آیه ۶۹ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۶۹ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۰

ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَٰنِ عِتِيًّا

سپس از هر گروه و جمعیّتی، کسانی را که در برابر خداوند رحمان از همه سرکش تر بوده‌اند، جدا می‌کنیم.

معنی کلمات و عبارات
«لَنَنْزِعَنَّ»: قطعاً و مسلّماً بیرون می‌کشیم و جدا می‌کنیم (و پیشاپیش روانه دوزخ می‌سازیم) (نگا: هود / ). «شِیعَةٍ»: گروه و دسته. جماعت. «عِتِیّاً»: مصدر است و به معنی: تکبّر و تمرّد و سرکشی و طغیان. تمییز است. یا این که جمع عاتی، به معنی: متمرّدان و سرکشان و طاغیان و یاغیان. حال (هُمْ) است.
نزول
نکات آیه
۱- مردم در صحنه قیامت، براساس مسلک ها و عقیده ها، به دسته هاى مختلف تقسیم و از یکدیگر جدا خواهند شد. «ثمّ لننزعنّ من کلّ شیعة» «شیعة» به پیروان و یاوران شخص گفته مى شود و هم چنین هر گروهى که بر مسلکى اتفاق نمایند، شیعه نامیده مى شوند. این لفظ براى مفرد، تثنیه، جمع، مذکر و مؤنث به کار مى رود (لسان العرب). «کلّ شیعة» در آیه دال بر آن است که تابعان هر نحله و مسلک، به صورتى مجزّا از یکدیگر در صحنه قیامت حضور خواهند یافت. ۲- از بین هر گروه و مسلک در قیامت، تجاوزکارترین و مستکبرترین افراد بیرون کشیده خواهند شد. «ثمّ لننزعنّ ... على الرحمن عتیًّا» «عتیّاً» مصدر و به معناى استکبار و تجاوز از حد است (لسان العرب). «عُتوّ» نیز به معناى دور شدن از طاعت مى باشد (مفردات راغب). ۳- رحمان (گسترده مهر) از اسما و صفات خداوند «أیّهم أشدّ على الرحمن عتیًّا» ۴- سنخیت هاى قیامت براى پیشتازان و سردمداران استکبار، دشوارتر و کیفر آنها سنگین تر از کیفر دیگران خواهد بود. «ثمّ لننزعنّ ... أیّهم أشدّ على الرحمن عتیًّا» جداکردن پیشتازان و سردمداران استکبار، حکایت از رسوایى فزون تر و نیز عقوبت و حساب سنگین ترى دارد که در انتظار آنان است. ۵- گردن فرازى (استکبار) در برابر خداوند رحمان (گسترده مهر)، کارى بس ناروا و درپى دارنده عقوبتى سنگین است. «أیّهم أشدّ على الرحمن عتیًّا» مطرح ساختن نام «رحمان» - که بیان کننده رحمت عام و گسترده خداوند است - در کنار عصیان و استکبار برخى از مردمان، مى تواند بیانگر شدّت پستى و ناروایى استکبار در برابر او باشد. ۶- سرکشان و عصیان گران در قیامت، هر یک براى چشیدن عذاب، گرفتار مرحله اى مناسب با کردار خویش خواهند بود. «ثمّ لننزعنّ من کلّ شیعة أیّهم أشدّ» جمله «لننزعنّ...» دلالت دارد که بیرون کشیدن فردى که از دیگران گنه کارتر است، تا آنجا ادامه خواهد یافت که هر یک از عصیان گران در جایگاه مناسب خویش قرار گیرند و کیفر ببینند. ۷- تقسیم گنه کاران در قیامت براساس مراتب عصیان گرى آنها، از شؤون ربوبیت الهى است. «فوربّک ... ثمّ لننزعنّ من کلّ شیعة أیّهم أشدّ على الرحمن عتیًّا» ۸- خداوند با سوگند به ربوبیت خود، بر تحقق حتمى طبقه بندى عاصیان در قیامت، تأکید کرده است. «فوربّک ... ثمّ لننزعنّ من کلّ شیعة ... عتیّا»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • استکبار و گردنفرازی در برابر خدای رحمان، باعث گرفتاری به عذاب دوزخ+۱ آیه
  • نازع
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۳ آیه
  • تفاوت جهنّمیان در عذاب، به نسبت عصیان انان در برابر خدا+۲ آیه
  • پیروی از شیطان، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • تمرّد و سرکشی در برابر خدای رحمان، درپیدارنده عذاب دوزخ+۱ آیه
  • خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده
  • دسته بندی مختلف انسانها و شیاطین در صحنه قیامت، بر اساس مسلکها و عقیده های انان+۱ آیه
  • جدا شدن متجاوزترین و طغیان گرترین افراد از هر گروه و مسلک در قیامت، از سوی خداوند
  • گرفتاری به عذاب در اخرت، پیامد ظلم و ستمگری+۲ آیه
  • سرکشان عصیانگر، مردمانی ظالم+۱ آیه
  • گناهکاران، مردمی ستم پیشه+۴ آیه
  • سرکشی در مقابل خدای رحمان، عملی ظالمانه+۱ آیه
  • ارتکاب گناه و تمرّد از فرمانهای الهی، ظلم، و درپی دارنده کیفر الهی+۵ آیه
  • قسم خدا به ربوبیّت خود، بر تحقّق حتمی طبقه بندی عاصیان، در قیامت+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۳ آیه
واژه‌ها