سوره نمل(النمل)، آیه ۸۵ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۴
وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ
در این هنگام، فرمان عذاب بخاطر ظلمشان بر آنها واقع میشود، و آنها سخنی ندارند که بگویند!
معنی کلمات و عبارات
«وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ»: (نگا: نمل / ). «بِمَا ظَلَمُوا»: به سبب ظلمی که کردهاند و آن تکذیب آیات خدا، بدون تحقیق و بررسی و علم و آگاهی است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - نزول عذاب بر کافران تکذیب گر، پس از پایان یافتن محاکمه آنان «قال أکذّبتم بایتى ... و وقع القول علیهم»
در تفسیر «وقع القول علیهم» چند نظر ابراز شده است که از جمله آنها «حلول عذاب» است.
۲ - حتمیت یافتن مجازات الهى درباره تکذیب کنندگان آیات او، پس از متقاعد شدن آنان نسبت به مجرم بودن خویش «أکذّبتم بایتى ... و وقع القول علیهم»
برخى از مفسران کلمه «وقع» را به معناى «حَقَّ» (قطعیت یافت) گرفته اند. گفتنى است که واژه «القول» - چنان که پیش از این نیز گفته شد - کنایه از عذاب است.
۳ - تکذیب آیات الهى بدون ارائه دلیل علمى، ظلمى نابخشودنى و غیرقابل اعتذار «أکذّبتم بایتى و لم تحیطوا بها علمًا ... و وقع القول علیهم بما ظلموا»
برداشت یاد شده با توجه به ارتباط این آیه با آیه قبل به دست مى آید.
۴ - ظلم و گناه خود انسان، مایه ابتلاى وى به عذاب الهى «و وقع القول علیهم بما ظلموا»
«با» در «بما ظلموا» براى سببیت و نشانگر آن است که سبب اصلى محکومیت کافران به عذاب الهى، ظلم و ستم خود آنان است.
۵ - انحرافات عقیدتى و عملى انسان، مصداق ظلم و ستم «أکذّبتم بایتى ... أمّاذا کنتم تعملون . و وقع القول علیهم بما ظلموا»
از این که خداوند تنها علت عذاب کافران را، ظلم آنان معرفى کرده است، استفاده مى شود که آنچه در آیه قبل به عنوان تکذیب گرى و نیز اعمال نادرست مطرح شده، داخل در عنوان ظلم است.
۶ - فروماندن ظالمان تکذیب کننده آیات خدا، از عذرآورى و بهانه تراشى در محکمه الهى، پس از قطعى شدن عذاب بر آنان «وقع القول علیهم ... فهم لاینطقون»
در برداشت یاد شده قید «پس از قطعى شدن...»، بر این اساس است که «وقع القول...» به معناى «حقّ القول...» باشد.
۷ - باز ایستادن ظالمان تکذیب گر از نطق و سخن، با مشاهده نزول عذاب الهى بر آنان «و وقع القول علیهم ... فهم لاینطقون»
برداشت یاد شده بر این اساس است که مراد از «وقع القول...» حلول عذاب باشد.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار عذاب ظالمانآثار عذاب مکذبان آیات خدااقرار مکذبان آیات خدابهانه جویی مکذبان آیات خداحتمیت کیفر مکذبان آیات خدامحاکمه مکذبان آیات خدالالی مکذبان آیات خداظلم گمراهیلالی ظالمانمحاکمه کافرانظلم تکذیب آیات خداعذاب مکذبان آیات خداگناه نابخشودنیعذاب کافرانآثار ظلمآثار گناهموجبات عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
- تکذیب ایات خدا، سبب گرفتار شدن به اتش دوزخ و عذاب+۳ آیه
- حتمیّت عذاب تکذیبکنندگان از امّتها+۲ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۹ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۱۱ آیه
- محاکمه و مجازات تکذیبگران ایات خدا، فلسفه رجعت به دنیا+۲ آیه
- ساکت شدن ظالمان، در پی نزول عذاب بر انان+۲ آیه
- پرسش تقریری و توبیخ امیز خدا از تکذیب گران ایات خدا، پس از گرفتاری انان به عذاب در قیامت+۵ آیه
- پرسش توبیخ امیز خدا از تکذیبگران ایات خدا، پس از گرفتاری انان به عذاب در قیامت+۵ آیه
- تکذیبگری و انکار ایات خدا، از جانب ظالمان+۶ آیه
- تخلّف ناپذیری وعده کیفر ستمگران
- واماندن ظالمان تکذیبگر، از سخن و نطق، با مشاهده عذاب الهی
- ظلم، موجب محرومیّت از هدایت خداوند+۱ آیه
- تکذیبگران ایات الهی، مردمانی ظالم+۵ آیه
- نادیده گرفتن ایات الهی و تکذیب انها، عملی ظالمانه+۷ آیه
- عذاب الهی، امری حتمی و تردیدناپذیر+۱ آیه
- سخن نگفتن مکذّبان ایات و عذر نداشتن انان، در پی محکومیّت به عذاب در قیامت+۱ آیه
- لجاجت مکذّبان ایات الهی، موجب گرفتاری انها به عذاب الهی+۱ آیه
- پرسش توبیخامیز خدا از تکذیبگران ایات خدا، پس از گرفتاری انان به عذاب در قیامت+۴ آیه