سوره غافر، آیه ۱۳ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۸
هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَ يُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقاً وَ مَا يَتَذَكَّرُ إِلاَّ مَنْ يُنِيبُ
او کسی است که آیات خود را به شما نشان میدهد و از آسمان برای شما روزی (با ارزشی) میفرستد؛ تنها کسانی متذکّر این حقایق میشوند که بسوی خدا باز میگردند.
معنی کلمات و عبارات
«آیَاتِهِ»: دلائل قدرت وعظمت، و نشانههای آفاق و انفسی که تمام جهان هستی را پر کرده است. «رِزْقاً»: روزی. مراد وسیله تولید روزی است، همچون باران و برف و هوا و نور آفتاب و اشعّههای دیگرکه برای زندگی موجودات زنده از جمله انسان ضروری هستند. «یُنِیبُ»: برمیگردد. مراد ترک عناد و رجوع به خدا است در پرتو اندیشه و شناخت امور.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند آیات و نشانه هاى خود را پیوسته به انسان ها نشان مى دهد. «هو الذى یریکم ءایته»
فعل مضارع «یریکم» بر استمرار دلالت دارد.
۲ - آیات و نشانه هاى خداوند، متعدد و گوناگون است. «ءایته»
۳ - قابل شناخت بودن خداوند و اوصاف او، از راه مشاهده آیات و نشانه هاى الهى در جهان «هو الذى یریکم ءایته»
۴ - اتمام حجت خداوند بر انسان ها، از راه ارائه آیات و نشانه هایش بر حقانیت خود «هو الذى یریکم ءایته»
یادآورى آیات و نشانه هاى ارائه شده از سوى خداوند به بشر - پس از ذکر عذاب شدن کافران و منکران - مى تواند به منظور اتمام حجت باشد.
۵ - خداوند به طور پیوسته، نازل کننده رزق انسان ها (باران) از آسمان است. «و ینزّل لکم من السّماء رزقًا»
۶ - نزول باران، در جهت منافع انسان ها است. «و ینزّل لکم من السماء رزقًا»
۷ - نزول مدام رزق (باران) از آسمان، از آیات و نشانه هاى روشن خداوند «هو الذى یریکم ءایته و ینزّل لکم من السّماء رزقًا»
یادآورى نزول باران از سوى خداوند - پس از یادآورى ارائه آیات الهى به بشر - از باب ذکر خاص پس از عام و بیانگر مصداق روشن آن آیات است.
۸ - تنها کسانى که با توبه و اخلاص به سوى خدا روى مى آورند، شایسته درس آموختن و هوشیار شدن از آیات الهى اند. «هو الذى یریکم ءایته ... و ما یتذکّر إلاّ من ینیب»
«إنابة» (مصدر «ینیب») به معناى رجوع است و انابه به درگاه خداوند، به معناى بازگشت به او با توبه و اخلاص است (بر گرفته از مفردات راغب).
۹ - حالت انابه و خداخواهى، زمینه ساز درک آیات الهى و تأثیرپذیرى از آنها است. «و ما یتذکّر إلاّ من ینیب»
۱۰ - درس آموزى و هوشیارى، فلسفه ارائه آیات الهى از سوى خداوند «هو الذى یریکم ءایته ... و ما یتذکّر إلاّ من ینیب»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اتمام حجت بر انسانباران از آیات خدادلایل حقانیت خداروزی از آیات خداعوامل عبرت از آیات خدازمینه فهم آیات خداآثار انابهتداوم بارش بارانفلسفه ارائه آیات خداعبرت از آیات خدازمینه استفاده از آیات خداارائه آیات خداتنوع آیات خداراههای خدا شناسینقش آسماننقش آیات خدامنافع انسانعوامل تنبهآثار اخلاصفواید بارانمنشأ روزیرازقیت خداآثار توبهابزار شناختاتمام حجت خداآیات آفاقیعوامل عبرتجهان بینی توحیدیافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
- تامین روزی انسان از فواید اسمان+۶ آیه
- تامین روزی انسانها از سوی خدا، ایه الهی+۷ آیه
- رخدادهای طبیعی، نمونههایی برای ارایه ایاتخدا+۲ آیه
- پندگیری و یادکرد حق، حکمت ارایه ایههای خدا+۵ آیه
- داشتن روحیّه بازگشت به خدا، زمینه بهرهوری از ایات الهی+۱ آیه
- انابه و داشتن روحیّه بازگشت، زمینه پند اموزی از ایات الهی
- انابه، زمینهساز تاثیرپذیری از یاداوری ایات خدا
- عبرتاموز بودن ایات تکوینی الهی+۳ آیه
- انابه و بازگشت به خدا، زمینهساز عبرتاموزی از ایات تکوینی الهی+۳ آیه
- انابه به درگاه خداوند، سبب پندگیری از ایات و نعمتهای الهی+۳ آیه
- باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۷ آیه
- نزول باران، جلوهای از رزّاقیت خداوند+۳ آیه
- باران، نازل شده از اسمان، تامینکننده روزی انسانها+۳ آیه
- ایات خدا، راهنمای انسان به سوی توحید عبادی+۲ آیه
- تامین رزق انسانها از سوی خدا، دلیل انحصار عبادت برای خدای یگانه+۳ آیه
- مطلوبیّت پندپذیری از سوی مردم، نسبت به ایات الهی+۲ آیه
- نزول رزق انسان (باران) از جانب خداوند، زمینه دعا به درگاه الهی+۱ آیه
- رایی / اسماوصفات
- نزول رزق بندگان از اسمان، ایتی الهی
- انحصار رزق انسانها به خدای یکتا+۷ آیه
- باران، جلوه ای از روزی رسانی او به مخلوقات+۱ آیه
- اسمان، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسانها+۹ آیه
- خداوند، تامین کننده رزق انسانها از اسمان+۷ آیه
- نزول باران به وسیله خداوند، جلوه ای از روزی رسانی او به مخلوقات+۱ آیه
- خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۱۱ آیه
- خداوند، فرو فرستاننده رزق برای انسانها از اسمان+۱ آیه
- فرستاده شدن رزق از اسمان برای انسان، مقتضی خواندن مخلصانه خداوند+۱ آیه
- نزول رزق بندگان از اسمان، ایتی الهی و دلیل بر وحدانیّت او+۱ آیه
- والایی و بزرگی خداوند، مقتضی فرو فرستادن رزق برای بندگان از اسمان+۱ آیه
- نزول رزق از اسمان، باعث پند و عبرت منیبان
- توجّه به رازقیّت خداوند، زمینه ساز پرستش او+۲ آیه
- انابه و توجّه خاص به خداوند، از زمینه های عبرت پذیری
- تفکّر در چگونگی نزول باران، مایه عبرت برای انسانها+۴ آیه
- توجّه به اعطای خداوند در روزی رسانی به انسانها از اسمان و زمین، از زمینه های عبرت+۱ آیه
- عبرت پذیری انابه کنندگان، از ایات خدا+۳ آیه
- اعلام بغض و دشمنی شدید خداوند نسبت به کافران لجوج و حق ناپذیر در قیامت+۱ آیه
- داشتن روحیّه انابه و بازگشت، زمینه موعظهپذیری+۱ آیه
- منیبین، اهل پذیرش موعظه+۱ آیه