آیه ۴۴ سوره کهف

سوره کهف(الكهف)، آیه ۴۴ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۸

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا

در آنجا ثابت شد که ولایت (و قدرت) از آن خداوند بر حق است! اوست که برترین ثواب، و بهترین عاقبت را (برای مطیعان) دارد!

معنی کلمات و عبارات
«هُنَالِکَ»: آنجا. در آن مقام و در آن حال. «الْوَلایَةُ»: کمک و یاری. دستگیری و مددکاری. «عُقْباً»: عاقبت. سرانجام.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- آدمى، به هنگام شداید، به ولایت و تسلّط مطلق خداوند بر همه امور، پى مى برد. « و لم تکن له فئه ینصرونه ... هنالک الولیة للّه الحقّ» تردیدى نیست که ولایت خداوند (چه به معناى حاکمیت و تدبیر و چه به معناى نصرت) همواره، حاکم و نافذ است، لذا اشاره به مکان و واقعه خاص با واژه «هنالک» از آن جهت است که در چنین موقعیت هایى، آدمى، به آن نکته واقف مى گردد. ۲- تنها، خداوند، قادر بر یارى رساندن در بحبوحه قطع همه اسباب ظاهرى است. «هنالک الولیة للّه الحقّ» اهل لغت، تفاوتى را بین معناى «وِلایت» و «وَلایت» ذکر کرده اند و آن این که «وَلایت» به معناى نصرت است و «وِلایت» به معناى سرپرستى و تدبیر. گرچه برخى مفسران این تفاوت را انکار کرده اند، (ر.ک: المیزان) ولى با توجه به موارد مشابه در آیات دیگر و نیز آیه قبل که سخن از نصرت است، به نظر مى رسد این معنا در این مورد، اقرب باشد. ۳- حقّانیّت و ثبات، از جمله ویژگى هاى ذات یگانه خداوند است. «للّه الحقّ» ۴- خداوند، تنها یاور قابل اتّکا، به هنگام عذاب و گرفتارى ها است. «هنالک الولیة للّه الحقّ» چنان چه «هنالک» اشاره به زمان عذابى باشد که «أُحیط بثمره» بر آن دلالت داشت، مراد این است که هنگام نزول عذاب، امید آدمى به اسباب، منقطع گشته و تنها نقطه امیدبخش، نصرت خداى یگانه است. ۵- شرک، عقیده اى فاقد پشتوانه در عینیّت و حقیقت هستى است. « یلیتنى لم أُشرک بربّى أحدًا ... هنالک الولیة للّه الحقّ» متصف کردن «اللّه» به «الحقّ» پس از بیان پایان شوم شرکْورزى در آیات پیشین، به این نکته اشاره دارد که شرک، در همه انواع خود، فاقد حقّانیّت است و آنچه حقِّ محض است و داراى واقعیّت و حقیقت است، فقط، خدا است. ۶- خداوند، عطاکننده بهترین پاداش ها و برترین فرجام ها است. « هو خیر ثوابًا و خیر عقبًا» «ثواب» به معناى «اجر و پاداش» است و «عقب» به معناى «عاقبت و فرجام». ۷- ولایت خداوند و حقّانیّت او، ضامن اعطاى بهترین پاداش ها و فرجام ها است. « هنالک الولیة للّه الحقّ هو خیر ثوابًا و خیر عقبًا» ۸- پوچى و بى حاصلى و فرجام ناخوشایند، پى آمد شرک و دنیاپرستى است. « و لم تکن له فئة ینصرونه من دون اللّه ... هو خیر ثوابًا و خیر عقبًا» بیان سرگذشت مرد ثروت مند و پایان خسارت بار و بى حاصل او و سپس تذکر این که خداوند، بهترین پاداش دهنده و فراهم کننده سرانجام نیک براى بندگان است، این نتیجه را در پى دارد که دنیاپرستى و شرک، بدفرجامى و بى حاصلى را در پى خواهد داشت. ۹- فرجام نیک و پایان خوش، ملاکى مهم در ارزش گزارى امور است. « خیر عقبًا»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • حقّانیّت ولایت خداوند+۲ آیه
  • ولایت خداوند و حقّانیّت او، ضامن اعطای بهترین پاداشها و فرجامها
  • قیامت، روز ظهور ولایت به حق خداوند+۵ آیه
  • خداوند، حق محض، بدون هیچ شایبه باطل+۷ آیه
  • قدرت خداوند، بر یاری رساندن در بحبوحه قطع اسباب ظاهری، جلوه ای از حقّانیّت او+۱ آیه
  • عطای بهترین پاداش در اخرت، جلوه ای از حقانیّت خدا
  • فرجام نیک، از جلوه های حقّانیّت خدا
  • پاداش دهی به بندگان، از جلوه های خیر بودن خداوند
  • عطای فرجام نیک، از جلوه های خیر بودن خدا
  • ولایت مطلقه الهی، دلیل خیر بودن خداوند
  • ولایت خداوند و حقانیت او، مصداق خیر و بهترین پاداشها
  • ولایت خداوند و حقانیت او، مصداق خیر و بهترین فرجامها
  • خداوند، عطاکننده بهترین پاداشها+۱ آیه
  • اگاهی خداوند به خیر بندگان+۲ آیه
  • ولایت خداوند، پاداش خیر برای انسان
  • ولایت خداوند، عاقبت خیر برای انسان
  • شداید و دشواریها، زمینه پی بردن انسان به ولایت و تسلّط مطلق خداوند بر همه امور+۱ آیه
  • پیدایش و کارایی مظاهر طبیعت، متکی به مشیّت خدا و جلوه هایی از قدرت الهی+۲ آیه
  • خداوند مولا و سرپرست حقیقی انسانها+۲ آیه
  • پی بردن انسانها به ولایت خدا در روز قیامت
  • ولایت خدا یاور انسانها هنگام سختی و قطع امید+۱ آیه
  • پذیرش ولایت خدا درپیدارنده بهترین پاداش و فرجام
  • قیامت روز ظهور و بروز ولایت خدا+۴ آیه
  • پی بردن انسانها به ولایت خدا در قیامت
واژه‌ها