آیه ۱۰ سوره عبس

سوره عبس، آیه ۱۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵

معنی کلمات و عبارات
«تَلَهّی»: غافل می‌گردی. توجّه نمی‌کنی. فعل مضارع است. در اصل (تَتَلَهّی) بوده و در حقیقت نقطه مقابل (تَصَدّی) است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - فرد خشمگین از حضور ابن ام مکتوم در مجلس پیامبر(ص)، از او اعراض کرده، خود را به گفتوگو با دیگرى سرگرم ساخت. «فأنت عنه تلهّى» «تلهّى» در اصل «تتلهّى» بوده و حذف «تاء» از باب تفعّل در این موارد شایع است. این کلمه از ریشه «لهو» است و راغب در مفردات «لهو» را به معناى چیزى دانسته است که انسان را از آنچه باید مقصد او قرار گیرد و براى او اهمیت دارد، باز دارد. ۲ - خداوند، با گوشزد کردن برخورد ناشایست فردى که از ابن ام مکتوم اعراض کرده بود، او را سرزنش کرد. «فأنت عنه تلهّى» ۳ - ترجیح اشراف بر دیگران در تبلیغ دین و برخورد دو گانه تبعیض آمیز در معاشرت با مردم، مذموم است. «أمّا من استغنى . فأنت له تصدّى ... فأنت عنه تلهّى» ۴ - لزوم استقبال از همنشینى با خداترسان و دین پژوهان و پرهیز از بى اعتنایى به آنان «فأنت عنه تلهّى» ۵ - تقویت ایمان مؤمنان، داراى اهمیتى افزون تر از پافشارى بر هدایت معاندان و کافران پندناپذیر «فأنت له تصدّى ... فأنت عنه تلهّى» از مجموع این بخش از آیات، استفاده مى شود که اصرار بر ارشاد کافران، گرچه کارى پسندیده است; ولى هرگاه در تعارض با تقویت ایمان مسلمانى قرار گیرد، باید آن را رها کرد. ۶ - لزوم پرهیز مبلّغان، از برخوردهاى ناهنجارى که زمینه گریز مردم از مجلس وعظ و ارشاد گردد. «لعلّه یزّکّى ... فأنت عنه تلهّى»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
  • روا نبودن بیاحترامی، به مؤمن+۹ آیه
  • خوش خلقی و روی خوش داشتن با همه افراد جامعه، حتّی نابینایان، توصیه خداوند به محمّد(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • روا نبودن بی احترامی به مؤمن+۹ آیه
  • ممنوعیّت ترک همنشینی با تهیدستان+۱۱ آیه
  • خداوند، برحذردارنده پیامبر صلی الله علیه و اله از ترک همنشینی با خداجویان تهیدست و گردانیدن توجّه از انان به سوی طبقه اشراف+۷ آیه
  • خوف از خداوند، از زمینههای مدح او+۶ آیه
  • حال خشیت و تلاش عبداللَّه ابن امّ مکتوم برای هدایت، ستایشامیز و قابل تمجید در پیشگاه خداوند+۵ آیه
  • برخورد دوگانه و تبعیض امیز در رفتار با مردم، معاشرتی ناپسند+۳ آیه
  • بیاعتنایی به نابینا، موجب ملامت+۲ آیه
  • تلاش برای تزکیه نفس و درستکاری، مایه ارجمندی انسان+۴ آیه
واژه‌ها