سوره ق، آیه ۸ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۸
تَبْصِرَةً وَذِكْرَىٰ لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ
দেখার মতো ও মনোনিবেশ করার মতো বিষয় প্রত্যেক অনুরাগী বান্দার জন্য।
معنی کلمات و عبارات
«تَبْصِرَةً»: بینا کردن. بینش بخشیدن. مفعولله یا مفعول مطلق است. «ذِکْری»: بیدار کردن. یادآور شدن. یاد کردن (نگا: انعام / و و ). «مُنِیبٍ»: توبهکار. برگردنده (نگا: هود / ، سبأ / زمر / .
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- مظاهر وجود و عظمت آفریدگار در آسمان و زمین، مایه بصیرت و تذکّر بندگان روى آورده به خداوند «أفلم ینظروا إلى السماء ... و الأرض مددنها ... تبصرة و ذکرى لکلّ عبد منیب »
«منیب»، به معناى بازگشت کننده و روى آورنده به خدا است.
۲- انسان، با روحیه تواضع و حقّ جویى، بهره مند از درس هاى توحیدى و رهنمودهاى نهفته در هستى «تبصرة و ذکرى لکلّ عبد منیب »
واژه «عبد»، اشاره به روحیه تواضع و «منیب» اشاره به حقّ جویى دارد.
۳- غرور و غفلت، مانع درس آموزى انسان از پیام هاى توحیدى نظام شگفت طبیعت* «تبصرة و ذکرى لکلّ عبد منیب »
واژه «عبد» اشاره به روحیه تواضع و «منیب» اشاره به روحیه حق جویى دارد. بنابراین مى توان گفت: مفهوم آیه چنین مى شود: انسان با داشتن غرور و غفلت، نمى تواند درس هاى بصیرت و بیدارگر آیات تکوینى خداوند را دریابد.
۴- انسان، حتى پس از برخوردارى از روحیه عبودیت و خداجویى، نیازمند بینش یابى و تذکّر «تبصرة و ذکرى لکلّ عبد منیب »
تعبیر «لکلّ عبد منیب»، مى رساند که انسان حتى با داشتن روحیه عبودیت و انابه، باز نیازمند تبصرة (بینش یابى) و تذکّر است. ازاین رو خداوند، مظاهر طبیعت را به گونه اى قرار داده تا مایه بینش و تذکّر آنان باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۷–۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۷–۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۷–۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶–۱۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
زمینه بصیرت بندگان خدازمینه بصیرت منیبانزمینه تذکر به بندگان خدازمینه تذکر به منیبانآیات خدا در زمینآثار تواضعنقش آیات آفاقیآثار حق طلبیعبودیت انساننیاز به تذکرنیاز به هدایتآثار غفلتموانع هدایتآثار تکبرنیازهای معنوی انسانزمینه هدایت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
- پندگیری و یادکرد حق، حکمت ارایه ایههای خدا+۳ آیه
- توجّه ژرف به چگونگی بنای اسمانها و گستره زمین، بینشافرین و متوجّهکننده انسان بهایاتخدا+۲ آیه
- مطالعه ایات الهی درپیدارنده بصیرت و بینایی برای بندگان انابه کننده+۲ آیه
- عبرتاموز بودن ایات تکوینی الهی+۴ آیه
- انابه و بازگشت به خدا، زمینهساز عبرتاموزی از ایات تکوینی الهی+۳ آیه
- برخوردار شدن از بصیرت، از اثار بازگشت و انابه به درگاه خداوند+۲ آیه
- انابه به درگاه خداوند، سبب پندگیری از ایات و نعمتهای الهی+۳ آیه
- بنده انابهکننده به درگاه خداوند، از انسانهای روشنضمیر و اهلبصیرت
- ایات الهی در زمین و اسمان، مایه بصیرت+۲ آیه
- رویش بهجتانگیز زوجهای گیاهان در زمین، زمینهای مناسب برای بصیرت و ژرفاندیشی بندگان رجوعکننده به درگاه خدا+۱ آیه
- گسترده شدن زمین و قرار گرفتن کوههای بلند در ان، زمینه بصیرت برای بندگان انابهکننده+۱ آیه
- قامت بلند درخت خرما، مایه بصیرت و تذکّر خلق+۱ آیه
- شکوفه های بر روی هم چیده شده درخت خرما، پیام دار بصیرت و مایه تذکّر خلق+۲ آیه
- وجود کوهها، از عوامل اسودگی انسان در زمین+۴ آیه
- رویش گیاهان از زمین، به صورت زوج با تدبیر الهی، به منظور بصیرت انسانها (بندگان انابه کننده)+۱ آیه
- رویش گیاهان از زمین، به صورت زوج با تدبیر خداوند، به منظور تذکّر و پند به بندگان انابه کننده+۱ آیه
- زیبایی ظاهری و جذابیت گیاهان، مایه بصیرت بندگان اهل انابه+۱ آیه
- زیبایی ظاهری و جذابیّت گیاهان، مایه تذکّر بندگان اهل انابه+۱ آیه
- زیبایی گیاهان، موجب سرور و شادمانی+۱ آیه
- تفکّر افرینش شگفت اسمان، از زمینه های عبرت اموزی+۶ آیه
- توجّه به خلقت زمین، باعث کسب عبرت+۶ آیه
- توجّه به چگونگی افرینش کوهها، مایه پند و عبرت+۴ آیه
- عبرت پذیری انابه کنندگان، از ایات خدا+۳ آیه
- تفکّر و توجّه به رویش گیاهان سرسبز در زمین، مایه عبرت+۶ آیه
- شباهت رستاخیز انسانها و زنده شدن انها پس از مرگ در قیامت، به رویش گیاهان در زمین، بعد از ریزش باران+۳ آیه
- رویش گیاهان بهجتافزا و سرسبز در زمین، زمینهای برای پندپذیری بندگان+۱ آیه
- رویش گیاهان بهجتافزا و سرسبز در زمین، شایسته تفکّر+۲ آیه
- عبادت و بندگی خداوند، زمینه ثنا و ستایش
- داشتن روحیّه انابه و بازگشت، زمینه موعظهپذیری+۱ آیه
- منیبین، اهل پذیرش موعظه+۱ آیه
- پندپذیری و درساموزی از ایات الهی، از اوصاف بندگان خدا+۲ آیه