آیه ۶۰ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۶۰ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۴

وَ قَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ

پروردگار شما گفته است: «مرا بخوانید تا (دعای) شما را بپذیرم! کسانی که از عبادت من تکبّر می‌ورزند به زودی با ذلّت وارد دوزخ می‌شوند!»

معنی کلمات و عبارات
«أُدْعُونِی»: مرا به فریاد خوانید. مرا به کمک بطلبید. رفع نیازمندیها و حلّ مشکلات خود را از من بخواهید. «عِبَادَتی»: عبادت من. عبادت در اینجا به معنی دعاء است، چرا که دعاء مغز عبادت است همان گونه که رسول اکرم فرموده است: الدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبادَةِ. «دَاخِرِینَ»: (نگا: نحل / ، صافّات / ، نمل / ).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - دعا و عرض حاجت به پیشگاه خداوند، توصیه الهى به مردم «و قال ربّکم ادعونى أستجب لکم» ۲ - استجابت دعاى بندگان و برآوردن خواسته هاى آنان، وعده الهى است. «و قال ربّکم ادعونى أستجب لکم» ۳ - ربوبیت خداوند، مقتضى دعا و حاجت خواهى بندگان از او است. «و قال ربّکم ادعونى أستجب لکم» ۴ - آنان که از سر کبر و خودخواهى به عبادت خدا نمى پردازند، محکوم به دوزخ اند. «إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى سیدخلون جهنّم» ۵ - خوددارى از عبادت خدا از سر تکبر و بزرگ منشى، موجب دوزخى شدن است. «إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى سیدخلون جهنّم داخرین» ۶ - کسانى که از عبادت خداوند کبر مىورزند، با خوارى و ذلت به دوزخ وارد خواهند شد. «إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى سیدخلون جهنّم داخرین» «داخرین» (از ماده «دَخَرَ») مرادف «صغر و ذلّ» (کوچک و ذلیل شد) بوده و حال براى ضمیر «سیدخلون» است. ۷ - مجازات پروردگار، عادلانه و متناسب با نوع رفتار و کردار آدمى است. «إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى سیدخلون جهنّم داخرین» مجازات شدن متکبران خود برتربین به خوارى و ذلت، گویاى حقیقت یاد شده است. ۸ - دعا، نوعى عبادت است. «ادعونى أستجب لکم إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى» برداشت یاد شده از آنجااست که خداوند مردم را به دعا فراخوانده ولى به جاى آنکه ترک کنندگان دعا را به دوزخ تهدید کند، ترک کنندگان عبادت را تهدید فرمود.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۹ - «فى الصحیفة السجّادیّة: و قلت: «ادعونى أستجب لکم إنّ الذین یستکبرون عن عبادتى سیدخلون جهنّم داخرین» فسمّیت دعاءک عبادة و ترکه استکباراً و توعّدت على ترکه دخول جهنّم داخرین...; [منبع: المیزان، ج ۱۷، ص ۳۴۳.] در صحیفه سجادیه آمده است: [خدایا] تو فرمودى مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم[و فرمودى] کسانى که از روى کبر از عبادت من روى برمى گردانند، به زودى با ذلت وارد دوزخ خواهند شد. پس خواندن خودت را عبادت نامیدى و ترک آن را استکبار خواندى و بر ترک آن وعده دخول ذلیلانه به جهنم را دادى».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
  • نقش مؤثّر دعا، در تربیت انسانها
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۸ آیه
  • ورود دوزخیان به جهنّم، همراه با اهانت و خفّت
  • استکبار در برابر خدا و خودداری از عبادت او، موجب گرفتاری به اتش دوزخ، توام با خواری و ذلّت
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۱ آیه
  • حرمت استکبار و استنکاف، از بندگی خداوند+۲ آیه
  • استحباب دعا به درگاه خداوند+۵ آیه
  • لزوم اخلاص در دعا+۲ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی اجابت دعا و پذیرش درخواست بندگان+۲ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۲ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۲ آیه
  • خداوند، منشا اجابت دعا+۱۰ آیه
  • وعده اجابت دعا به درخواست کنندگان، از سوی خدا+۴ آیه
  • استکبار ورزیدن و اجتناب از دعا به درگاه الهی، موجب گرفتاری به عذاب جهنّم
  • دعا، نوعی عبادت به درگاه الهی
  • دعا به درگاه خداوند، نوعی عبادت
  • دعوت مردم به دعا و نیایش، از سوی خداوند+۴ آیه
  • استکبار کافران، موجب گرفتاری به عذاب ذلّت بار در اخرت+۱ آیه
  • استکبار از عبادت و دعا به درگاه خداوند، موجب ذلّت و خواری در اخرت
  • خودداری متکبّرانه از عبادت، موجب ورود ذلیلانه به جهنّم
  • مُستجیبُ/ اسماوصفات+۳ آیه
  • وجوب اخلاص در دعا، سؤال و درخواست از خداوند+۲ آیه
  • وعده اجابت دعا به درخواستکنندگان از سوی خدا+۴ آیه
واژه‌ها