آیه ۵ سوره ق

سوره ق، آیه ۵ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۸

بَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَّرِيجٍ

मगर जब उनके पास दीन (हक़) आ पहुँचा तो उन्होने उसे झुठलाया तो वह लोग एक ऐसी बात में उलझे हुए हैं जिसे क़रार नहीं

معنی کلمات و عبارات
«الْحَقِّ»: قرآن که حق و حقیقت محض است (نگا: یونس / . دین حق که اسلام است (نگا: توبه / ، فتح / ). «لَمَّا»: همین که. زمانی که. «أَمْرٍ»: شأن و حال (نگا: نحل / ، مائده / ، محمد / ). کار و بار (نگا: بقره / آل‌عمران / و . «مَرِیجٍ»: مختلط و مضطرب. آمیخته و آشفته. «فِی أَمْرٍ مَّرِیجٍ»: دارای حال آشفته و کار پریشانی هستند. یعنی گاهی پیغمبر را ساحر، گاهی شاعر، وقتی مجنون، وقتی کاهن، و ... می‌نامند و بر یک حال نمی‌مانند.
نزول
نکات آیه
۱- شبهات کافران درباره معاد، ناشى از روحیه حق ستیزى آنان است; نه نامعقول بودن آن. «بل کذّبوا بالحقّ لمّا جاءهم» برداشت یاد شده بنابراین نکته است که مراد از «الحقّ»، حقانیت قرآن و رسالت پیامبر(ص) باشد; یعنى، اینان در همان آغاز نشانه هاى حق را دیدند و به تکذیب آن پرداختند. این حق ستیزى، بسیارى از حقایق معقول را براى آنان، ناممکن جلوه داده است. ۲- قرآن و رسالت پیامبر(ص)، از نمودهاى بارز حق «و القرءان المجید . بل عجبوا أن جاءهم منذر ... بل کذّبوا بالحقّ» ۳- تکذیب معاد، تکذیب حقیقتى گریزناپذیر «بل کذّبوا بالحقّ لمّا جاءهم» بنابراین که مراد از «الحقّ» معاد و وعده به آن باشد، مفاد آیه این مى شود که ما حقانیت معاد را با دلایل بیان کردیم و بر فرض که کافران آن را نپذیرند، حقى را نپذیرفته اند که خواه ناخواه صورت خواهد گرفت و انکار آنان حقیقت را تغییر نخواهد داد. ۴- تکذیب کنندگان حق - قرآن، پیامبر و معاد - گرفتار سردرگمى و پریشان گویى «بل کذّبوا بالحقّ لمّا جاءهم و هم فى أمر مریج » یکى از نمودهاى پریشان گویى تکذیب گران معاد این است که مى گویند چون بدن انسان در خاک متلاشى مى شود پس چگونه مى تواند از خاک دوباره برآید; این در حالى است که خود مى دانند انسان براى نخستین بار نیز از همین خاک برآمده است. ۵- تعارض و نابسامانى در روح و اندیشه، نتیجه حق ستیزى است. «کذّبوا بالحقّ ... فهم فى أمر مریج» «فا»ى تفریع، این نتیجه کلى را به دست مى دهد که انکار حق آشکار، فرد را گرفتار بحران روحى و تناقض گویى مى سازد; زیرا از یک سو وضوح حق را در مى یابد و از سوى دیگر، تلاش مى کند تا بر آن سرپوش نهاده و عقیده باطل خود را توجیه کند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
  • هشدار خداوند به مشرکان صدر اسلام از گرفتارشدن به عذاب استیصال همچون اقوام گذشته+۱ آیه
  • تکذیب حق، از جانب کافران عصر بعثت+۵ آیه
  • تکذیبکنندگان حق، گرفتار سردرگمی و پریشانگویی
  • کافران، از تکذیبکنندگان قران+۲ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندگان معاد+۲ آیه
  • کافران، تکذیبکننده حق+۱ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندکان انبیا و تعالیم وحی+۳ آیه
  • مشرکان صدر اسلام، تکذیبکننده حق+۳ آیه
  • تکذیب حق از سوی مشرکان مکّه+۱ آیه
  • تکذیب حق، درپیدارنده سرگردانی و پریشانگویی
  • تامّل در کیفیّت افرینش، زیبایی و اتقان بنای اسمان، زمینه پذیرش حق+۱ آیه
  • رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر اساس حق و درستی
  • حرمت تکذیب حق+۵ آیه
  • خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۲ آیه
  • تفکّر و توجّه به رویش گیاهان سرسبز در زمین، مایه عبرت+۱ آیه
  • حق، از صفات قران+۴ آیه
  • کافران، از تکذیب کنندگان قران+۵ آیه
  • تکذیب قران، از سوی کافران و تکذیبگران+۵ آیه
  • نکوهش کافران قریش از سوی خداوند، به علّت نیندیشیدن در عظمت، زیبایی و اتقان نظام افرینش، برای راهیابی به درستی اعتقاد به معاد+۴ آیه
  • سردرگمی کافران قریش، به سبب انکار حق و معاد+۳ آیه
  • کفرورزی، مایه تکذیب حق+۴ آیه
  • کفرپیشگان، تکذیب کننده قران+۶ آیه
  • کافران، از تکذیب کنندگان معاد+۲ آیه
  • حقّانیّت اسلام و رسالت پیغمبر صلی الله علیه و اله
  • تاکید خداوند، بر حقّانیّت رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • تردید در حقّانیّت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، نشیتیافته از ناباوری به رسالت بشر از طرف خدا+۱ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۱ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۱ آیه
  • استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۳ آیه
  • وعده معاد و حیات مجدّد ادمیان، امری ثابت و حق+۲ آیه
  • مطالعه در رویش و رشد گیاهان گوناگون بر زمین مرده، زایلکننده هرگونه تردید، در امکان معاد و قدرت خدا بر احیای مجدّد مردگان+۱ آیه
  • افرینش اسمانها و زمین دلیل بر امکان حیات مجدد انسانها در قیامت+۱ آیه
واژه‌ها