سوره مریم، آیه ۷۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۰
ثُمَ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيّاً
بعد از آن، ما بخوبی از کسانی که برای سوختن در آتش سزاوارترند، آگاهتریم!
معنی کلمات و عبارات
«صِلِیّاً»: مصدر است و به معنی: به آتش درآمدن و بریان شدن و سوختن بدان. تمییز است. یا این که جمع صالی و به معنی: به آتش در آیندگان و بریان شدگان و سوختگان بدان. حال است.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- گردن فرازان و عصیان گران در برابر خداوند رحمان، سزاوار سوختن در آتش دوزخ اند. «حول جهنّم ... ثمّ لنحن أعلم ... بها صلیًّا»
«صلیّاً» (از صَلِىَ یَصلى) تمیز براى «أولى» و به معناى سوختن و چشیدن حرارت آتش است (لسان العرب). بنابراین مفاد عبارت «أعلم... صلیّاً» این است که: ما بهتر مى دانیم چه کسى براى جهنم سزاوارتر است، از نظر چشیدن آتش و بریان شدن در آن. «أولویت» براى برخى نشانه آن است که بقیه نیز استحقاق دارند; گرچه ممکن است اولویت نداشته باشند.
۲- تفاوت مراتب مستکبران و عصیان گران در استحقاق آتش دوزخ «على الرحمن عتیًّا . ثمّ لنحن أعلم بالذین هم أولى بها صلیًّا»
۳- هرکس به اندازه استحقاق و اولویت خود، طعم عذاب دوزخ را خواهد چشید. «ثمّ لنحن أعلم بالذین هم أولى بها صلیًّا»
درجه بندى مستحقان آتش دوزخ و تعیین اولویت هاى آنان، نشان از آن دارد که همه یکسان عذاب نخواهند دیده; بلکه برخوردى متفاوت و متناسب با هر یک صورت خواهد گرفت.
۴- سرپیچى از فرمان هاى الهى هرچه افزون تر باشد، بر حتمیت بودن عذاب مى افزاید. «أشدّ على الرحمن عتیًّا . ثمّ ... أولى بها صلیًّا»
«ثمّ» دلالت مى کند که پس از تقسیم و رتبه بندى همه سرکشان، ورود به عذاب نیز به همان ترتیب انجام خواهد گرفت تا همه آنان به عذاب وارد شوند. بنابراین هرچه سرکشى شدیدتر باشد، استحقاق عذاب بیشتر خواهد بود.
۵- خداوند از هرکسى، به مرتبه و میزان استحقاق دوزخ براى هر یک از مستکبران و عصیان گران داناتر است. «ثمّ لنحن أعلم بالذین هم أولى بها صلیًّا»
۶- علم خداوند، ضامن و پشتوانه تعیین دقیق میزان و مرتبه استحقاق هر کس براى دوزخ «لنحن أعلم بالذین هم أولى بها»
بیان داناتربودن خداوند نسبت به اولویت ها، صرفاً به منظور نشان دادن برترى آگاهى خداوند نیست; بلکه به نظر مى رسد مقصود، بیان اجرا و سازمان یافتن عذاب ها، براساسِ اولویت ها است.
۷- عذاب دوزخ، داراى نظامى حساب شده و دقیق «لنحن أعلم بالذین هم أولى بها صلیًّا»
۸- توقف داورى صحیح و تعیین مراتب و درجات، بر آگاهى کامل «ثمّ لنحن أعلم بالذین هم أولى بها»
۹- آگاهى از میزان جرایم انسان ها و درجات عذاب آنان، از شؤون ربوبیت الهى است. «فوربّک ... ثمّ لنحن أعلم»
۱۰- خداوند با سوگند به ربوبیت خویش، بر آگاهى دقیق خود از میزان عذاب مجرمان تأکید کرده است. «فوربّک ... ثمّ لنحن أعلم»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۸–۷۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۶–۷۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۶–۷۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اولویت در عذابعصیانگران در جهنمعلم به مراتب اهل عذابعلم به گناه انسان هاعوامل حتمیت عذابقانونمندی عذابهای جهنممراتب اهل عذابمراتب عصیانگرانمراتب مستکبرانمراتب عصیانمراتب جهنمیانمستکبران در جهنممنشأ عذاب جهنمیانکیفر مستکبرانکیفر عصیان از خداسوگند به ربوبیت خداشؤون ربوبیت خداشرایط قضاوتعذاب گناهکارانآثار عصیان از خدامراتب کیفرتناسب کیفر با گناهآثار علم خداآثار علمسوگندهای قرآنعلم خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- استکبار و گردنفرازی در برابر خدای رحمان، باعث گرفتاری به عذاب دوزخ+۱ آیه
- تهدید شدن ظالمان به عذاب در قیامت، از جانب خدا+۱ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۵ آیه
- تفاوت جهنّمیان در عذاب، به نسبت عصیان انان در برابر خدا+۲ آیه
- شیطان، موجودی مختار و دارای تکلیف+۷ آیه
- احضار ذلّت بار شیاطین در قیامت، به امر خداوند، برای افکنده شدن در دوزخ+۱ آیه
- علم گسترده خداوند، به جهنّمیان+۱ آیه
- علیم / اسماوصفات
- قسم خدا به ربوبیّت خویش، درباره اگاهی دقیق از مستحقّ عذاب بودن مجرمان+۱ آیه
- ورود همه انسانهای مشرک به جهنّم، قضای قطعی خداوند+۳ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۵ آیه