آیه ۲۶ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۲۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۰

وَ قَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَى وَ لْيَدْعُ رَبَّهُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسَادَ

و فرعون گفت: «بگذارید موسی را بکشم، و او پروردگارش را بخواند (تا نجاتش دهد)! زیرا من می‌ترسم که آیین شما را دگرگون سازد، و یا در این سرزمین فساد بر پا کند!»

معنی کلمات و عبارات
«ذَرُونِی»: مرا رها کنید. مراد ممانعت به عمل نیاوردن و جلوگیری نکردن است. «أَن یُظْهِرَ»: این که توسعه دهد و پخش و پراکنده سازد. «الْفَسَادَ»: مرادشان آئین توحیدی یا یک انقلاب ضدّ استکباری است.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - تصمیم فرعون بر قتل موسى(ع) «و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» ۲ - فرعون درباره تصمیم خود مبنى بر کشتن موسى(ع)، با مشاوران و درباریانش به رایزنى پرداخت. «و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» ۳ - اقدام بر قتل موسى(ع)، کارى دشوار، خطرآفرین و داراى بازتاب ناگوار در میان افکار عمومى درنظر فرعون «و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که فرعون، در کشتن فرزندان ایمان آورندگان به موسى(ع) با کسى به مشاوره نپرداخت (اقتلوا أبناء الذین آمنوا معه); ولى در کشتن موسى(ع) با مشاوران و درباریان خود به رایزنى پرداخت. ۴ - کشتار فرزندان ذکور مؤمنان از سوى فرعونیان، براى جلوگیرى از گسترش دعوت موسى(ع) کافى و کارساز نبود. «قالوا اقتلوا أبناء الذین ءامنوا معه ... و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» تصمیم شخص فرعون مبنى بر کشتن موسى(ع)، پس از اقدام او و درباریانش به کشتن مؤمنان طرفدار موسى(ع)، گویاى حقیقت یاد شده است. ۵ - موسى(ع)، کانون اصلى خطر در نگاه فرعون «و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» تصمیم بر قتل موسى(ع)، پس از کشتار فرزندان پیروان او، گویاى مطلب یاد شده است. ۶ - کشتن موسى(ع)، راه اصلى مبارزه با رسالت وى و گسترش آیین او، در نگاه فرعون «و قال فرعون ذرونى أقتل موسى» ۷ - تمسخر موسى از سوى فرعون، در خصوص امداد الهى به وى و نزول عذاب بر دشمنان کافر «و لیدع ربّه» مقصود از جمله «ولیدع ربّه» (او پروردگارش را بخواند)، خواندن خداوند براى نجات موسى(ع) و یا فرود عذاب بر فرعونیان در جهت حمایت از آن حضرت مى باشد. گفتنى است که فرعون این جمله را از سر استهزا و تمسخر گفته است. ۸ - فرعون، منکر ربوبیت خداوند «و لیدع ربّه» ۹ - حفظ آیین مردم (قبطیان)، بهانه فرعون براى کشتن موسى(ع) «أقتل موسى ... إنّى أخاف أن یبدّل دینکم» ۱۰ - سوء استفاده فرعون، از اعتقادات و احساسات مذهبى مردم «أقتل موسى ... إنّى أخاف أن یبدّل دینکم» ۱۱ - تصمیم فرعون بر قتل موسى(ع)، به اتهام فسادانگیزى و اخلالگرى او در نظم عمومى کشور «أقتل موسى ... إنّى أخاف ... أن یظهر فى الأرض الفساد» ۱۲ - موسى(ع) از سوى فرعون، به فسادانگیزى و اخلالگرى در نظم عمومى سراسر کشور مصر متهم شد. «أو أن یظهر فى الأرض الفساد» آمدن تعبیر «فى الأرض» (در زمین) گویاى این نکته است که موسى(ع) به اخلال و فسادانگیزى در سراسر کشور متهم گردید; نه در نقطه اى خاص. ۱۳ - تظاهر به خیرخواهى و صلاح اندیشى، براى دین و دنیاى مردم از سوى فرعون «إنّى أخاف أن یبدّل دینکم أو أن یظهر فى الأرض الفساد» ۱۴ - فرعون، منافع و بقاى اقتدار خود را در حفظ آیین گذشته مردم و نگه دارى وضعیت اجتماعى موجود مى دید. «إنّى أخاف أن یبدّل دینکم أو أن یظهر فى الأرض الفساد» ۱۵ - اعتقاد به ربوبیت خداوند، در آیین مردم عصر فرعون مردود بود. «و لیدع ربّه ... أن یبدّل دینکم» دین حضرت موسى بر ربوبیت خداوند استوار بود. بنابراین دین مردم مصر - که مطابق اعتقادات موسى(ع) در حال تغییر بود - در تضاد با اعتقاد به ربوبیت خداوند قرار داشت. ۱۶ - آیین شرک، سازگار با حکومت استبدادى و ستم پیشه فرعونى و آیین توحیدى، در تضاد با چنین حکومتى «و لیدع ربّه ... أن یبدّل دینکم» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که حکومت فرعون در زمان حاکمیت آیین شرک قرار داشت و او با آیین توحیدى موسى(ع) به مبارزه برخاسته بود. ۱۷ - فرعونیان، به صرف ترس و احساس از به خطر افتادن حکومت و اقتدارشان، اقدام به کشتن و اعدام مخالفان مى کردند. «أقتل موسى ... إنّى أخاف أن یبدّل دینکم أو أن یظهر فى الأرض الفساد» ۱۸ - حکومت فرعون در عصر موسى(ع)، حکومتى خودکامه و بى قانون بود. «ذرونى أقتل موسى و لیدع ربّه» ۱۹ - دخالت موسى(ع)، در امور سیاسى و اجتماعى عصر خویش «أقتل موسى ... إنّى أخاف ... أن یظهر فى الأرض الفساد» متهم شدن موسى(ع) به فسادانگیزى گسترده در سراسر کشور مصر، نشان دهنده این حقیقت است که آن حضرت در امور مهم سیاسى و اجتماعى مردم عصر خویش دخالت مى کرد.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
  • کوشش مؤمن الفرعون برای رهایی موسی(علیه السلام) از کشته شدن به دست الفرعون+۱ آیه
  • فرعون، حاکمی مستبدّ و خودکامه+۱۱ آیه
  • برخورد مستبدّانه فرعون و هوادارانش با موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • تمسخر موسی(علیه السلام) از سوی فرعون در خصوص امداد الهی به وی
  • تصمیم فرعون به اعدام موسی(علیه السلام)، به بهانه تغییر ایین مردم و افساد در زمین
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • سوءاستفاده فرعون از تعصّب دینی قوم خویش، منشا برخورد خشونتامیز وی با موسی(علیه السلام)
  • فرعون، مردی مغرور و متکبّر+۵ آیه
  • فرعونیان، گروهی متکبّر و خودخواه+۳ آیه
  • تهدید موسی(علیه السلام) به قتل، از سوی فرعون+۱ آیه
  • دعوت شدن مؤمن الفرعون به جهنّم، از ناحیه فرعونیان+۲ آیه
  • مانع بودن ایمان به روز حسابرسی، از شرارت و ضرر رساندن به دیگران+۱ آیه
  • تکذیب حسابرسی در اخرت، از زمینههای کشتار افراد بیگناه، در جامعه+۲ آیه
  • انکار روز حسابرسی، از سوی فرعون+۱ آیه
  • فرمانروایی و سلطه کامل فرعونیان و قبطیان بر سرزمین مصر، در عصر موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • تعصّب نسبت به معبودان باطل، زمینه ساز برخورد خشونت امیز
  • فرعون، مدّعی خوف از تغییر دین مردم یا فساد در زمین، به وسیله موسی(علیه السلام)
  • خوف از تغییر دین مردم مصر یا فساد در زمین به وسیله موسی(علیه السلام)، بهانه فرعون برای تصمیم به قتل وی
  • فرعون، دشمن موسی+۱ آیه
  • دشمنی فرعون با موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • تظاهر فرعون به خیرخواهی و صلاح اندیشی، برای دین مردم
  • خوف فرعون، از تغییر دین مورد نظر خویش، به دست موسی(علیه السلام)
  • هشدار مؤمن ال فرعون، مبنی بر گرفتاری انان به عذابهای مورد هشدار موسی(علیه السلام)، در صورت راستگویی ان حضرت+۱ آیه
  • تلاش گسترده مؤمن ال فرعون، برای اثبات راستگویی موسی(علیه السلام) و درست بودن ادّعای نبوّت وی+۱ آیه
  • ربوبیّت الهی، پناهگاه انسان در تنگناها+۱ آیه
  • سؤال اعتراضی و نکوهش امیز مؤمن ال فرعون از قومش، درباره تصمیم انان برای قتل موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • سؤال اعتراضی و نکوهش امیز مؤمن ال فرعون از قومش، درباره تصمیم انان برای قتل موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • صراحت لهجه و شجاعت موسی(علیه السلام)، در برابر فرعون+۳ آیه
  • انذار شدن قوم فرعون از عذابی همانند عذاب قوم ثمود، قوم عاد و قوم نوح در صورت کشتن موسی(علیه السلام)+۳ آیه
  • خودخواهی و غرور فرعون به قدرت خود+۵ آیه
  • تصمیم فرعون و درباریانش به اعدام موسی(علیه السلام)
  • سوء استفاده فرعون از تعصّب دینی قوم خویش، در برخورد با موسی(علیه السلام)
  • تهدید موسی(علیه السلام) به قتل، از جانب فرعون+۱ آیه
  • برخورداری فرعون، از سلطنت مطلقه و حکومتی استبدادی+۷ آیه
  • خوف و هراس فرعون، از تغییر نظام حکومتی اش، از سوی موسی(علیه السلام)
  • فرعون، مدّعی خوف از تغییر دین مردم یا فساد در زمین، به وسیله موسی(علیه السلام)
  • فرعون، دشمن موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • خوف فرعون از تغییر دین و ایین خود، به دست موسی(علیه السلام)
  • تمسخر موسی(علیه السلام) از سوی فرعون، در خصوص امداد الهی به وی
  • فرعون، حاکمی خودکامه و در شمار مسرفان+۳ آیه
  • اسراف و دروغگویی فرعون، مایه محرومیّت وی از هدایت الهی+۱ آیه
  • فرعون، فردی مغرور و متکبّر+۴ آیه
  • تکذیب رسالت موسی(علیه السلام) به وسیله فرعون+۲ آیه
  • تعصّب فرعون به روش خویش، موجب برخورد خشونت امیز با موسی(علیه السلام)
  • سوء استفاده فرعون از تعصّب دینی قوم خویش، منشا برخورد خشونت امیز وی با موسی(علیه السلام)
  • فرعون، فردی دروغگو و محروم از هدایت خدا+۱ آیه
  • فرعون، منکر قیامت و روز حسابرسی+۱ آیه
  • تصمیم فرعون به کشتن موسی(علیه السلام) در راستای خیرخواهی برای مردم و هدایت انان به راه درست+۱ آیه
  • انکار روز قیامت و تکبّر فرعون، زمینه ای برای متّهم کردن موسی(علیه السلام) به فساد در جامعه+۱ آیه
  • موسی(علیه السلام)، ردّ کننده اتهام فساد، با پناه بردن به خدا+۱ آیه
  • اتهام فساد به موسی(علیه السلام) از سوی فرعون، عامل و بهانه ای برای تصمیم فرعون، مبنی بر قتل موسی(علیه السلام)
  • تصمیم فرعون بر قتل موسی(علیه السلام) به اتهام فساد و اخلالگری، در نظم عمومی
  • زمین، جایگاهی برای فسادانگیزی انسانها+۱ آیه
  • فساد، قبیح از نظر عقل+۱ آیه
  • کفرورزی فرعون و فرعونیان به قیامت+۱ آیه
  • کفر رهبران متکبّر به قیامت، کاری خطرساز+۱ آیه
  • تکبّر کافران در معاشرت با دیگران+۵ آیه
  • فرعون، از کافران به روز حسابرسی و قیامت+۱ آیه
  • حاکمیّت و فرمانروایی فرعون بر سرزمین مصر، در دوران موسی علیه السلام+۶ آیه
  • انکار رسالت پیامبران، از سوی مصریان، در عهد باستان+۴ آیه
  • پرسش نکوهشامیز مؤمن الفرعون از مردمش، درباره تصمیم انان بر قتل موسی علیه السلام+۱ آیه
  • تمسخر موسی علیه السلام از سوی فرعون، در خصوص امداد الهی به وی
  • تغییر ایین فرعونیان و رواج فساد در سرزمین مصر، از افتراهای فرعون به موسی علیه السلام
  • تغییر ایین فرعونیان و رواج فساد در سرزمین مصر، از افتراهای فرعون به موسی علیه السلام
  • مؤمن الفرعون، از ایماناورندگان به موسی علیه السلام+۱ آیه
  • حفظ دین قبطیان و جلوگیری از افساد، بهانه فرعون برای توطیه و سوء قصد بر ضدّ موسی علیه السلام
  • تهدید موسی علیه السلام به قتل از سوی فرعون، به بهانه حفظ دین قبطیان و جلوگیری از فساد+۱ آیه
  • حمایت مؤمن الفرعون از موسی علیه السلام در پی توطیه قتل او به وسیله فرعونیان+۱ آیه
  • فرعون، دشمن موسی+۱ آیه
  • تصمیم فرعونیان برای قتل موسی علیه السلام به دلیل دعوت انان به سوی حق با دلایل و معجزات روشن+۲ آیه
  • تلاش گسترده مؤمن الفرعون برای اثبات راستگویی موسی علیه السلام و صحّت ادّعای نبوّت وی+۱ آیه
  • تصمیم فرعون برای قتل موسی علیه السلام با اتهام تغییر دین فرعونیان و افساد در سرزمین مصر+۲ آیه
  • تصمیم فرعونیان برای قتل موسی علیه السلام به دلیل اعتقاد به خدا+۳ آیه
  • مخالفت مؤمن ال فرعون با قتل موسی علیه السلام+۳ آیه
  • موسی علیه السلام، صاحب رسالت و پیامبری دارای معجزات و دلایل روشن+۴ آیه
  • پناه بردن موسی علیه السلام به خدا از توطیه فرعون، برای کشتن وی+۳ آیه
  • حمایت مؤمن ال فرعون از موسی علیه السلام در مقابل نقشه قتل ان حضرت از سوی فرعونیان+۱ آیه
  • سؤال اعتراضی و نکوهشامیز مؤمن الفرعون از قومش، درباره تصمیم انان برای قتل موسی علیه السلام+۱ آیه
  • قتل پیامبران، جرمی نا بخشودنی و موجب عذاب الهی و منع ابدی از هدایت الهی+۱ آیه
واژه‌ها