سوره نمل(النمل)، آیه ۳۹ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۸۰
قَالَ عِفْرِيتٌ مِّنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ
عفریتی از جنّ گفت: «من آن را نزد تو میآورم پیش از آنکه از مجلست برخیزی و من نسبت به این امر، توانا و امینم!»
معنی کلمات و عبارات
«عِفْرِیتٌ»: نیرومندترین جنّیان. دیو قوی و درشت هیکل. سرگذشت سلیمان پر از شگفتیها و خارق عادات است، و از جمله اطاعت جنّیها از او و انجام کارهای شگفت برای او است (نگا: سبأ / ، ص / ). «آتِی ...»: میآورم. آورنده. این واژه میتواند فعل مضارع و متکلّم وحده، و یا این که اسم فاعل (إتیان) باشد. «أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِکَ»: مراد پایان یافتن مجلس است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - اعلام آمادگى عفریتى از جنیان، براى حاضر ساختن تخت بلقیس، پیش از برخاستن سلیمان از مسند خویش «قال عفریت من الجنّ أنا ءاتیک به قبل أن تقوم من مقامک»
«مقام» اسم مکان از «قام بالأمر» است; یعنى، «قبل أن تقوم من مجلسک الذى تجلس فیه لأمر الحکومة». گفته شده که سلیمان هر روز صبح تا ظهر براى انجام کارها و اداره امور مملکت بر مسند مى نشست.
۲ - قدرت جنیان در خدمت حکومت سلیمان و قواى سرکش آنان تحت تسلّت وى «قال عفریت من الجنّ أنا ءاتیک به»
واژه «عفریت» به معناى بد ذات و شرور است که مستلزم طغیان و سرکشى است. گاهى نیز به معناى قهرمان به کار مى رود. برداشت یاد شده بر پایه معناى اول است.
۳ - برخى از جنیان، قادر به انجام امور فوق طبیعى و خارج از محدوده قدرت بشر «قال عفریت من الجنّ أنا ءاتیک به قبل أن تقوم من مقامک»
۴ - تأکید عفریت بر قدرت و امانت خود در آوردن تخت بلقیس «و إنّى علیه لقوىّ أمین»
۵ - راه داشتن خیانت و صداقت در جنیان «و إنّى علیه لقوىّ أمین»
تأکید عفریت بر امانت دارى خویش، مى رساند که احتمال خیانت وى وجود داشته است.
۶ - تفاوت جنیان در قوت و ضعف «قال عفریت من الجنّ ... و إنّى علیه لقوىّ أمین»
از این که تنها یکى از جنیان اعلام آمادگى کرده است، استفاده مى شود که همه آنان قادر به انجام چنان کارى نبوده اند.
۷ - بزرگى و ارزشمندى تخت ملکه سبا «و إنّى علیه لقوىّ أمین»
از تعبیر «لقوىّ أمین» استفاده مى شود که تخت بلقیس بزرگ و نیز گران بها و ارزشمند بوده است.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۵۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادعای عفریت جناعلام آمادگی عفریت جنامانتداری عفریت جنتفاوت جنصداقت جنمحدوده قدرت جنویژگیهای تخت ملکه سبأاحضار تخت ملکه سبأقدرت عفریت جنمحدوده قدرت انسانجن در حکومت سلیمانتسخیر جنقدرت جنقصه سلیمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- مقهور بودن قدرت عفریت دربار سلیمان(علیه السلام)در برابر قدرت و علم اصف بن برخیا+۱ آیه
- تاکید یکی از جنّیان دربار سلیمان(علیه السلام) بر امانتداری خود در انتقال تخت بلقیس به سوی او
- امانتداری عفریتی از جنّیان، نسبت به اوردن تخت بلقیس برای سلیمان(علیه السلام)
- امکان استفاده انسان از جنّیان+۶ آیه
- جنّیان، مسخّر و تحت اختیار سلیمان(علیه السلام)+۵ آیه
- حضور عفریت جنّی، در میان اشراف و درباریان سلیمان(علیه السلام)
- امانتداری عفریتی از جنّیان، نسبت به اوردن تخت بلقیس برای سلیمان(علیه السلام)
- تاکید عفریت از جنّ بر قدرت خود، در اوردن تخت بلقیس
- ادّعای عفریتی از جنّ، بر توانایی احضار و حمل تخت ملکه سبا، در مدّتی به اندازه برخاستن سلیمان(علیه السلام) از جایگاه خود+۱ آیه
- امکان خیانتکاری و امانتداری، در جنّیان
- علم و اگاهی سلیمان(علیه السلام) به زبان جنّیان+۱ آیه
- امانتداری، در عین داشتن توان فوق العاده روحی و معنوی، صفتی ارزشمند، از دیدگاه جنّ حاضر در دربار سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تاکید فراوان جنّ حاضر در دربار سلیمان(علیه السلام)بر قدرت فوق العاده روحی و معنوی خود، برای اوردن تخت بلقیس+۱ آیه
- افراد صاحب توان روحی و معنوی فوق العاده، در میان جنیّان+۱ آیه
- مقهور بودن قدرت عفریت دربار سلیمان(علیه السلام)، در برابر قدرت اصف بن برخیا+۱ آیه
- برخی از جنّیان دربار سلیمان، دارای قدرت فوق العاده+۱ آیه
- متفاوت بودن جنّیان، در قدرت
- ادّعای عفریت از جنس جنّیان، مبنی بر بهره مندی خویش از قدرت فوق العاده در اوردن و حاضر کردن تخت پادشاه سبا، برای سلیمان(علیه السلام)، به اندازه پا شدن ان حضرت از جایگاه خود+۱ آیه
- قدرت جنّیان، در خدمت سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- قدرت نمایی سلیمان(علیه السلام) در اوردن تخت بلقیس، به وسیله درباریان خود+۲ آیه
- برخورداری از قدرت و امکانات، زمینه کفران+۲ آیه