آیه ۷۳ سوره کهف

سوره کهف(الكهف)، آیه ۷۳ · جزء ۱۵ · صفحه ۳۰۱

معنی کلمات و عبارات
«لا تُرْهِقْنِی»: بر من تحمیل مکن (نگا: کهف / ). «مِنْ أََمْرِی»: در کارم. مراد کار تعلّم و پیروی موسی از خضر است. «عُسْراً»: سختی. دشواری.
نزول
نکات آیه
۱- موسى(ع) با به یاد آوردن گفتار خضر درباره ناشکیبایى وى، به ناروا بودن اعتراض خود پى برد. «قال لاتؤاخذنى بما نسیت» ۲- موسى(ع) به دلیل تخلّف از شرط همراهى با خضر(ع) و اعتراض ناروا به او، خود را سزاوار مؤاخذه دید و از خضر(ع) تقاضاى چشم پوشى کرد. «قال لاتؤاخذنى بما نسیت» ۳- تخلّف موسى از عهد خویش با خضر(ع)، ناشى از فراموشى بود. «قال لاتؤاخذنى بما نسیت» ۴- نسیان، عذرى قابل پذیرش است. «لاتواخذنى بما نسیت» ۵- اولیاى خداوند و افراد کامل، خطاى خود را در صورت فراموشى نیز مایه استحقاق مؤاخذه مى دانند. «لاتؤاخذنى بما نسیت» در خواست موسى از خضر(ع) مبنى بر مؤاخذه نشدن، دال بر آن است که خطا، حتى در صورت نسیان نیز قابلیت مؤاخذه دارد. ۶- عروض نسیان بر پیامبران، در زمینه امور شخصى و خارج از حیطه نبوت آنان، امرى ممکن است. «قال لاتؤاخذنى بما نسیت» ۷- موسى(ع) عفو و عدم سخت گیرى خضر بر او را به خاطر نسیان و تخلّف از عهد خویش، تقاضا کرد. «قال لاتؤاخذنى بما نسیت و لاترهقنى من أمرى عسرًا» «إرهاق» به معناى «تحمیل کارى طاقت سوز بر دیگرى» است. (قاموس) و مفاد «لاترهقنى...» این است که کارى دشوار(مانند جدا شدن و لغو رخصت همراهى) را بر من تحمیل مکن و مرا به زحمت مینداز. لازم به ذکر است که «عسراً» مفعول دوم براى «لاترهقنى» است. ۸- مفارقت از خضر(ع) و بازماندن از یادگیرى علوم او، براى حضرت موسى(ع) امرى دشوار بود. «لاتؤاخذنى بما نسیت و لاترهقنى من أمرى عسرًا» مقصود از «أمر» در «من أمرى» همان متابعت خضر(ع) و فراگیرى دانش از او است. بنابراین، مفاد این قسمت آیه، آن است که با لغو رخصت همراهى، مرا در مورد کار و هدف ام به زحمت و سختى مینداز ۹- موسى بر همراهى با خضر(ع) مصرّ بود. «لاتؤاخذنى ... و لاترهقنى من أمرى عسرًا»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
  • تخلّف موسی(علیه السلام) در اطاعت از خضر(علیه السلام)، در پی فراموشی او نسبت به وعده های خود
  • درخواست موسی(علیه السلام) از خضر(علیه السلام)، برای سخت نگرفتن بر او، در همراهی با وی
  • عذرخواهی موسی(علیه السلام) از خضر(علیه السلام)، به دلیل تخلّف از شرط همراهی با خضر(علیه السلام) و اعتراض ناروا به او، پس از سوراخ کردن کشتی+۱ آیه
  • پذیرش عذرخواهی موسی(علیه السلام)از سوی خضر(علیه السلام) و اجازه ادامه همراهی با وی، پس از سوراخ کردن کشتی+۱ آیه
  • کارهای خضر(علیه السلام)، دارای اسرار و مصالح نهفته+۱۱ آیه
  • پذیرش عذرخواهی موسی(علیه السلام) از سوی خضر نبی(علیه السلام) و اجازه ادامه همراهی با او+۳ آیه
  • نسیان و فراموشی، عذری شرعی، برای رفع مؤاخذه مکلّف+۲ آیه
  • درخواست موسی(علیه السلام) از خضر(علیه السلام)، مبنی بر عفو وی و عدم مؤاخذه برای پیش امدن فراموشی+۲ آیه
  • عفو و گذشت خضر(علیه السلام) نسبت به موسی(علیه السلام)، در پی درخواست عفو و عدم مؤاخذه او+۲ آیه
  • موسی(علیه السلام) خواستار چشم پوشی خضر(علیه السلام) از وی، به علّت فراموشی عهد و پیمان+۱ آیه
  • فراموشی دوباره موسی(علیه السلام) نسبت به عهد و پیمان خویش با خضر(علیه السلام)+۳ آیه
  • اعتراف موسی علیه السلام به نسیان و اشتباه خود در برابر خضر علیه السلام+۳ آیه
  • عفو و گذشت، درخواست موسی علیه السلام از خضر علیه السلام به دلیل بیتابی و ناشکیبایی وی+۲ آیه
  • فراموشی تعهد خود مبنی بر ترک اعتراض نسبت به اعمال خضر علیه السلام، عذر موسی علیه السلام در برابر او+۲ آیه
واژه‌ها