سوره نمل(النمل)، آیه ۳ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۷
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ
همان کسانی که نماز را برپا میدارند، و زکات را ادا میکنند، و آنان به آخرت یقین دارند.
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ یُقِیمُونَ ...»: (نگا: بقره / و .
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - اقامه نماز، پرداخت زکات و یقین به آخرت از نشانه هاى مؤمنان راستین «هدًى و بشرى للمؤمنین . الذین یقیمون الصلوة... و هم بالأخرة هم یوقنون»
«الذین» در برداشت یاد شده، وصف احترازى است; یعنى، آیات قرآن براى آن دسته از مؤمنان، هدایتگر و بشارت بخش است که پایبند به اقامه نماز و پرداخت زکات باشند و به جهان آخرت نیز باور قطعى داشته باشند.
۲ - پایبندى به نماز و زکات و باور به آخرت، شرط بهرهورى از هدایت و بشارت قرآن «هدًى و بشرى للمؤمنین . الذین یقیمون الصلوة... و هم بالأخرة هم یوقنون»
فعل هاى «یقیمون» و «یؤتون» مضارع و مفید استمرار است; یعنى، «هدًى و بشرى للذین یستمرون على اقامة الصلاة و إیتاء الزکاة».
۳ - مؤمنان واقعى، پایبند به تکالیف فردى و اجتماعى و داراى بینشى ژرف در عقاید دینى «الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة و هم بالأخرة هم یوقنون»
«نماز» برقرار ساختن پیوند عبودیت و بندگى با خدا و «زکات» ایجاد ارتباط با مردم پیرامون خود و دستگیرى از نیازمندان جامعه است. بنابراین آوردن «پرداخت زکات» پس از «اقامه صلاة» بیانگر این حقیقت است که مؤمنان واقعى تنها به فکر خود نیستند; بلکه با مردم جامعه خود نیز ارتباطى مسؤولانه دارند. گفتنى است که «یقین به آخرت» - که عبارت از اعتقاد قطعى است - بیانگر آن است که مؤمنان واقعى در مسائل اعتقادى داراى بینشى عمیق و تردیدناپذیراند.
۴ - اقامه نماز و پرداخت زکات، داراى پیوندى عمیق با یقین به آخرت «الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة و هم بالأخرة هم یوقنون»
جمله «و هم بالأخرة...» حال معلله است; یعنى، یقین داشتن آنان به آخرت و کیفر و پاداش الهى، آنها را پایبند به اقامه نماز و پرداخت زکات مى کند.
۵ - اهمیت اقامه نماز و پرداخت زکات در مجموعه تکالیف دینى «الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة»
از آن جا که تکالیف دینى، منحصر در نماز و زکات نیست، بسنده کردن به آن دو بیانگر اهمیت بسیار آنها در میان تکالیف دینى مى باشد.
۶ - اعتقاد به قیامت و محاسبه اعمال، داراى نقشى بنیادین در مجموعه باورهاى دینى «و هم بالأخرة هم یوقنون»
۷ - رابطه با خدا، اساس خدمات اجتماعى مؤمنان «الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة»
تقدم نماز (رابطه فرد با خدا) بر زکات مى تواند ناظر به مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اهتمام به زکاتخدمات اجتماعی مؤمنانزمینه یقین به آخرتنقش ارتباط با خدااهل یقینبرپایی نماز مؤمنانعقیده به حسابرسی عملیقین به آخرتآثار یقین به آخرتیقین مؤمنانآثار اهتمام به نمازدینداری مؤمناناهمیت عقیده به قیامتزکات مؤمنانعمل به تکلیف مؤمناننشانه های مؤمنانبینش مؤمنانشرایط استفاده از قرآنمهمترین تکلیفویژگیهای مؤمنانآثار زکاتاصول دیناهمیت زکاتآثار نمازاهمیت نماز
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
- مؤمنان برخوردار از معرفت یقینی به اخرت+۱ آیه
- برپا داشتن نماز از اثار یقین به اخرت+۱ آیه
- پرداخت زکات از اثار یقین به خدا و اخرت+۱ آیه
- یقین به اخرت، سبب جلب هدایت الهی+۶ آیه
- ایمان به جهان اخرت از ارکان اساسی ایین اسلام+۳ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۹ آیه
- ادای زکات، از شرایط دستیابی به هدایت ویژه قران+۴ آیه
- پرداخت زکات، از مهم ترین تکالیف شریعت الهی و ارکان عملی ان+۱۰ آیه
- نقش یقین به اخرت، در پرداخت زکات+۳ آیه
- مداومت بر پرداخت زکات، از صفات مؤمنان راستین+۳ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۹ آیه
- مؤمنان راستین، از پرداخت کنندگان زکات+۸ آیه
- اقامه نماز، از صفات مؤمنان+۲ آیه
- پرداخت زکات، از صفات اهل ایمان+۷ آیه
- مؤمنان، برخوردار از معرفت یقینی به اخرت+۱ آیه
- مؤمنان، برخوردار از معرفت یقینی به اخرت+۲ آیه
- نقش اقامه نماز، در بهرهمندی اهل ایمان از بشارتهای قران+۲ آیه
- نقش نماز، در بهرهمندی از هدایتهای قران+۲ آیه
- نقش یقین به اخرت، در برپا داشتن نماز+۱ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۹ آیه
- پرداخت زکات، زمینهساز هدایتیافتگی+۴ آیه
- یقین به اخرت، زمینه جلب هدایت الهی+۶ آیه
- اهل یقین به اخرت، مشمول هدایت ویژه پروردگار خویش+۵ آیه
- یقین به اخرت، از نشانههای مؤمنان راستین+۱ آیه
- مؤمنان دارای یقین به اخرت، مورد بشارت قران+۱ آیه
- یقین به جهان اخرت، نشانه ایمان راستین+۱ آیه
- مؤمنان، برخوردار از معرفت یقینی به اخرت+۱ آیه
- یقین به اخرت، موجب برخورداری از هدایت پروردگار+۵ آیه