سوره نجم(النجم)، آیه ۳۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۷
أَعِندَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰ
آیا نزد او علم غیب است و میبیند (که دیگران میتوانند گناهان او را بر دوش گیرند)؟!
معنی کلمات و عبارات
«یَری»: میبیند. یعنی حقیقت را میبیند و میداند.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - ترک انفاق از سوى انسان، نتیجه هراس از فرجام و آینده خویش «و أعطى قلیلاً و أکدى . أعنده علم الغیب فهو یرى»
استفهام توبیخى در «أعنده...» مى تواند اشاره به زمینه ذهنى ترک انفاق باشد; یعنى، انسان ها چون از آینده خویش نگران اند، از انفاق خوددارى مى کنند.
۲ - علم غیب و آگاهى به فرجام امور، غیرقابل دسترسى براى انسان «أعنده علم الغیب»
۳ - ترک انفاق به بهانه پاکى و بى گناهى، فاقد هر گونه پشتوانه واقعى * «فلاتزکّوا أنفسکم ... و أعطى قلیلاً و أکدى . أعنده علم الغیب فهو یرى»
جمله «أفرأیت...» پس از تخطئه خودستایى، مى تواند ناظر بدان باشد که ترک کنندگان انفاق، چون خویشتن را پاک مى شمردند، از انفاق سرباز مى زدند و خداوند در آیه «أعنده...» باور آنان را تخطئه مى کند.
۴ - اعتقاد به فلاح و سعادت خویش به اتکال انجام بخش اندک از اعمال نیک، باورى واهى * «و أعطى قلیلاً و أکدى . أعنده علم الغیب فهو یرى»
از ارتباط «أعنده...» با آیات پیشین مى توان چنین بیان نمود که: دنیامداران با اعطاى مالى اندک، خویش را فلاح یافته مى انگاشتند و خداوند با نفى علم غیب از آنان، این اندیشه را تخطئه مى کند.
۵ - شهودى بودن علم غیب «أعنده علم الغیب فهو یرى»
تفریع «فهو یرى» بر «أعنده علم الغیب»، نشانگر آن است که هر وقت علم به غیبى براى انسان حاصل شود، معلوم غیبى براى وى، شکل مشهود را پیدا مى کند.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ترس از فرجاماستحاله علم غیبعلم حضوریعوامل ترک انفاقویژگیهای علم غیبزمینه ترک انفاقسرزنش ترک انفاقاهمیت انفاقعجز انسانعقیده باطلعوامل سعادتآثار عمل صالح
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷)
- نااگاهی اعراضکنندگان از حق، از امور غیبی+۲ آیه
- اگاهی کافران از غیب، مورد پرسش انکاری خدا+۱ آیه
- اگاهی کافران از غیب، مورد پرسش انکاری خدا+۱ آیه
- علم غیب و اگاهی به فرجام امور، غیر قابل دسترسی برای انسان+۲ آیه
- علم و اگاهی ولیدبن مغیره، به تعالیم کتاب موسی و ابراهیم(علیهما السلام) و محرومیّت وی از علم غیب+۴ آیه
- محرومیّت غیر خداوند، از داشتن علم غیب+۵ آیه
- علم غیب و اگاهی به فرجام امور، غیر قابل دسترسی برای انسان+۲ آیه