سوره ص، آیه ۱۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۴
إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِ وَ الْإِشْرَاقِ
We committed the mountains to glorify with him, in the evening and at daybreak.
معنی کلمات و عبارات
«سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ»: کوهها را با او همآوا و همصدا کردیم (نگا: سبأ / ). کوهها را فرمانبردارش ساختیم و از منافع آنها برخوردارش کردیم. «الإِشْرَاقِ»: برآمدن خورشید. تابیدن خورشید به هنگام چاشتگاه. «الْعَشِیِّ»: شب هنگام. شبانگاهان (نگا: آلعمران / ، انعام / ، کهف / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - کوه ها، تحت تسخیر خدا و رام او هستند. «إنّا سخّرنا الجبال»
۲ - کوه ها، در هر صبح و شام با داوود(ع) به تسبیح خدا مى پرداختند. «إنّا سخّرنا الجبال معه یسبّحن بالعشىّ و الإشراق»
۳ - داوود(ع) به طور مستمر به تسبیح خدا مى پرداخت. «إنّا سخّرنا الجبال معه یسبّحن بالعشىّ و الإشراق»
تسبیح کوه ها همراه داوود(ع)، بیانگر این حقیقت است که خود آن حضرت نیز به این کار مى پرداخت. گفتنى است که ذکر صبح و شام مى تواند کنایه از استمرار عمل تسبیح باشد.
۴ - داوود(ع)، برخوردار از مقامى والا و ممتاز در پیشگاه خداوند «إنّا سخّرنا الجبال معه یسبّحن بالعشىّ و الإشراق»
تسخیر کوه ها براى تسبیح گویى به همراه داوود(ع)، از عظمت و والامقامى این پیامبر حکایت مى کند.
۵ - همراهى کوه ها در تسبیح الهى با داوود(ع)، نمود قدرت و مقام معنوى آن حضرت «ذاالأید إنّه أوّاب . إنّا سخّرنا الجبال معه یسبّحن»
جمله «إنّا سخّرنا الجبال...» مى تواند تعلیل براى «ذاالأید...» باشد; یعنى، داوود(ع) شخصیتى نیرومند در عبادت بود، زیرا ما کوه ها را با او همراه کردیم تا در صبح و شام با وى به تسبیح بپردازند.
۶ - شبانگاه و بامداد، بهترین وقت براى تسبیح پروردگار جهان «یسبّحن بالعشىّ و الإشراق»
برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که تصریح به شبانگاه و بامداد به خاطر خصوصیت ویژه اى باشد که در آن دو زمان وجود دارد و قهراً این خصوصیت مى تواند حاکى از برترى و امتیاز آن دو وقت باشد.
۷ - کوه ها، داراى نوعى شعور و شناخت نسبت به خداوند «یسبّحن بالعشىّ و الإشراق»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تداوم تسبیح داودخداشناسی کوههامقامات معنوی داودنشانه های قدرت داودتسخیر کوههاانقیاد کوههاشعور جماداتتسبیح کوههاشعور کوههاتسبیح داودوقت تسبیحتسبیح در صبحمقامات داودآداب تسبیح خداتسبیح در شبتسبیح خداحاکمیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- فرمان خداوند به پرندگان، جهت انابه به درگاه خدا به همراه داود(علیه السلام)+۳ آیه
- همراهی کوهها و پرندگان با داود(علیه السلام)، در انابه به پیشگاه خداوند+۳ آیه
- فرمان خداوند به کوهها برای همراهی با داود(علیه السلام)در انابه به پیشگاه خداوند+۲ آیه
- پرندگان، تسبیحگوی خداوند+۴ آیه
- تسبیحگویی کوهها و پرندگان، به همراه داود(علیه السلام)، به تسخیر خدا+۳ آیه
- رام و همصدا شدن پرندگان با داود(علیه السلام)، در تسبیح پروردگار+۳ آیه
- صبحگاه و شبانگاه، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۹ آیه
- اغاز روز و اخر روز، زمان مناسب برای تسبیح خداوند+۵ آیه
- تسبیح داود(علیه السلام)، همراه کوهها در پیشگاه پروردگار، در شامگاه و صبحگاه+۱ آیه
- تسبیح مستمرّ کوهها، به همراه داود(علیه السلام)+۳ آیه
- تسخیر پرندگان از سوی خداوند برای داود(علیه السلام)، بهمنظور تسبیحگویی به همراه او+۳ آیه
- خداوند، تسخیرکننده پرندگان برای داود(علیه السلام)+۴ آیه
- تسخیر الهی، عامل تسبیح کوهها به همراه داود(علیه السلام)+۲ آیه
- وجود تمدّن و حکومت در دوران داود(علیه السلام)+۳ آیه
- پرندگان، تنزیهکننده خداوند+۳ آیه
- داود(علیه السلام)، از تنزیهکنندگان خدا+۲ آیه
- تنزیه خدا، از سوی کوهها+۲ آیه
- همراهی پرندگان و کوهها با داود(علیه السلام)، در انابه به پیشگاه خداوند+۳ آیه
- تسبیح داود(علیه السلام) به درگاه الهی+۱ آیه
- تداوم و استمرار تسبیح داود(علیه السلام)+۱ آیه
- تسخیر پرندگان برای داود(علیه السلام)، فضیلتی عطا شده از جانب خداوند به ان حضرت+۴ آیه
- تسخیر کوهها برای داود(علیه السلام)، فضیلتی عطا شده از جانب خداوند به ان حضرت+۴ آیه
- هم نوایی پرندگان با داود(علیه السلام)، در تسبیح خداوند به امر الهی+۳ آیه
- هم نوایی کوهها با داود(علیه السلام)، در تسبیح خدا، هر صبح و شام+۱ آیه
- شامگاهان، از اوقات تسبیح خدا+۷ آیه
- کوهها، موجوداتی با شعور و ادراک+۴ آیه
- صبح، از اوقات مناسب برای تسبیح و تقدیس خدا+۸ آیه
- تسبیح خدا در هر صبح و شام، از جانب داود(علیه السلام)+۱ آیه
- همراهی کوهها و پرندگان با داود(علیه السلام) در تسبیح خدا، در هر صبح و شام+۲ آیه
- تسبیح خدا در هر صبح و شام، سبب قدرت مندی داود(علیه السلام)+۱ آیه
- تسبیح خدا در هر صبح و شام، نشانه انابه و موجب ستایش خدا+۲ آیه
- همنوا شدن کوهها و پرندگان با صدای داود(علیه السلام)در هر صبح و شام در تسبیح خداوند+۳ آیه
- توجّه به سرگذشت داود(علیه السلام) و نحوه قضاوت وی، اموزنده و عبرت اموز برای دیگران+۵ آیه
- همراهی کوهها در تسبیح الهی با داود(علیه السلام) و جمع شدن پرندگان در نزد وی، نمود قدرت ان حضرت+۲ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۳ آیه
- فرمان تکوینی خداوند به کوهها، برای همراهی با داود(علیه السلام) در انابه به پیشگاه او+۳ آیه
- تسبیح مستمرّ کوهها، به همراه داود(علیه السلام)+۳ آیه
- تسخیر کوهها برای داود(علیه السلام) از سوی خداوند+۲ آیه
- کوهها، دارای نوعی شعور نسبت به خداوند+۲ آیه
- برخورداری از نعمت الهی، از عوامل مدح+۳ آیه
- مدح خداوند از داود علیه السلام به سبب اعطای قدرت و بهرهمندی او از نعمتهای ویژه الهی+۵ آیه
- تسخیر کوهها برای حضرت داود علیه السلام و تسبیح گویی انها، معجزهای الهی+۳ آیه