان ویژه خداوند+۳ آیه
  • نفسهای مطمینّه، دارای مقامی والا در بهشت+۳ آیه
  • دعوت از صاحبان نفس مطمینه، برای ورود به بهشت+۲ آیه
  • نیل به مقام اطمینان و بنده خاص خدا شدن، از موجبات دستیابی به بهشت+۳ آیه
  • بهشت ویژه الهی، پاداش صاحبان نفس مطمینّه+۲ آیه
  • رضایت از خداوند، عامل بهرهمندی از پاداش الهی+۷ آیه
  • تحصیل رضایت الهی، موجب برخورداری از ثواب الهی+۵ آیه
  • صاحبان نفس مطمینّه، مورد دعوت خدا برای پیوستن به مقرّبان+۳ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی تلاش ادمی برای جلب خشنودی او+۲ آیه
  • رضایت نفس مطمینّه از خدا و رضایت خداوند از وی، موجب ورود در زمره بندگان خاصّ خدا+۲ آیه
  • رضایت نفس مطمینّه از خداوند، موجب رضای خداوند از وی+۱ آیه
  • رضایت نفس مطمینّه (انسان به ارامش رسیده) از خداوند، در اخرت+۲ آیه
  • ارامش باطنی در سایه ایمان و اطمینان به پاداش پروردگار، موجب رضایت انسان از خداوند+۱ آیه
  • رضایت خداوند از نفس مطمینّه، موجب ورود او در زمره بندگان خاصّ خدا+۲ آیه
  • رضایت خداوند از نفس مطمینّه، موجب دستیابی او به بهشت خاصّ الهی+۲ آیه
  • اطمینان و ارامش نفس به خداوند، زمینه جلب رضایت خداوند+۱ آیه
  • حمزه بن عبدالمطلب، نفس مطمینّه و مورد رضایت خداوند+۱ آیه
  • نفس مطمینّه، مورد رضایت خداوند در قیامت+۱ آیه
  • روح انسان، موجودی قابل اتّصاف به ارامش
  • روح انسانی، حقیقتی مورد خطاب خداوند
  • قلب ارامش یافته و مطمینّه، برخوردار از عنایتهای ویژه الهی+۱ آیه
  • قلب مطمین در قیامت، مورد خطاب خداوند، برای حضور در پیشگاه او+۱ آیه
  • قلبهای اطمینان یافته با یاد و وعده های خدا، خشنود و راضی از خداوند+۱ آیه
  • قلبهای اطمینان یافته با یاد و وعده های خدا، برخوردار از رضایت او+۱ آیه
  • قلبهای اطمینان یافته با یاد و وعده های خدا، برخوردار از عنایت ویژه الهی+۱ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۱ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۱ آیه
  • نفسهای رسیده به مقام اطمینان، مورد ستایش و خطاب خداوند
  • رضایت و خشنودی از خداوند، یکی از احوال نفس انسان+۱ آیه
  • خشنودی و رضایت نفس (راضیه) در اخرت، از پاداش الهی+۱ آیه
  • خشنودی و رضایت نفس به قضای الهی در دنیا+۱ آیه
  • خشنود بودن نفس از خدا، زمینهساز کسب رضایت او+۱ آیه
  • بعضی انسانها، دارای اطمینان نفس، در قیامت
  • انسانهای دارای اطمینان نفس، مورد خطاب و ستوده شدن از سوی خداوند
  • کردار نیک ذخیره شده در اخرت، موجب اطمینان نفس و ارامش خاطر انسان در قیامت+۱ آیه
  • اگاهی از فلسفه فقر و غنا و برخورد صحیح با یتیمان، مسکینان و اموال مردم و دل نبستن به ثروت، مایه اطمینان نفس انسان+۳ آیه
  • خطاب خداوند به نفس مطمینّه، درباره وارد شدن به محفل بندگان+۱ آیه
  • خطاب خداوند به نفس مطمینّه، درباره وارد شدن به بهشت خاصّ او+۲ آیه
  • مورد رضایت خداوند قرار گرفتن نفس، یکی از صفات نفس انسانی+۱ آیه
  • مورد رضایت خدا قرار گرفتن نفس به واسطه اعمال نیکش در دنیا+۱ آیه
  • خشنودی خداوند، از نفس مطمینّه در قیامت+۱ آیه
  • مورد رضایت خدا قرار گرفتن نفس به واسطه راضی بودن او در دنیا به قضای الهی+۱ آیه
  • خشنود بودن نفس از خدا، زمینهساز کسب رضایت او+۱ آیه
  • نفس مطمینّه دارای مقام خشنودی از خداوند+۱ آیه
  • نفس مطمینّه برخورداری از خشنودی و رضایت خداوند+۱ آیه
  • نفس مطمینّه بهرهمند از عنایات خاصّ خداوند+۱ آیه
  • بشارت به نفس مطمینّه، هنگام مرگ، به ورود در زمره بندگان و بهشت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • بشارت به نفس مطمینّه، هنگام مرگ، به خشنودی خدا از ان+۱ آیه
  • رسیدن به مقام رضا و راضی بودن به قضای حق، از بشارتهای الهی به نفس مطمینّه+۱ آیه
  • بهشت پاداش نفس مطمینّه+۲ آیه
  • تکریم پروردگار نسبت به نفس مطمینّه+۱ آیه
  • خطاب مهرامیز خداوند با نفس مطمینّه+۱ آیه
  • دعوت خداوند از صاحبان نفس مطمینّه، به حضور در ساحت قرب خویش+۱ آیه
  • دعوت خداوند به وارد شدن نفس مطمینّه، در رحمت خاصّ الهی+۱ آیه
  • دعوت پروردگار از نفس مطمینّه، به وارد شدن در زمره محمّد صلی الله علیه و اله و اهلبیت او+۱ آیه
  • دعوت خداوند از نفس مطمینّه، هنگام رهسپار شدن مردم به سوی بهشت یا جهنّم+۱ آیه
  • دعوت خداوند از نفس مطمینّه، هنگام مرگ+۱ آیه
  • دعوت خداوند از صاحبان نفس مطمینّه، برای ورود به بهشت خاصّ خود+۱ آیه
  • تکریم خداوند از صاحبان نفس مطمینّه، در قیامت+۱ آیه
  • برخی انسانها دارای نفسی ارام و فارغ از دغدغههای خاطر، در قیامت+۱ آیه
  • شمول جلوههای ربوبیّت خداوند به صاحبان نفس مطمینّه، در قیامت+۱ آیه
  • صاحبان نفس مطمینّه، شایسته حضور نزد خداوند، در قیامت+۱ آیه
واژه‌ها