آیه ۴۴ سوره قلم

سوره قلم(القلم)، آیه ۴۴ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۶

فَذَرْنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ

اکنون مرا با آنها که این سخن را تکذیب می‌کنند واگذار! ما آنان را از آنجا که نمی‌دانند به تدریج به سوی عذاب پیش می‌بریم.

معنی کلمات و عبارات
«الْحَدِیثِ»: سخن. مراد قرآن است (نگا: زمر / ). «سَنَسْتَدْرِجُهُمْ»: (نگا: اعراف / . «مِنْ حَیْثُ»: از آنجائی که. به گونه‌ای که.
نزول
نکات آیه
۱ - تکذیب کنندگان قرآن و معاد، از سوى خداوند به عذاب تهدید شدند. «فذرنى و من یکذّب بهذا الحدیث» مقصود از «حدیث» یا قرآن است و یا مسأله معاد که در آیه پیش مطرح شده است. گفتنى است که تعبیر «فذرنى و من یکذّب» و مانند آن، در مورد تهدید به کار مى رود. ۲ - دلدارى خداوند به پیامبر(ص)، در برابر مخالفت ها و کارشکنى هاى تکذیب گران «فذرنى و من یکذّب بهذا الحدیث» ۳ - قرآن، کتابى بى نظیر و داراى مطالبى نو و بى سابقه «الحدیث» «حدیث» به معناى شىء جدید و نوپیدا است. به کار رفتن این تعبیر درباره قرآن، مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد. ۴ - معاد و رستاخیز مردگان، موضوعى نو و بى سابقه در فرهنگ مشرکان «فذرنى و من یکذّب بهذا الحدیث» ۵ - خداوند، تکذیب کنندگان قرآن و معاد را به تدریج به ورطه سقوط مى کشاند. «سنستدرجهم» «إستدراج» (مصدر «سنستدرج») در اصل به معناى نزدیک کردن کسى به سوى چیزى است و مقصود از آن در این آیه، بردن ونزدیک کردن کافران به ورطه سقوط و هلاکت است; به گونه اى که خود متوجه آن نشوند (برگرفته از لسان العرب). ۶ - عوامل و زمینه هاى سقوط و هلاکت تکذیب گران، ناشناخته براى خود آنان «سنستدرجهم من حیث لایعلمون» ۷ - تکذیب قرآن و معاد، از عوامل و زمینه هاى سقوط تدریجى جوامع بشرى «سنستدرجهم من حیث لایعلمون» ۸ - کافران تکذیب گر، ناتوان از رهانیدن خود از سقوط و مبارزه با عوامل آن «سنستدرجهم من حیث لایعلمون» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که چون عوامل و زمینه هاى سقوط، براى کافران ناشناخته و غافل گیرانه است; قهراً رهایى از آن نیز براى آنان ناممکن خواهد بود.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۹ - «قال أبوعبداللّه(ع) ...إذا أراد اللّه تعالى بعبد شرّاً فأذنب ذنباً تَبِعَه بنعمة، لینسیه الإستغفار و یتمادى به و هو قول اللّه تعالى: «سنستدرجهم من حیث لایعلمون»...; [منبع: علل الشرایع، ج ۲، ص ۵۶۱، ح ۱; نورالثقلین، ج ۵، ص ۳۹۷، ح ۵۷.] امام صادق(ع) فرمود: ... هرگاه خداوند اراده بدى نسبت به بنده اى داشته باشد و آن بنده گناهى انجام دهد، در پى آن گناه نعمتى به او مى دهد تا استغفار را فراموش کند و عمل خود را ادامه دهد. دلیل آن، این سخن خداى تعالى است که مى فرماید: (سنستدرجهم من حیث لایعلمون)...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
  • مهلت دادن به کفرپیشگان تکذیبکننده، از سنّتهای خداوند:[5]+۲ آیه
  • تکذیب ایات الهی، سبب ابتلا به عذاب استدراج+۳ آیه
  • نزدیک کردن تدریجی مکذّبان قران به ورطه هلاکت و عذاب از سوی خداوند+۱ آیه
  • مکذّبان، گرفتار عذاب استدراج+۳ آیه
  • تهدید مکذّبان کافر به عذاب، از ناحیه خداوند+۴ آیه
  • تکذیبکنندگان قران، جاهل به عوامل سقوط خود
  • دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، در برابر رویگردانی حق ناپذیران
  • تکذیب ایات قران، موجب گرفتاری به ذلّت و خواری در اخرت
  • استدراج، از سنّتهای خدا درباره کافران و مخالفان دین او+۴ آیه
  • بی صبری یونس(علیه السلام) در برابر تکذیب قومش+۱ آیه
  • قران، کتاب حدیث و جدید+۵ آیه
  • نزدیک کردن تدریجی مکذبان قران به ورطه هلاکت و عذاب، از سوی خداوند+۱ آیه
  • تکذیب قران، موجب گرفتار شدن به مکر خداوند+۴ آیه
  • تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان
  • توجّه پیامبر صلی الله علیه و اله به سنّت استدراج خدا درباره حقناپذیران، زمینهساز صبر و شکیبایی او+۱ آیه
  • مکر خداوند، با مهلت دادن به مکّاران+۵ آیه
  • عذاب استدراجی، وعده خداوند به مکذّبان+۲ آیه
واژه‌ها