سوره کهف(الكهف)، آیه ۱۳ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۴
نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى
ما داستان آنان را بحق برای تو بازگو میکنیم؛ آنها جوانانی بودند که به پروردگارشان ایمان آوردند، و ما بر هدایتشان افزودیم.
معنی کلمات و عبارات
«نَبَأَ»: خبر. داستان (نگا: مائده / ). «بِالْحَقِّ»: آنچنان که هست. راست و درست.
نزول
سال ۲۰ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- بیان خداوند در نقل سرگذشت اصحاب کهف براى پیامبر(ص) به دور از بافته ها و خرافات و عین واقعیّت بود. «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
«بالحقّ» مى تواند متعلق به «نقصّ» و یا قید براى «نبأهم» باشد. بر فرض نخست، مفاد آیه، این است که بیان ما درباره اصحاب کهف، کاملاً مطابق با واقع است و آنچه نقل مى کنیم، از هرگونه اختلاط با غیر حق، مبرّا است.
۲- داستان اصحاب کهف، سرگذشتى حقیقى و داراى واقعیت خارجى است، نه افسانه اى ساختگى و تخیّلى «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
برداشت بالا، بدین لحاظ است که «بالحقّ» قید براى «نبأهم» باشد و گویاى این که داستان اصحاب کهف، داستانى واقعى و تحقّق یافته در خارج بود، نه آن که قرآن، آن را به منظور ارائه نمونه اى ذهنى از انسان هاى موحّد ساخته و پرداخته باشد.
۳- نقل سرگذشت اصحاب کهف، داراى هدفى با ارزش و سودمند «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
«حقّ» به چیزى گفته مى شود که به جا و حکیمانه باشد(مجمع البیان.) و به حق بیان کردن داستان اصحاب کهف - که مفاد «نقصّ علیک نبأهم بالحقّ» است - اشاره به این معنا دارد که نقل آن داستان، مقصدى منطقى را تعقیب و غرض صحیح و ارزشمندى را دنبال مى کند.
۴- اطلاعات مردم عصر بعثت از اصحاب کهف و سرگذشت آنان، اطلاعات غیر واقعى و آمیخته با خرافات بود. «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
قید «بالحقّ» تعریضى است که به ناقلان سرگذشت اصحاب کهف و بیان کننده این که نقل آنان، آمیخته به امورى غیر واقعى و خرافى است.
۵- اهتمامِ قرآن، به ارائه ترسیمى صحیح از چهره مردان الهى و جریان هاى بر حق تاریخ و زدایش ابهام از داستان آنان «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
۶- بهره گیرى از حقایق تاریخ و قصّه هاى واقعى، از روش هاى به کار گرفته شده در قرآن «نحن نقصّ علیک نبأهم بالحقّ»
۷- اصحاب کهف، جوانمردانى مؤمن به پروردگار خویش و بهره مند از هدایت افزون الهى بودند. «انّهم فتیة ءامنوا بربّهم و زدنهم هدًى»
۸- شناخت ربوبیّت خداوند، از عوامل ایمام اصحاب کهف بود. «ءامنوا بربّهم»
۹- ایمانِ جوانان، داراى ارزش و اهمّیّتى خاصّ * «انّهم فتیة ءامنوا بربّهم»
تأکید آیه بر «فتیة» بودن اصحاب کهف، ممکن است به لحاظ سِنّى آنان باشد که در این صورت، برجسته کردن و تصریح بر این خصیصه، بیان کننده ارزش ایمان در سال هاى جوانى است.
۱۰- حرکت انسان در طریق ایمان، زمینه سازِ برخوردارى او از هدایت افزون تر الهى است. «ءامنوا بربّهم و زدنهم هدًى»
۱۱- ایمان به پروردگار، هدایت واقعى و داراى درجات است. «ءامنوا بربّهم و زدنهم هدًى»
ذکر «زدناهم هدى» - (ایشان را هدایت افزودیم) - پس از بیان ایمان آوردن آنان، اشاره به این معنا است که ایمانِ آنان را تقویت کردیم. بنابراین، مراد از هدایت، تقویت ایمان خواهد بود.
تفسیر (۱۳)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۲۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۳–۱۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ارزش قصه اصحاب کهفاهداف قصه اصحاب کهفاهمیت تبیین تاریخخداشناسی اصحاب کهفخرافات در صدر اسلامعوامل ایمان اصحاب کهفمردم مقارن بعثت و قصه اصحاب کهفواقعیت قصه اصحاب کهفارزش ایمان در جوانیجوانمردی اصحاب کهفتاریخ در قرآنهدایت اصحاب کهفموارد هدایتفضایل اصحاب کهفایمان اصحاب کهفمؤمنانمنابع تاریختاریخ صدراسلامآثار خدا شناسیروش تعالیم قرآنمهتدینمراتب ایمانزمینه هدایتایمان به خدانقش قرآنربوبیت خداآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
- ایمان اصحاب کهف به ربوبیت پروردگار+۲ آیه
- برخورداری اصحاب کهف از مراتب عالی ایمان
- پناه گرفتن اصحاب در غار جهت حفظ ایمان خود+۱ آیه
- اصحاب کهف، جوانمردانی مؤمن به پروردگار و بهرهمند از هدایت الهی
- داستان اصحاب کهف سرگذشتی واقعی
- قیام اصحاب کهف در راه توحید و حفظ ارزشهای توحیدی+۱ آیه
- قیام اصحاب کهف برای خدا، بازتاب هدایت افزون الهی برای انان+۱ آیه
- بهرهمندی اصحاب کهف از هدایتهای خاص الهی بهخاطر ایمان به خدا و هجرت از محیط شرک الود+۲ آیه
- اصحاب کهف، اقلّیّتی مؤمن در دوران خود+۱ آیه
- حرکت انسان در طریق ایمان، زمینهساز برخورداری او از هدایت افزونتر الهی
- سرگذشت ایمان اصحاب کهف به خدا، شایسته یاداوری+۱ آیه
- اصحاب کهف، جوانمردانی مؤمن به پروردگار خویش و بهرهمند از هدایت افزون الهی
- ناگزیرشدن اصحاب کهف به کنارهگیری از جامعه شرکالود برای حفظ ایمان خویش به پروردگار+۱ آیه
- پیر و سالمند بودن اصحاب کهف+۱ آیه
- تبیین تاریخ اصحاب کهف در قران، واقعی و به دور از خرافات
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
- ایمان اصحاب کهف به خدای یگانه و توحید+۲ آیه
- قیام در راه توحید و اعلان اندیشه توحیدی در میان مشرکان، از ناحیه اصحاب کهف+۱ آیه
- اصحاب کهف، از عبادتکنندگان موحّد+۱ آیه
- برخورداری اصحاب کهف از هدایتهای ویژه و موهبتهای معنوی، در پرتو توفیقات الهی+۱ آیه
- اصحاب کهف، جوانمردانی مؤمن به خداوند و بهرهمند از هدایت افزون الهی
- بیان حق خداوند، در نقل سرگذشت اصحاب کهف برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- شرح داستان اصحاب کهف، از اخبار غیبی خدا+۲ آیه
- اصحاب کهف، جوانمردانی مؤمن به پروردگار خود
- ایمان، عامل برخورداری از رحمت خداوند+۳ آیه
- اصحاب کهف، جوانمردانی شجاع و با ایمان+۱ آیه
- پناهنده شدن اصحاب کهف و جوانمردان مؤمن به غار، در پی فرار از بت پرستان دیارشان+۳ آیه
- قران، کتابی قصّه گو+۱ آیه
- قران، بیانگر قصّه پیشینیان برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- حقیقت داشتن قصه های قران+۴ آیه
- وحی الهی، تنها منبع قصّه های قران+۳ آیه
- قدرت و اطمینان قلبی برای مبارزه با دشمنان، موهبتی الهی برای قیام کنندگان در راه خدا+۱ آیه
- پذیرش هدایتهای الهی، بسترساز ستایش و تمجید+۱ آیه
- جوانمردان مؤمن اصحاب کهف، برخوردار از هدایت و موهبتهای معنوی، در پرتو توفیقات الهی+۱ آیه
- اصحاب کهف، از جوانمردان مؤمن به خدا+۱ آیه
- دعای مؤمنان اصحاب کهف تنها به درگاه خداوند+۱ آیه
- دعای جوانمردان مؤمن اصحاب کهف، برای فراهم شدن عوامل رشد و کمال انان+۱ آیه
- دعای جوانمردان مؤمن (اصحاب کهف)، برای فراهم شدن عوامل رشد و کمال انان+۱ آیه
- قلب جوانمردان مؤمن اصحاب کهف، بهرهمند از ارامش خدادادی+۲ آیه
- اصحاب کهف، از مؤمنان برخوردار از مراتب عالی ایمان+۱ آیه
- اصحاب کهف، جوانانی مؤمن و موحّد، در عصر خفقان دقیانوس+۱ آیه
- مؤمنان، بهرهمند از هدایت الهی
- افزایش هدایت مؤمنان، در پرتو توفیقات الهی
- حقّانیّت وحی و تعالیم نازل شده از سوی خداوند+۲ آیه
- لزوم هجرت از محیط شرک، برای حفظ عقیده توحیدی+۱ آیه
- بینش توحیدی اصحاب کهف، از اثار هدایتیافتگی انان، از سوی خداوند+۱ آیه
- هدایت، مقولهای تکاملپذیر و قابل ازدیاد و نقصان+۳ آیه
- حرکت انسان در طریق ایمان، زمینهساز برخورداری از هدایت افزونتر و رشد مسیر ان
- اصحاب کهف، جوانمردانی مؤمن به پروردگار خویش و بهرهمند از هدایت گسترده الهی
- رهیابی اصحاب کهف به پناهگاه امن و نجات انان از ستم حاکم، در پرتو هدایت الهی+۱ آیه