سوره فاطر، آیه ۲۳ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۷
إِنْ أَنْتَ إِلاَّ نَذِيرٌ
تو فقط انذارکنندهای، (اگر ایمان نیاورند نگران نباش، وظیفهات را انجام ده.)
معنی کلمات و عبارات
«إِنْ»: حرف نفی است. «نَذِیرٌ»: ترساننده دیگران از نافرمانی خدا. برحذر دارنده دیگران از خشم و عذاب الله.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - مسؤولیت پیامبر(ص) در برابر مشرکان و کافران لجوج و حق ناپذیر در صدراسلام، تنها انذار و هشدار بود. «و ما أنت بمسمع من فى القبور . إن أنت إلاّ نذیر»
حصر در این آیه - با توجه به آیات پیشین - از نوع حصر اضافى و در ارتباط با کافران و مشرکان لجوج است.
۲ - پیامبر(ص)، تنها عهده دار انجام وظیفه بود; نه مأمور به نتیجه. «إن أنت إلاّ نذیر»
از این که پیامبر(ص) در برابر کافران لجوج و حق ناپذیر، تنها عهده دار انذار و هشدار بود، مى توان استفاده کرد که آن حضرت مى خواست تنها به تکلیف خود عمل کند; نه آن که بخواهد به نتیجه مطلوب خود (هدایت شدن کافران) نائل شود.
۳ - تکلیف مؤمنان و مبلغان دینى، در برابر انسان هاى لجوج و حق ناپذیر، تنها انذار و هشدار است. «إن أنت إلاّ نذیر»
۴ - دلدارى خداوند به پیامبر(ص)، در برابر مخالفت هاى کافرانِ حق ناپذیر «إن أنت إلاّ نذیر»
این آیه و آیه قبل در مقام دلدارى به پیامبر(ص) است.
۵ - انسان منهاى ایمان، با خطرها، آسیب ها و دشوارى هاى علاج ناپذیر روبه رو است. «إن أنت إلاّ نذیر»
از این که پیامبر(ص) به عنوان منذر و اخطارگر معرفى شده است، به دست مى آید که بر سر راه انسان ها، خطرها و آسیب هاى بسیارى وجود دارد که پیامبر(ص) درباره آنها اخطار و هشدار مى دهد و اگر انسان از رهنمودهاى آن حضرت بهره نگیرد و به ایشان ایمان نیاورد، گرفتار آنها خواهد شد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
انذارهای مبلغانمحدوده مسؤولیت مؤمنانانذارهای مؤمنانانذار حق ناپذیرانمحدوده مسؤولیت مبلغانزمینه خطرزمینه سختیانذار مشرکانانذار کافرانانذارهای محمدمحدوده مسؤولیت محمددلداری به محمدآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
- انذار مردم، از رسالتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۱ آیه
- کوردلی، مانع اثرپذیری از انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- انذارپذیری، از نشانههای بیداردلی و بصیرت+۲ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۱۳ آیه
- انذار انسانها، از وظایف و رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۱ آیه
- انذار از عذابهای خدا، از روشهای تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۱۳ آیه
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۱ آیه
- سختکوشی و اشتیاق شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت گمراهان+۲ آیه
- مسیول نبودن پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر هدایتناپذیری کافران+۲ آیه