سوره ق، آیه ۴۱ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۲۰
وَ اسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ الْمُنَادِ مِنْ مَكَانٍ قَرِيبٍ
و گوش فرا ده و منتظر روزی باش که منادی از مکانی نزدیک ندا می‌دهد،
معنی کلمات و عبارات
«إِسْتَمِعْ»: بشنو. گوش فرادار. مفعول آن محذوف است و تقدیر چنین است: إِسْتَمِعْ حَدِیثَ رَبِّکَ گوش فرادار. اخبار روزی را بشنو. مفعول در این صورت (یَوْمَ) است. «الْمُنَادِی»: ندادهنده. مراد اسرافیل است که برای بار دوم در صور می‌دمد که نشانه زنده شدن مردگان و آغاز رستاخیز است. «مَکَانٍ قَرِیبٍ»: اشاره به این است که صدای صور او در فضا پخش می‌شود بگونه‌ای که گوئی بیخ گوش همگان است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - رهنمود خداوند به پیامبر(ص)، در امید بستن به قیامت براى جزاى کافران لجوج «فاصبر ... و استمع یوم یناد المناد»
آیات پیشین در زمینه مواجهه نارواى کافران با پیامبر(ص) و لزوم شکیبایى آن حضرت در برابر آنان بود. اکنون در این آیه، خداوند به پیامبر(ص) مى فرماید: گوش به زنگ منادى حق براى رستاخیز باش; کنایه از این که آن روز کافران، مجازات واقعى خود را خواهند دید.
۲ - قیامت، روز نداى منادى حق، از مکانى نزدیک به آدمیان «یوم یناد المناد من مکان قریب»
۳ - مؤمن، همواره در اندیشه قیامت و مطمئن به تحقق وعده هاى الهى «و استمع یوم یناد المناد من مکان قریب»
۴ - همه انسان ها به هنگام رستاخیز، در احاطه منادى حق به گونه اى همسان* «و استمع یوم یناد المناد من مکان قریب»
تعبیر «من مکان قریب» ممکن است بیانگر این نکته باشد که در قیامت، همه انسان ها در برابر مبدأ حاکمیت و نداى حق، نسبتى همسان دارند و بعد مکانى وجود ندارد.
۵ - قوانین حاکم بر نظام هستى در آستانه رستاخیز، متفاوت با نظام موجود در جهان* «یوم یناد المناد من مکان قریب»
از این که انسان ها در پهنه زمین پراکنده اند و با همه پراکندگى نداى الهى نسبت به همه نزدیک معرفى شده است; استفاده مى شود که در آستانه رستاخیز، قوانین فعلى حاکم بر ماده تغییر مى یابد.
۶ - صبر بر ناگوارى ها، عبادت در برابر پروردگار و ایمان به قیامت، تکلیف تمامى مؤمنان «فاصبر ... و سبّح ... و استمع یوم یناد المناد»
هر چند واژه هاى «اصبر»، «سبّح» و «استمع» ظاهراً خطاب به پیامبر(ص) است; ولى در حقیقت تکلیفى است براى همگان و پیامبر(ص) از آن جهت که الگوى امت است، به تنهایى مخاطب قرار گرفته است.
تفسیر (۶)
موضوعات
دسته‌بندی موضوعی
احاطه منادی قیامتامیدواری به قیامتندای منادی قیامتسنتهای حاکم بر آفرینشایمان به وعده های خدااهمیت ذکر قیامتتساوی انسان هاصبر در سختیکیفر اخروی کافرانعبادت خداتکلیف مؤمنانایمان به قیامتصفات مؤمنانتوصیه به محمدویژگیهای قیامتتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- اسرافیل، ندادهندهای از نزدیک در روز قیامت+۱ آیه
- اسرافیل، مامور دمیدن در صور برای احیای مردگان+۲ آیه
- . برانگیخته شدن انسانها از اثار نفخ اسرافیل در صور+۲ آیه
- شنیدن فریاد اسمانی به وسیله همگان، در لحظه خروج از قبر+۱ آیه
- خروج مردگان از قبورشان در قیامت، در پی دعوت منادی حشر+۳ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، با تذکّر اخرت و انتقام الهی از کافران+۳ آیه
- بازگشت همه انسانها به سوی خداوند، از پیامدهای نفخ صور+۱ آیه
- خروج انسانها از قبرها و حرکت سریع انها، از پیامدهای نفخ صور دوم+۴ آیه
- شکاف زمین و خروج انسانها از ان، در پی نفخ صور+۲ آیه
- شنیدن همگان، از صدای منادی نفخ صور+۱ آیه
- گوش به زنگ بودن پیامبر صلی الله علیه و اله برای شنیدن صدای منادی نفخ صور از جایگاهی نزدیک+۱ آیه
- اسرافیل، مامور دمیدن در صور، برای احیای مردگان+۲ آیه