آیه ۴۳ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۴۳ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۵

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاءُ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ

آیا ندیدی که خداوند ابرهایی را به آرامی می‌راند، سپس میان آنها پیوند می‌دهد، و بعد آن را متراکم می‌سازد؟! در این حال، دانه‌های باران را می‌بینی که از لابه‌لای آن خارج می‌شود؛ و از آسمان -از کوه‌هایی که در آن است [=ابرهایی که همچون کوه‌ها انباشته شده‌اند]- دانه‌های تگرگ نازل می‌کند، و هر کس را بخواهد بوسیله آن زیان می‌رساند، و از هر کس بخواهد این زیان را برطرف می‌کند؛ نزدیک است درخشندگی برق آن (ابرها) چشمها را ببرد!

معنی کلمات و عبارات
«یُزْجِی»: آهسته و آرام سوق می‌دهد و می‌راند (نگا: إسراء / ). «سَحَاباً»: ابرها. این واژه از لحاظ لفظ مفرد، و از نظر معنی جمع است (نگا: اعراف / ، نور / ). «یَؤَلِّفُ»: گرد می‌آورد و به هم متّصل می‌گرداند. «رُکَامّا»: متراکم. انباشته (نگا: انفال / ، طور / ). «الْوَدْقُ»: باران. «السَّمَآءِ»: مراد ابر آسمان است. «مِن جِبَالٍ»: مراد ابرهای کوه پیکر است. کسی می‌تواند شباهت کوهها و ابرها را درک کند که با هواپیما بر فراز توده‌های عظیم ابرها پرواز نماید و قله‌ها و دره‌ها و پستیها و بلندیهای ابرها را بنگرد و منظره ناهمواریها را از بالا مشاهده نماید. (مِنْ جِبالٍ) بدل از (مِنَ السَّمَآءِ) است. «بَرَدٍ»: تگرگ. نکره آمدن آن اشاره به بزرگی دارد و حرف (مِنْ) پیش از آن تبعیضیّه است. «سَنَا»: درخشندگی. پرتو. اینجا اشاره به رعد و برقهای شدیدی است که گاهی در یک دقیقه چهل بار آذرخش در می‌گیرد و چه بسا کشتیبانان و خلبانان را - به ویژه در مناطق گرمسیر - دچار مشکلات و سوانحی می‌سازد (نگا: تفسیرالمنتخب).
نزول

سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۲۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند ابرها را به آرامى روان مى سازد. «ألم تر انّ اللّه یزجى سحابًا» «ازجاء» (مصدر «یزجى») به معناى دفع و حرکت دادن به آرامى و ضعیف است (برگرفته شده از لسان العرب). ۲ - خداوند، پاره هاى ابر را جمع کرده و میان آنها پیوند مى دهد. «ثمّ یؤلّف بینه» «تألیف» به معناى جمع و پیوند است. ۳ - خداوند، ابر را متراکم و انباشته مى سازد. «ثمّ یجعله رکامًا» «رکام» به معناى «متراکم» است. ۴ - دانه هاى باران، از لابه لاى اجزاى متراکم ابرها بیرون مى آید. «فترى الودق یخرج من خلله» «ودق» به معناى باران است; چه کم باشد و چه زیاد; چه شدید باشد و چه ضعیف (لسان العرب). ۵ - حرکت ابر، جمع اجزاى آن و تراکم و فشردگى آنها، موجب پیدایش و نزول باران مى شود. «أنّ اللّه یزجى سحابًا ثمّ یؤلّف بینه ثمّ یجعله رکامًا فترى الودق یخرج من خلله» ۶ - خداوند، از بالا و از ابر یخ زده - که به کوه مى ماند - تگرگ فرو مى ریزد. «و ینزّل من السماء من جبال فیها من برد» «من جبال» بدل از «من السماء» و براى تشبیه کردن ابرها، به کوه ها است; همان گونه که تشبیه اشیاى بزرگ و با عظمت به کوه، بسیار معمول است; مانند کوه علم و.... «بَرَد» نیز به معناى تگرگ است. ۷ - در فضا، انبوهى از ابرهاى یخ زده همچون کوه، وجود دارد. «و ینزّل من السماء من جبال فیها من برد» ۸ - تشکیل و تراکم ابرها و نزول باران و تگرگ، جلوه فرمان روایى و قدرت بى مانند خداوند بر جهان (آسمان ها و زمین) «و للّه ملک السموت ... أنّ اللّه یزجى سحابًا ... و ینزّل من السماء من جبال فیها من برد» ۹ - اصابت تگرگ به برخى از انسان ها و بازداشتن آن از برخى دیگر، به مشیت خدا است. «من برد فیصیب به من یشاء و یصرفه عن من یشاء» ۱۰ - ابرهاى متراکم، داراى بار الکتریکى مثبت و منفى «أنّ اللّه یزجى سحابًا ... رکامًا ... یکاد سنا برقه یذهب بالأبصر» ۱۱ - نور شدید، از عوامل زدایش بینایى چشم * «یکاد سنا برقه یذهب بالأبصر» «سنا» به معناى «ضیاء» (روشنایى) و «برق» به معناى لمعان و نورى است که بر اثر برخورد ابرها به وجود مى آید. ۱۲ - عوامل طبیعى، مجراى اراده خداوند است. «ألم تر انّ اللّه یزجى سحابًا ... فترى الودق یخرج من خلله»
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • انجماد اب، در بالای جوّ
  • ریزش تگرگ از ابرهایی مانند کوه
  • اسمان، مبدء نزول باران+۴ آیه
  • نزول تگرگ از ابرهای کوه مانند اسمانی
  • نزول تگرگ از ابرهای کوهمانند اسمانی
  • ابرهای حامل باران، از ایههای خدا+۱۰ آیه
  • فرو فرستادن باران از اسمان، از ایات الهی+۸ آیه
  • فرود امدن تگرگ از اسمان، از ایههای خدا
  • لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۱ آیه
  • وجود ابرهای یخی در اسمان
  • پیوند ابرها بر اثر جابهجایی انها
  • تراکم و پیوند ابرها بر اثر جابهجایی انها به فرمان خدا
  • نزول باران بر اثر تراکم ابرها در اسمان
  • نزول برف و تگرگ بر اثر تراکم ابرها در اسمان
  • خداوند، علّت حرکت و تراکم ابرها
  • ابرهای شبیه کوه در اسمان
  • شکلگیری ابرها و متراکم شدن انها از قطعات کوچکتر به فرمان خداوند
  • رانده شدن ابرها به اهستگی از سوی خدا
  • خداوند، منشا و علّت حرکت ابرها+۳ آیه
  • نقش ابر در نزول برف و تگرگ
  • پیدایش رعد و برق در ابر+۱ آیه
  • وزش باد، عامل تشکیل و تراکم ابرهای بارانزا و ریزش اب از انها+۴ آیه
  • باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۸ آیه
  • نزول باران در مناطق مختلف، در قلمرو مشیّت خداوند+۱ آیه
  • . لزوم تفکّر در چگونگی نزول باران+۳ آیه
  • ابرها، وسیله لازم برای نزول باران+۷ آیه
  • نزول برف و تگرگ از ابرهایی همچون کوه، جلوهای از قدرت بیمانند خداوند
  • نزول برف در مناطقی خاص و نباریدن ان در مناطق دیگر، براساس مشیّت خداوند
  • خداوند، منشا پیدایش برف از کوههای یخ در اسمان
  • پیدایش برق، پس از ترکیب و متراکم شدن ابرها
  • تاثیر درخشندگی برق، بر بینایی چشم انسان+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
  • ابرها در تسخیر خداوند+۶ آیه
  • دعوت خداوند به تفکّر، در چگونگی شکلگیری تگرگ و نزول ان از اسمان
  • ترغیب خداوند به اندیشه در حرکت ابرها و جمع اجزا، تراکم و نزول باران و ریزش تگرگ از انها
  • رعد و برق اسمان، نشانهای از خداشناسی و زمینه تفکر و تامّل+۱ آیه
  • دعوت خدا به تفکّر، در چگونگی شکلگیری تگرگ و بارش ان
  • نور شدید رعد و برق، از عوامل بیناییزداییِ چشم+۲ آیه
  • نور شدید، از موجبات کوری چشم انسان+۲ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۴ آیه
  • سردی هوا، موجب تبدیل باران به تگرگ
  • سؤال تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره پیدایش ابرها و نزول باران
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
  • تفکّر ابرهای حامل باران، از ایه های عبرت اموز الهی+۲ آیه
  • تفکّر در تفسیر شب و روز زمینه ای برای عبرت گیری
  • تشبیه ابرهای یخ زده اسمان به کوهها، در عظمت و بزرگی
  • دعوت خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، برای تفکّر در چگونگی شکلگیری تگرگ و نزول ان از اسمان
  • توصیه خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای تفکّر در رعد و برق اسمان
  • بارش تگرگ و اصابت ان به برخی انسانها و بازداشتن ان از برخی دیگر، به مشیّت خداوند
  • مؤلِّف/ اسماوصفات+۱ آیه
  • نور شدید برق، از عوامل زدایش بینایی چشم+۲ آیه
واژه‌ها