آیه ۲۰ سوره ص

سوره ص، آیه ۲۰ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۴

وَ شَدَدْنَا مُلْكَهُ وَ آتَيْنَاهُ الْحِكْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطَابِ

And We strengthened his kingdom, and gave him wisdom and decisive speech.

معنی کلمات و عبارات
«شَدَدْنَا»: تقویت کردیم و استحکام بخشیدیم. پا برجای و استوار نمودیم. «مُلْکَهُ»: شاهی و حکومت او را. مملکت و کشور او را. «الْحِکْمَةَ»: شناخت اسرار اشیاء و اصابت در گفتار و کردار (نگا: آل‌عمران / ). «فَصْلَ الْخِطَابِ»: سخن فیصله دهنده. گفتار نیرومندی که نمایانگر قضاوت عادلانه و بیانگر داوری قاطعانه باشد. مصدر و به معنی اسم فاعل، یعنی فاصل است و اضافه مصدر به مفعول خود یا اضافه صفت به موصوف خود می‌باشد. یعنی الْخِطَابَ الْفَاصِلَ. همان گونه که جَوَامِعُ الْکَلِمِ، به معنی أَلْکَلام الْجَامِعُ است.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، به حکومت داوود(ع) استحکام و استوارى بخشید. «و شددنا ملکه» ۲ - داوود(ع)، در دوران رسالت خویش رهبرى جامعه و مدیریت اجتماعى را در دست داشت. «و شددنا ملکه» ۳ - حکومت و مدیریت اجتماعى در نگاه وحى، امرى ضرورى و پسندیده براى جوامع بشرى «و شددنا ملکه» تثبیت و تقویت حکومت داوود(ع) از سوى خداوند، گویاى سه نکته است: ۱- اصل وجود حکومت و مدیریت اجتماعى امرى ضرورى و مطلوب است; ۲- در دست گرفتن حکومت و مدیریت اجتماعى از سوى مردان الهى (همچون داوود(ع)) کارى بایسته و شایسته است و این کار با اهداف معنوى و الهى بشر کاملاً سازگارى دارد; ۳- دین از سیاست اجتماع جدا نیست; بلکه کاملاً با آن سازگار و هماهنگ است. ۴ - در دست گرفتن حکومت و مدیریت اجتماعى، امرى شایسته و بایسته براى مردان الهى «و شددنا ملکه» ۵ - دین از سیاست و اجتماع جدا نیست; بلکه کاملاً با آن سازگار و هماهنگ است. «و شددنا ملکه» ۶ - خداوند، به داوود(ع) حکمت آموخت. «و ءاتینه الحکمة» ۷ - خداوند به داوود(ع)، منطقى نیرومند در شناساندن حق و باطل و نیز توانایى بر فیصله دادن به نزاع ها و خصومت ها اعطا کرد. «و ءاتینه ... فصل الخطاب» «فصل» مصدر و به معناى چیزى را از چیز دیگرى جدا کردن و نیز فیصله دادن نزاع ها و خصومت ها آمده است. اگر مراد آیه معناى اول باشد، کلمه «خطاب» به معناى سخن بوده و مقصود از «فصل خطاب» سخن جدا کننده حق از باطل و شناساننده صواب از ناصواب خواهد بود. و اگر معناى دوم مراد باشد، واژه «خطاب» به معناى خصومت و نزاع بوده و مقصود از «فصل خطاب» رفع خصومت ها و فیصله دادن به نزاع ها خواهد بود. ۸ - ارتباط همیشگى با خداوند، نیرومندى، حکمت، توانایى بر فیصله دادن به امور و داشتن منطق قوى در جداسازى حق از باطل، از شرایط لازم رهبران و مدیران جامعه در نگاه وحى «واذکر عبدنا داود ذاالأید إنّه أوّاب ... و شددنا ملکه و ءاتینه الحکمة و فصل الخطاب» برداشت یاد شده از مجموع اوصافى که خداوند براى داوود(ع) به عنوان حاکم و فرمانروا ذکر کرده است، به دست مى آید. ۹ - لزوم تقویت و تثبیت حکومت مردان الهى و رهبران صالح «و شددنا ملکه و ءاتینه الحکمة و فصل الخطاب» از این که خداوند پس از ذکر اوصاف معنوى داوود(ع) (واذکر عبدنا داود ذاالأید إنّه أوّاب)، مسأله تقویت و استحکام بخشیدن حکومت آن حضرت را مطرح کرده است، مى توان برداشت یاد شده را به دست آورد.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • داوری داوود(علیه السلام) برای حلّ اختلافهای مردم+۳ آیه
  • ازمایش شدن داود(علیه السلام) با داوری میان دو فرد متخاصم+۴ آیه
  • وجود تمدّن و حکومت در دوران داود(علیه السلام)+۳ آیه
  • برخورداری از حکومت، نشانه تمدّن+۱ آیه
  • جواز سوگند بر منکر، در صورت عدم اقامه بیّنه از سوی مدّعی
  • لزوم اقامه بیّنه و شهود بر مدّعی و سوگند بر منکر
  • لزوم اقامه بیّنه و شهود بر مدّعی و سوگند بر منکر
  • داود(علیه السلام)، برخوردار از حکمت الهی+۶ آیه
  • اعطای حکمت خداوندی به داود(علیه السلام)، مایه توانایی وی بر داوری میان متخاصمان
  • بهره مندی داود(علیه السلام) از حکمت الهی، نمود قدرت و مقام معنوی او+۱ آیه
  • لزوم حکمت، برای حکومت+۲ آیه
  • خداوند، منشا عطا و نزول حکمت بر دیگران+۳ آیه
  • برخورداری داود(علیه السلام)، از مقام حکومت پادشاهی+۳ آیه
  • حکومت داود(علیه السلام)، مقتدر و با هیبت+۱ آیه
  • عهده داری منصب قضاوت از سوی داود(علیه السلام)، در دوران حکومتش+۵ آیه
  • خداوند، منشا اعطای حکومت+۴ آیه
  • عطا شدن مقام حکم به داود(علیه السلام)، از سوی خدا+۲ آیه
  • برخورداری داود(علیه السلام) از حکمت، از عطایای الهی به او+۲ آیه
  • استواری حکومت داود(علیه السلام)، از عطایای الهی به وی+۱ آیه
  • برخورداری داود(علیه السلام)، از امکانات و مواهب گسترده الهی+۱ آیه
  • حکمت داود(علیه السلام)، عطای خداوند به وی+۵ آیه
  • برخورداری داود(علیه السلام)، از علم و دانش اعطایی خداوند+۴ آیه
  • قضاوت داود(علیه السلام)، فصل الخطاب و تشخیص دهنده حق و باطل، در کلام دو طرف دعوا
  • حکومت و سلطنت داود(علیه السلام)، عطای خداوند به وی+۱ آیه
  • استحکام بخشیدن به حکومت داود(علیه السلام) از سوی خداوند+۱ آیه
  • قضاوت داود(علیه السلام)، فضیلتی عطا شده از ناحیه خداوند، به وی+۵ آیه
  • اجحاف و تجاوز بسیاری از شرکا به یکدیگر، از موعظه ها و حکمتهای داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، مانع تجاوز به حقوق دیگران، از موعظه های حکمتهای داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • توجّه به سرگذشت داود(علیه السلام) و نحوه قضاوت وی، اموزنده و عبرت اموز برای دیگران+۷ آیه
  • داود(علیه السلام) دارای حکومت و سلطنتی قدرتمند، از جانب خداوند+۱ آیه
  • انابه به درگاه خداوند، زمینه ساز قدرت و توانمندی انسان+۱ آیه
  • ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۱ آیه
  • تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۵ آیه
  • اعطای مقام قضا به داود(علیه السلام) از سوی خدا+۵ آیه
  • قضای داود(علیه السلام) فصل الخطاب و تشخیص دهنده حق و باطل، در کلام دو طرف دعوا
  • توجّه پیامبر صلی الله علیه و اله به سرگذشت داود علیه السلام، زمینهساز شکیبایی حضرت در برابر گفتارهای ناروای دشمنان+۱ آیه
  • بهرهمندی از حکمت الهی، از زمینههای مدح+۳ آیه
  • حکومت مورد تایید الهی، از موجبات ستایش و مدح خداوند+۲ آیه
  • برخورداری از نعمت الهی، از عوامل مدح+۴ آیه
  • مدح خداوند از داود علیه السلام به سبب اعطای قدرت و بهرهمندی او از نعمتهای ویژه الهی+۵ آیه
  • اصل رهبری و مدیریّت اجتماعی و نیاز جامعه به ان، امری پذیرفته شده و مسلّم، در نگاه وحی+۱ آیه
  • داود علیه السلام، عهدهدار مدیریّت جامعه خویش+۱ آیه
  • تسخیر پرندگان برای داود علیه السلام و فرمانبری انها از وی معجزهای الهی+۱ آیه
  • مُؤتی/ اسماوصفات+۵ آیه
  • وجوب اقامه شهود و بینه بر مدّعی، در دعاوی و منازعات
  • وجوب قسم خوردن بر منکر، در دعاوی و مرافعات
  • لزوم اقامه بیّنه و شهود بر مدّعی و سوگند بر منکر
واژه‌ها