سوره نمل(النمل)، آیه ۵۰ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۸۱
وَمَكَرُوا مَكْرًا وَمَكَرْنَا مَكْرًا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
آنها نقشه مهمّی کشیدند، و ما هم نقشه مهمّی؛ در حالی که آنها درک نمیکردند!
معنی کلمات و عبارات
«مَکَرُوا»: نقشه کشیدند. توطئه کردند. به چارهجوئی پرداختند (نگا: آلعمران / ، انفال / ).
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - مکر و حیله مخالفان صالح پیامبر علیه وى و خانواده اش «قالوا تقاسموا باللّه لنبیّتنّه و أهله ... و مکروا مکرًا»
متعلق «مکروا» حذف شده و تقدیر آن با توجه به آیه قبل چنین است: «و مکروا به و بأهله مکراً; آنان علیه او و خانواده اش خدعه کردند».
۲ - مقابله خداوند با حیله و نیرنگ مخالفان صالح «و مکرنا مکرًا»
۳ - تدبیر غافل گیرانه خدا، علیه گروه هاى مخالف صالح(ع) «و مکرنا مکرًا و هم لایشعرون»
۴ - حمایت خدا از صالح پیامبر(ع)، در سرنوشت سازترین مراحل و در اوج مکر کافران «لنبیّتنّه و أهله ... و مکروا مکرًا و مکرنا مکرًا و هم لایشعرون»
۵ - پیشگیرى خداوند از تحقق طرح ترور شبانه صالح(ع) و خانواده اش «لنبیّتنّه و أهله ... و مکرنا مکرًا و هم لایشعرون»
اصل برنامه مخالفان صالح، ترور شبانه وى و خانواده اش بود و مکر الهى به معناى خنثى ساختن آن برنامه است.
۶ - ذهن و اندیشه کافران، ناتوان از درک مکر خدا و تدبیر الهى علیه آنان «و مکرنا مکرًا و هم لایشعرون»
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حامی صالحغافلگیری گروههای نه گانه قوم ثمودمبارزه با مکر مخالفان صالحمنشأ شکست توطئه قوم ثمودمنشأ شکست شبیخون قوم ثمودمکر علیه خانواده صالحمکر علیه صالحمکر علیه مخالفان صالحمکر مخالفان صالحآثار حمایتهای خداویژگیهای مکر خدامکر خداعجز کافرانمشمولان حمایتهای خداقصه صالحتدبیر خدانقش خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- هشدار خداوند به انسانها از گرفتارشدن به سرنوشت شوم توطیهگران و ظالمان قوم صالح+۳ آیه
- هشدار خداوند به مشرکان صدر اسلام از گرفتارشدن به عذاب استیصال همچون اقوام گذشته+۲ آیه
- مقابله خداوند، با حیله و نیرنگ توطیهگران ثمود+۱ آیه
- ناتوانی ذهن و اندیشه توطیهگران ثمود، از درک مکر خدا علیه انان+۲ آیه
- تشویق خداوند، به تامّل در سرنوشت هلاکتبار قوم ثمود+۴ آیه
- لزوم اندیشیدن در فرجام و سرگذشت فسادانگیزان ثمود+۳ آیه
- حرمت توطیه و مکر و نیرنگ، علیه حق+۱ آیه
- حرمت مکر و توطیه، علیه حق+۳ آیه
- حرمت مکر و نیرنگ، علیه حق+۶ آیه
- مکر و مقابله خداوند، با حیله های افراد مکّار+۳ آیه
- پیشنهاد کشتن صالح(علیه السلام) و خاندانش از ناحیه مفسدان قوم ثمود، و ادّعای راستگویی بر دست نداشتن در این توطیه+۳ آیه
- فرجام و نابودی ثمودیان توطیه گر بر ضدّ صالح(علیه السلام)، مورد پرسش تعجّب برانگیز از سوی خدا و شایسته عبرت برای هر متفکّری+۳ آیه
- فرجام و نابودی ثمودیان توطیه گر بر ضدّ صالح(علیه السلام)، مورد پرسش تعجّب برانگیز از سوی خدا و شایسته عبرت برای هر اندیشه مندی+۳ آیه
- شکست مکر و حیله قوم ثمود، در مقابل مکر الهی+۲ آیه
- ناکام ماندن ثمودیان در توطیه قتل صالح و خانواده او+۲ آیه
- نجات صالح(علیه السلام) و خانواده او از توطیه قتل مفسدان قوم ثمود، شایسته تامّل و دقّت+۴ آیه
- مکر و چاره اندیشی ستمگران پیشین، برای نجات از عذاب استیصال+۲ آیه
- بی نتیجه بودن انواع مکر ظالمان، برای نجات خویش از عذاب استیصال+۲ آیه
- بی نتیجه بودن مکرهای گسترده و قوی ستم پیشگان، وعده خداوند به رسولان خویش+۳ آیه
- عالمان، عبرت گیرنده از فرجام امّتهای گذشته+۱ آیه
- ذهن و اندیشه کافران، ناتوان از درک مکر خدا و تدبیر الهی علیه انان
- گرفتار شدن ثمودیان فسادگر به عذاب ویرانگر و کیفر نابودکننده الهی، پیش از تحقق توطیه انان، علیه صالح(علیه السلام)و خانواده اش+۲ آیه
- ناکام ماندن نقشه های مفسدان، علیه صالح(علیه السلام)، درس عبرتی برای مردم+۳ آیه
- توطیه قتل صالح(علیه السلام) و انکار ان، موجب هلاکت توطیه گران+۳ آیه
- توطیه و هم قسم شدن نُه گروه از قوم ثمود (مفسدان شهر حجر) برای کشتن صالح(علیه السلام) و خانواده اش، در شب هنگام+۲ آیه
- لجاجت قوم ثمود مانع استغفار انان به درگاه خداوند+۱ آیه
- جواز مکر و خدعه، در برابر نیرنگ و حیله دشمنان+۳ آیه
- حرمت توطیه و مکر و نیرنگ+۸ آیه
- ترور شبانه صالح علیه السلام و خانوادهاش، نیرنگ مخالفان ان حضرت
- لزوم عبرتاموزی از فرجام شوم مکّاران قوم ثمود+۲ آیه
- مکر خدا، جزای مکّاران و نیرنگبازان+۵ آیه
- مکر و نیرنگ بزرگ ستمگران+۲ آیه
- تقوا، عامل مصونیت از عملی شدن نیرنگ دشمنان+۱ آیه