آیه ۳۸ سوره فصلت

سوره فصلت، آیه ۳۸ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۸۰

فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهَارِ وَ هُمْ لاَ يَسْأَمُونَ

و اگر (از عبادت پروردگار) تکبّر کنند، کسانی که نزد پروردگار تو هستند شب و روز برای او تسبیح می‌گویند و خسته نمی‌شوند!

معنی کلمات و عبارات
«عِندَ رَبِّکَ»: در پیشگاه او هستند. مراد از عندیّت، یعنی در پیشگاه بودن، عندیّت مکانی نیست؛ بلکه عندیّت کرامت و منزلت است (نگا: قمر / ). «لا یَسْأَمُونَ»: ملول نمی‌گردند. خسته و درمانده نمی‌شوند (نگا: بقره / .
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - استکبار و سرپیچى از عبادت خدا، بى تأثیر در ساحت کبریایى او «فإن استکبروا فالذین عند ربّک یسبّحون له» ۲ - بى نیازى مطلق خداوند، از عبادت انسان ها «فإن استکبروا فالذین عند ربّک یسبّحون له» ۳ - سرپیچى از سجده و عبادت آفریدگار جهان، نمونه بارز استکبار است. «و اسجدوا للّه ... فإن استکبروا» ۴ - فرشتگان و بندگان مخلص حق، در شب و روز همواره تسبیح گوى خداوند هستند. «فالذین عند ربّک یسبّحون له بالّیل و النهار» تعبیر «بالّیل و النهار» کنایه از استمرار و تداوم است. ۵ - اخلاص کامل فرشتگان، در تسبیح و عبادت خداوند «فالذین عند ربّک یسبّحون له بالّیل و النّهار» از این که به جاى «یسبّحونه»، عبارت «یسبّحون له» آمده و «لام» براى اختصاص مى باشد، مطلب بالا قابل برداشت است. ۶ - فرشتگان و بندگان مخلص خدا، در تسبیح و عبادت او خستگى ناپذیراند. «فالذین عند ربّک یسبّحون له ... و هم لایسئمون» «السّامة» (مصدر «لایسئمون») به معناى خستگى و ملالت از ادامه کار است. ۷ - درجات متفاوت فرشتگان، به مقدار عبادت آنان براى پروردگار است. «فالذین عند ربّک یسبّحون له بالّیل و النّهار» برداشت یاد شده بر این مبنا است که «عند ربّک» اشاره به برخى از فرشتگان داشته باشد که از مقام قرب و حضور برخورداراند. ۸ - تسبیح و تنزیه مستمر خداوند، والاترین مرتبه عبودیت و بندگى است. «فإن استکبروا فالذین عند ربّک یسبّحون له بالّیل و النّهار» خداوند در برابر استکبار مشرکان از عبادت او، به بیان عبادت مستمر و مداوم فرشتگان مى پردازد. از این مطلب فهمیده مى شود که استمرار و تداوم تسبیح و تنزیه، بالاترین مرتبه بندگى است. ۹ - تأثیر قرب به خداوند، در علاقه و شیفتگى انسان به عبادت او «فالذین عند ربّک یسبّحون له بالّیل و النهار» «عند ربّک» اشعار به قرب دارد. استمرار و تداوم عبادت به فرشتگان مقرب نسبت داده شده است. بنابر این مى توان چنین استنباط کرد که درجات عبادت و پرستش - که نماد شیفتگى به خداوند است - به درجات تقرب انسان بستگى دارد. ۱۰ - اخلاص در تسبیح و عبادت، امرى شایسته و ارزشمند است. «فالذین عند ربّک یسبّحون له» از آمدن عبارت «یسبّحون له» به جاى «یسبّحونه»، اخلاص فرشتگان فهمیده مى شود و از این که خداوند اخلاص فرشتگان را به رخ انسان ها مى کشد، مطلب بالا قابل برداشت است. ۱۱ - نشاط در عبادت و خسته نشدن از تسبیح پروردگار، امرى ستوده نزد خداوند «یسبّحون له ... و هم لا یسئمون»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
  • سرپیچی از سجده و عبادت برای افریدگار جهان، نشانه بارز استکبار+۱ آیه
  • استکبار مشرکان در برابر خدا+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • تسبیح فرشتگان و بندگان مخلص خدا، در شب و روز
  • تسبیح خداوند، از ناحیه مقرّبان+۳ آیه
  • فرشتگان، تسبیحکنندگان خداوند+۸ آیه
  • تقرّب به خدا، زمینه تسبیح مستمرّ برای خدا+۲ آیه
  • تقرّب به خدا، زمینه عبادت و پرستش او+۴ آیه
  • فرشتگان، از مقرّبان در پیشگاه خداوند+۵ آیه
  • مقرّبان درگاه حق، از تنزیهکنندگان خداوند+۴ آیه
  • فرشتگان، تنزیهکننده خداوند+۱۰ آیه
  • حرمت استکبار و استنکاف، از بندگی خداوند+۲ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مستلزم تسبیح و تنزیه او+۴ آیه
  • استمرار خورشیدپرستی با توجّه به نهی خداوند از ان، برخاسته از استکبار+۱ آیه
  • خستگی ناپذیری فرشتگان از تسبیح خداوند، در شب و روز+۲ آیه
  • سجده در برابر خورشید، راه و رسم ملکه سبا و قومش+۱ آیه
  • شب هنگام، فرصتی مناسب برای تسبیح و تقدیس خداوند+۳ آیه
  • اخلاص در تسبیح و عبادت، امری شایسته و ارزشمند+۱ آیه
  • بی تاثیری استکبار مردمان از عبادت خدا، در ساحت کبریایی او+۱ آیه
  • خستگی ناپذیری مقرّبان، از عبادت الهی+۱ آیه
  • خستگی ناپذیری ملایکه، از عبادت خداوند+۱ آیه
  • تقرّب در پیشگاه خدا، مقتضی پرستش و عبادت او+۴ آیه
  • نشاط در عبادت و خسته نشدن از ان، امری ستودنی+۲ آیه
  • سجده برای ماه، به جای سجده برای خالق ان (خداوند)، نشانه استکبار+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • حشر مردگان و برانگیختن انان، از شؤون ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • فرشتگان، از تسبیحکنندگان خدا+۱۰ آیه
  • خستگیناپذیری ملایکه مقرب، در تسبیح شبانهروزی خدا+۲ آیه
  • فرشتگان، از مقرّبان پیشگاه خداوند+۵ آیه
واژه‌ها