آیه ۲۵ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۲۵ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۲

يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ

آن روز، خداوند جزای واقعی آنان را بی‌کم و کاست می‌دهد؛ و می‌دانند که خداوند حق آشکار است!

معنی کلمات و عبارات
«دِین»: جزاء (نگا: فاتحه / حجر / ، شعراء / ).
نزول
نکات آیه
۱ - کسانى که به زنان پاکدامن و مؤمن تهمت زنا مى زنند، در قیامت بى هیچ تخفیف و ترحمى و به صورت کامل، کیفر کارشان را دریافت خواهند کرد. «الذین یرمون المحصنت ... یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم» ضمیر «هم» در «یوفّیهم» و «دینهم» به «قذف کنندگان» (الذین یرمون المحصنات) بازمى گردد و «توفیة» (مصدر «یوفّى») به معناى پرداخت به صورت تام و کامل است و مقصود از «دین» - به قرینه این که آیه شریفه در باره قیامت است - جزا مى باشد. ۲ - کیفرهاى الهى در جهان آخرت، به صورت کامل و بى کم و کاست خواهد بود. «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم» ۳ - کیفرهاى الهى در روز رستاخیز، بر پایه حق و عدل و به دور از هر شایبه ظلم و بى دادگرى «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» «الحقّ» در جمله «دینهم الحقّ» صفت براى «دین» است; یعنى، جزاى عادلانه و به حق. ۴ - کیفر و پاداش اشخاص در قیامت و داورى درباره آنان، بر پایه شهادت و گواهى اعضا و جوارح (زبان، دست و پاى) خود آنها خواهد بود. «یوم تشهد علیهم ألسنتهم ... یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» جمله «یومئذ یوفّیهم اللّه» استئناف بیانى است و پاسخ به این سؤال است که گواهى زبان، دست و پا بر اعمال انسان ها، براى چه منظورى است؟ پاسخ آیه شریفه این است که این گواهى، به منظور اعطاى جزاى کامل و عادلانه مى باشد و این جزا بر پایه همین گواهى استوار است. ۵ - دنیا، سرایى نیست که در آن بتوان گنه کاران را به کیفر گناهانشان رساند. «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» «یومئذ» ظرف و متعلق به «یوفّیهم» است. بنابراین تقدیم آن بر «یوفّیهم» یا به خاطر اهتمام به ذکر «قیامت» و یا براى بیان حصر مى باشد. برداشت یاد شده، مبتنى بر احتمال دوم است; زیرا در این صورت معناى آیه چنین مى شود: تنها در آن روز (قیامت) است نه روزى دیگر (دنیا) که خداوند، جزاى آنان را به صورت تام و کامل خواهد داد. ۶ - سازندگان و طرّاحان «افک»، مورد خشم شدید خدا و گرفتار کیفر سخت او در جهان آخرت «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» برداشت یاد شده بر این اساس است که آیه ۲۳ تا ۲۵ نیز از جمله آیات مربوط به قضیه «افک» باشد. ۷ - جهان آخرت، جهان کیفر و پاداش است. «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» ۸ - کیفر و پاداش در سراى آخرت در اختیار خداوند است. «یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ» ۹ - ظهور کامل حقانیت «اللّه» در قیامت براى همگان «یومئذ ... یعلمون أنّ اللّه هو الحقّ المبین» ۱۰ - خدا، تنها معبود به حق و شایسته الوهیت «أنّ اللّه هو الحقّ المبین» ۱۱ - خدا، حقیقتى ثابت و جاودان «أنّ اللّه هو الحقّ المبین» برداشت فوق براساس یکى از کاربردهاى واژه «حقّ» است که به معناى «موجود ثابت» است. ۱۲ - حق بودن خداوند، امرى بدیهى و آشکار و بى نیاز از اقامه برهان و استدلال است. «أنّ اللّه هو الحقّ المبین» «المبین» صفت براى «الحقّ» است; توصیف حق بودن خداوند به وصف آشکار بودن، گویاى برداشت یاد شده است. ۱۳ - گواهى اعضا و جوارح بر گفتار و رفتار انسان ها و جزاى کامل و عادلانه خدا به آنان، موجب آگاهى آنان به حقانیت خداوند است. «یوم تشهد علیهم ألسنتهم ... یومئذ یوفّیهم اللّه دینهم الحقّ و یعلمون أنّ اللّه هو الحقّ المبین» جمله «و یعلمون...» عطف بر «یوفّیهم» است و مقصود از «یومئذ» - به قرینه آیه قبل (یوم تشهد ...) - همان روزى است که اعضاى بدن علیه انسان گواهى مى دهند. بنابراین معناى آیه چنین مى شود: روزى که اعضاى بدن انسان، بر رفتار وى گواهى مى دهند و مردم به جزاى کامل و عادلانه خود مى رسند، در چنین روزى است که مردم خواهند فهمید که خدا حق است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
  • مبین
  • قیامت روز پاداش عمل+۴ آیه
  • عادلانه بودن پاداش، در قیامت+۳ آیه
  • پاداش الهی در روز رستاخیز، بر پایه حق+۱ آیه
  • داوری به حق خداوند+۱ آیه
  • ظهور کامل حقّانیّت اللّه، در قیامت
  • خداوند، حق محض، بدون هیچ شایبه باطل+۴ آیه
  • قیامت، مظهر حقّانیّت خداوند+۲ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۳ آیه
  • اگاهی قذف کنندگان در قیامت به حقّانیّت خداوند، پس از گواهی اعضا و جوارح شان بر علیه انان و کیفر شدن براساس حق+۲ آیه
  • نسبت دهندگان زنا به زنان مؤمن پاکدامن، دریافت کننده کیفر قذف خود، به طور کامل در قیامت+۲ آیه
  • کیفر قذف کنندگان در روز رستاخیز، بر اساس حق و عدل+۲ آیه
  • کیفر قذف کنندگان بر پایه شهادت و گواهی اعضا و جوارح خود انها، علیه انان+۲ آیه
  • کیفر توطیه گران قصّه افک، به میزان استحقاق انان در برابر عمل شان
  • مُوفی/ اسماوصفات+۵ آیه
واژه‌ها