سوره یونس، آیه ۲۸ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۲
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكَانَكُمْ أَنْتُمْ وَ شُرَكَاؤُكُمْ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَ قَالَ شُرَكَاؤُهُمْ مَا كُنْتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ
(به خاطر بیاورید) روزی را که همه آنها را جمع میکنیم، سپس به مشرکان میگوییم: «شما و معبودهایتان در جای خودتان باشید (تا به حسابتان رسیدگی شود!)» سپس آنها را از هم جدا میسازیم (و از هر یک جداگانه سؤال میکنیم). و معبودهایشان (به آنها) میگویند: «شما (هرگز) ما را عبادت نمیکردید!»
معنی کلمات و عبارات
«نَحْشُرُهُمْ»: آنان را گرد میآوریم. «مَکَانَکُمْ»: در جای خود بایستید. تکان مخورید. مفعولٌفیه است و تقدیر آن چنین است: إِلْزَمُوا مَکَانَکُم. «شُرَکَآوُکُمْ»: مراد اهریمن و شیاطین انس و جنّ است (نگا: اعراف / ، توبه / ، فصّلت / ). «فَزَیَّلْنا»: جدائی انداختیم. مراد این است که خداوند پیوند موجود میان مشرکان و معبودهای آنان را گسیخته میدارد، و امیدهائی را که مشرکان به معبودان خود داشتند بر باد میدهد. میان مشرکان و معبودهایشان دشمنانگی و اختلاف میاندازد (نگا: بقره / و اعراف / و ).
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - مشرکان، مردمانى بد کردارند. «و الذین کسبوا السیئات ... و یوم نحشرهم»
ضمیر «هم» در «نحشرهم» به «الذین احسنوا» و «الذین کسبوا السیئات» برمى گردد. جمله «ثم نقول للذین أشرکوا ... » قرینه است بر اینکه مشرکان یکى از مصداقهاى مورد نظر در جمله «الذین کسبوا السیئات ... » مى باشد.
۲ - به یاد سپردن روز محشر و دشواریهاى آن، توصیه اى است به اهل ایمان. «و یوم نحشرهم»
برداشت فوق مبتنى بر این است که «یوم» مفعول به براى فعل مقدر (اذکروا) باشد.
۳ - قیامت، روز حشر و گردآورى تمامى انسانها (نیکان و بدان، و مؤمنان و مشرکان) «للذین أحسنوا ... و الذین کسبوا السیئات ... و یوم نحشرهم جمیعاً»
ضمیر «هم» در «نحشرهم» به هر دو دسته نیکان و بدان برمى گردد.
۴ - توقیف و بازداشت مشرکان و جدا کردن آنان از دیگران براى بازجویى و محاکمه در قیامت «و یوم نحشرهم جمیعاً ثم نقول للذین أشرکوا مکانکم أنتم و شرکاؤکم فزیلنا بینهم ... ما کنتم إیانا تعبدون»
برداشت فوق بر این پایه است که ضمیر «بینهم» به عموم کسانى که در عرصه محشر جمع شده اند (نیکان و بدان، و مؤمنان و مشرکان) برگردد ; یعنى، پس از حشرِ جمیع خلایق در محشر، به مشرکان فرمان ایست خواهیم داد و آن گاه میان آنان و دیگران جدایى خواهیم افکند.
۵ - حشر مشرکان در قیامت، به همراه معبودهاى مورد پرستش آنان خواهد بود. «ثم نقول للذین أشرکوا مکانکم أنتم و شرکاؤکم»
۶ - قیامت، عرصه داورى خدا میان انسانها «و یوم نحشرهم جمیعاً ثم نقول للذین أشرکوا مکانکم أنتم و شرکاؤکم فزیلنا بینهم»
۷ - خداوند، پس از توقیف مشرکان و معبودهایشان در عرصه محشر، نخست آنان را از هم جدا کرده و سپس به بازجویى و محاکمه آنان خواهد پرداخت. «ثم نقول للذین أشرکوا مکانکم أنتم و شرکاؤکم فزیلنا بینهم ... ما کنتم إیانا تعبدون»
برداشت فوق بر این اساس است که ضمیر «بینهم» به اهل شرک و معبودهایشان بازگردد. گفتنى است که «تزییل» (مصدر زیلنا) به معناى دور کردن دو چیز از یکدیگر و جدایى افکندن میان آن دو است.
۸ - معبودها (بتها) در قیامت، از مورد پرستش واقع شدن خود اظهار بى اطلاعى کرده و آن را انکار خواهند کرد. «و یوم نحشرهم جمیعاً ... و قال شرکاؤهم ما کنتم إیانا تعبدون»
۹ - بتهاى مورد پرستش اهل شرک در آخرت، داراى شعور و توانا بر نطق «و یوم نحشرهم جمیعاً ... و قال شرکاؤهم ما کنتم إیانا تعبدون»
۱۰ - بتها، در قیامت با مشرکان سخن خواهند گفت. «ثم نقول للذین أشرکوا ... قال شرکاؤهم ما کنتم إیانا تعبدون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۳۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۸–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بازجویی اخروی مشرکانبتهای مشرکان در قیامتتکلم بتها با مشرکانخدا توصیه های خداشعور بتها در قیامتبتها در قیامتتکلم بتها در قیامتعمل ناپسند مشرکانویژگیهای مشرکانحشر معبودان باطلمحاکمه اخروی مشرکانحشر مشرکانمشرکان و معبودان باطلگناهکاراناهمیت ذکر قیامتمعبودان باطل در قیامتحشر انسان هاحشر در قیامتقضاوت در قیامتقضاوت خداتوصیه به مؤمنانمشرکان در قیامتویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۷)
- شریک قرار دادن برای خدا از افتراهای مشرکان+۴ آیه
- شرک، از مصادیق افترا بر خداوند+۴ آیه
- انذار خداوند به مشرکان صدر اسلام، درباره گرفتارشدن به عذاب+۱ آیه
- برانگیخته شدن بتها در قیامت+۶ آیه
- انکار بتها، نسبت به پرستش بتها از جانب بتپرستان، در قیامت+۵ آیه
- سخن گفتن بتها با مشرکان، در قیامت+۲ آیه
- تمسّک بتها در قیامت به شهادت الهی، نسبت به بیخبر بودنشان از عبادت مشرکان+۱ آیه
- تجسم و ظهور تمامی اعمال ادمی، در قیامت+۱ آیه
- بروز حقّانیّت توحید، در قیامت+۷ آیه
- توقیف و بازداشت مشرکان و جدا کردن انان از دیگران، برای حسابرسی در قیامت
- توجّه و یاداوری حشر به مردم در قیامت، مورد توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- توجه و یاداوری قیامت و حشر انسانها، هشداری به مشرکان و افترازنندگان به خداوند+۳ آیه
- حشر و حاضر شدن تمام انسانها نزد پروردگار، هنگام رستاخیز+۳ آیه
- محشور شدن مشرکان، به همراه معبودهای خویش، در قیامت+۴ آیه
- جدا کردن مشرکان از معبودهایشان، در عرصه محشر، از جانب خداوند
- احضار مشرکان، برای مؤاخذه و کیفر در روز رستاخیز+۴ آیه
- بیزاری معبودان از پرستش مشرکان، در عرصه محشر+۴ آیه
- خداوند، محشورکننده انسانها در قیامت+۵ آیه
- اعراض مشرکان، از حق و حقیقت+۱ آیه
- اعراض مشرکان از حق، درپیدارنده گمراهی انان+۱ آیه
- قیامت، روز ظهور ولایت به حق خداوند+۵ آیه
- قیامت، مظهر حقّانیّت خداوند+۱ آیه
- شناخت یکتایی خداوند و ربوبیت وی، از اهداف اصلی سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۲ آیه
- شرک، از مصادیق افترا بر خداوند+۴ آیه
- بی تقوایی، زمینه ساز انحراف و فرو افتادن در دام شرک+۲ آیه
- حشر مشرکان، جهت مؤاخذه و کیفر در رستاخیز+۱ آیه
- حشر مشرکان و جداسازی انان از معبودهای شان
- گفتگوی مشرکان در قیامت، با معبودان خود+۱ آیه
- حضور معبودهای مشرکان در قیامت و انکار و تبرّی از شرکورزی مشرکان+۵ آیه
- ایجاد فاصله و جدایی میان مشرکان و معبودهای پنداری انان، در قیامت+۱ آیه
- گواه گرفته شدن خدا در قیامت از سوی معبودهای باطل، برای بی خبری خود از عبادت شدن شان به وسیله مشرکان+۱ آیه
- اعتراف معبودهای مشرکان در قیامت، به بی خبری خود از پرستش شدن به وسیله مشرکان+۱ آیه
- بیزاری معبودان باطل از پرستش خود، به وسیله مشرکان، در عرصه محشر+۴ آیه
- تکذیب مشرکان از سوی معبودان شان، در قیامت+۲ آیه
- پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او+۱ آیه
- بتهای مورد پرستش مشرکان، دارای شعور و ادراک در قیامت+۴ آیه
- شرک، از عوامل ضلالت+۲ آیه
- معبودان باطل در قیامت، منکر پرستش شدن شان از ناحیه مشرکان+۴ آیه
- حشر معبودان باطل به همراه پرستشگران خود، در قیامت+۴ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۴ آیه
- تکذیب و انکار عبادتهای مشرکان، از جانب معبودان باطل+۳ آیه
- پنهان شدن معبودان، از نگاه مشرکان، در قیامت+۴ آیه
- اگاهی خداوند به اعمال انسانها+۱ آیه
- قیامت، روز اگاه شدن انسان از حقیقت و نتیجه اعمال خویش+۱ آیه
- ازموده شدن اعمال، از سوی انسانها در محشر+۱ آیه
- توجّه به مراقبت و اگاهی خدا از رفتار انسان، زمینه اجرای عمل صحیح
- استشهاد معبودان باطل در قیامت به غفلت خویش، از پرستیده شدن توسط مشرکان+۱ آیه
- بروز حقّانیّت توحید، در قیامت+۶ آیه
- گواهی خداوند در قیامت، گواهی کامل و بی نیاز کننده از گواهی دیگران+۱ آیه
- گواه گرفته شدن خداوند از سوی معبودان مشرکان در قیامت، نسبت به بی خبر بودنشان از عبادت مشرکان+۱ آیه
- شناخت درست خداوند (اعتقاد به رازقیّت، حیاتبخشی، تدبیر مطلق جهان متعلّق به خدا) و اجتناب از هر گونه شرک و پی بردن به حقّانیّت پروردگار، از اهداف سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان+۲ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله بیان کننده ربوبّیت انحصاری خداوند، در قالب پرسش از مشرکان+۳ آیه
- بهرهگیری پیامبر صلی الله علیه و اله از پرسش، برای اثبات انحصاری تدبیر خداوند برجهان و نفی شرک+۲ آیه
- احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله برربوبیّت خداوند به مالکیّت واقعی خدا، برقوّه شنوایی و بینایی، در قالب پرسش از مشرکان+۲ آیه
- رازقیّت انحصاری خداوند در قالب پرسش، احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله برای ربوبیّت انحصاری خدا در مقابل مشرکان+۲ آیه
- قیامت روز ظهور و جلوه ولایت خداوند+۱ آیه
- قیامت روز ظهور و بروز ولایت خدا+۳ آیه