سوره ملک(الملك)، آیه ۱۹ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۳
أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَيَقْبِضْنَ مَا يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَٰنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ
آیا به پرندگانی که بالای سرشان است، و گاه بالهای خود را گسترده و گاه جمع میکنند، نگاه نکردند؟! جز خداوند رحمان کسی آنها را بر فراز آسمان نگه نمیدارد، چرا که او به هر چیز بیناست!
معنی کلمات و عبارات
«صَآفَّاتٍ»: گسترده بالان (نگا: نور / ). «یَقْبِضْنَ»: بالها را فراهم میآورند. بالها را باز و بسته میکنند. «مَا یُمْسِکُهُنَّ»: (نگا: نحل / ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - پرواز پرندگان در فضا و بر فراز انسان ها، از شگفتى هاى آفرینش «أولم یروا إلى الطیر فوقهم صفّ-ت و یقبضن»
۲ - پرواز طیور و پرندگان در فضا، بدون سقوط بر زمین، از آیات قدرت و جلوه هاى رحمانیت خداوند «أولم یروا إلى الطیر ... ما یمسکهنّ إلاّ الرحمن»
۳ - باز و بسته شدن بال هاى پرندگان بر فراز زمین، از برجسته ترین جلوه هاى قدرت و رحمانیت خداوند برداشت یاد شده، از اختصاص به ذکر یافتن «باز و بسته شدن بال هاى پرندگان در فضا» به دست مى آید. «أولم یروا إلى الطیر ... ما یمسکهنّ إلاّ الرحمن»
۴ - رحمان، از اوصاف خداوند «الرحمن»
۵ - پرواز پرندگان بر فراز زمین، دلیل و نشانه توانایى خداوند بر عذاب و هلاکت کافران «فکیف کان نکیر . أولم یروا إلى الطیر ... ما یمسکهنّ إلاّ الرحمن»
ذکر پرواز پرندگان به عنوان نشانه قدرت خداى رحمان - پس از یادآورى کیفر و عذاب کافران پیشین - مى تواند به منظور ارائه نمونه و جلوه اى از قدرت همه جانبه خداوند در جهان باشد.
۶ - خداوند، نسبت به هر چیزى آگاه و بینا است. «إنّه بکلّ شىء بصیر»
۷ - پرواز پرندگان بر فراز انسان ها، جلوه آگاهى و بینایى مطلق خداوند «أولم یروا إلى الطیر ...إنّه بکلّ شىء بصیر»
۸ - کفر و تکذیب دین، برخاسته از تأمل نکردن و نیندیشیدن در آیات الهى در طبیعت است. «و لقد کذّب الذین من قبلهم ... أولم یروا إلى الطیر ... إنّه بکلّ شىء بصیر»
از سرزنش شدن کافران تکذیب گر، به خاطر تأمل نکردن در پدیده هاى طبیعت (مانند پرندگان) مى توان مطلب یاد شده را به دست آورد.
۹ - طبیعت، بستر خداشناسى است. «أولم یروا إلى الطیر ... ما یمسکهنّ إلاّ الرحمن إنّه بکلّ شىء بصیر»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۸–۱۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۸–۱۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۸–۱۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار عدم تعقل در آیات خدامنشأ تکذیب دینبال پرندگانشگفتی پرواز پرندگاننشانه های بصیرت خداپرواز پرندگانآثار عدم تعقل در آفرینششگفتیهای آفرینشنشانه های رحمانیت خدامنشأ کفرنقش طبیعتبصیرت خدانشانه های علم خداهلاکت کافرانرحماندلایل خدا شناسیمنابع شناختعذاب کافرانوسعت علم خداآیات آفاقینشانه های قدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- فضای اسمان، مساعد برای پرواز پرندگان+۱ آیه
- توانایی پرندگان به پرواز در فضا، نشانه قدرت خدا+۱ آیه
- لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۲ آیه
- عدم تعقّل در ایات الهی و مظاهر طبیعت، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
- احتجاج خدا برای اثبات ربوبیت خود به قدرت مطلق خود در نابودی و عقوبت مشرکان، یاری و روزی دادن به انسانها و حفظ و نگهداری پرندگان در فضا+۱ آیه
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۱ آیه
- بصیر / اسماوصفات+۱ آیه
- باز و بسته شدن بال پرندگان، هنگام پرواز
- گشوده بودن بال دستهای از پرندگان، هنگام پرواز
- پرواز دستهای از پرندگان در جوّ اسمان، با باز و بسته کردن بالهای خود
- پرواز پرندگان، بال گشاده و بدون بال زدن، از شگفتیهای افرینش+۱ آیه
- پرواز پرندگان و حفظ تعادل انها در اسمان و سقوط نکردن انان، از نشانههای خدا+۱ آیه
- پرواز پرندگان، جلوه رحمت و بصیرت خداوند
- پرواز پرندگان، بال گشاده و بدون بال زدن، از شگفتیهای افرینش+۱ آیه
- تشویق و ارزشگذاری خداوند درباره مطالعه و تفکّر، درباره پرندگان و چگونگی پرواز انان در اسمان+۱ آیه
- پرواز پرندگان در جوّ اسمان، بدون سقوط بر زمین، شایسته تفکّر و تعقّل+۱ آیه
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۵ آیه
- پرواز پرندگان در جوّ، از نشانهها و ایات الهی+۱ آیه
- پرواز پرندگان در جوّ با حفظ تعادل خود، شایسته تفکّر و تامّل مؤمنان+۱ آیه
- جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۳ آیه
- جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۳ آیه
- نگهداری خداوند، از پرندگان در فضا، نشانه شناخت او
- پرواز پرندگان و توان ایستایی انان در هوا، از اثار رحمت الهی
- خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده+۲ آیه
- نیندیشیدن کافران در باره پرندگان و نقش خدا در حفظ انها، به رغم مشاهده پرواز انها در فضا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
- نیندیشیدن کافران درباره پرندگان و نقش خدا در حفظ انها، به رغم مشاهده پرواز انها در فضا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
- پرندگان، دارای نوعی شعور و ادراک+۳ آیه
- دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
- تفکّر در توانایی پرندگان به پرواز در فضا، نشانه قدرت خدا و مایه عبرت برای دیگران+۱ آیه
- خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها+۲ آیه
- همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا
- احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۱ آیه
- مُمْسِک/ اسماوصفات+۵ آیه