سوره مریم، آیه ۹۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۲
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَٰنُ وُدًّا
مسلّماً کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، خداوند رحمان محبّتی برای آنان در دلها قرار میدهد!
معنی کلمات و عبارات
«سَیَجْعَلُ لَهُمْ وُدّاً»: ایشان را دوست میدارد. آنان را در نظر مردم عزیز، و محبّت آنان را به دلها میاندازد (نگا: حشر / و ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- ایمان و عمل صالح موجب نفوذ محبوبیت شخص مؤمن در دل هاى مردم است. «إنّ الذین ءامنوا ... سیجعل لهم الرحمن ودًّا»
«ودّ» به معناى میل و محبت است. و مراد از آن، به قرینه «لهم»، محبتى است که خداوند براى مؤمنان در دل هاى دیگران قرار مى دهد.
۲- محبوبیت در دل هاى مردم، از جمله پاداش هاى خداوند به مؤمنان داراى کردار نیک. «إنّ الذین ءامنوا ... سیجعل لهم الرحمن ودًّا»
۳- مسلمانان صدراسلام (در مکه) از سوى کافران و مشرکان گرفتار فشارهاى روحى و تنگناهاى روانى بودند. «إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت سیجعل»
با توجه به نزول این آیات در مکّه، جمله «سیجعل ...» باید وعده اى نزدیک به مسلمانان صدراسلام باشد. این نوید حکایت از آن دارد که مسلمانان در زمان نزول آیات، در شرایط سختى از نظر روحى و روانى و مقبولیت اجتماعى قرار داشتند.
۴- محبوبیت اجتماعى و ایجاد پایگاه در دل هاى مردم، وعده خداوند به مسلمانان رنج کشیده صدراسلام «إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت سیجعل»
نزول این آیات در مکه و همچنین ارتباط آن با آیات پیشین - که حاوى ادعاهاى نارواى مشرکان و فشارهاى روحى و تبلیغاتى آنان بود - چنین اقتضا دارد که جمله «سیجعل ...»، وعده خداوند به محبوب شدن مؤمنان و یافتن پایگاه مناسب اجتماعى در میان مردمان آن عصر باشد.
۵- خداوند، مؤمنان نیک کردار را در صحنه قیامت از رنج تنهایى نجات خواهد داد. «و کلّهم ءاتیه یوم القیمة فردًا . إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت سیجعل»
چنان که برخى از مفسران گفته اند، این آیه مى تواند در ارتباط با مضمون آیه قبل و مربوط به صحنه قیامت باشد; زیرا همگان در صحنه قیامت تنها و بى یاورند (و کلّهم ءاتیه یوم القیامة فرداً). این آیه بشارتى است براى مؤمنان که خداوند آنان را در آن روز، تنها نخواهد گذاشت و به زودى آنان را از انس و محبت دیگران برخوردار خواهد ساخت.
۶- پیوستگى ایمان و عمل صالح، شرط بارورى و ثمردهى کامل آنها «إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت سیجعل ... ودًّا»
۷- محبوبیت یافتن مؤمنان نیک کردار در دل ها، جلوه اى از رحمت گسترده خداوند است. «إنّ الذین ءامنوا ... سیجعل لهم الرحمن ودًّا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۱–۹۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۱–۹۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۳–۹۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اجتماعی عمل صالحاذیتهای کافران مکهمحبوبیت صالحانمحبوبیت مؤمنانمحبوبیت مسلمانان صدراسلاممشکلات مسلمانان صدراسلامنجات اخروی صالحاننجات اخروی مؤمناننجات از تنهایی صالحاننجات از تنهایی مؤمنانوعده به مسلمانان صدراسلامعوامل محبوبیتاذیت مسلمانان صدراسلاماذیتهای مشرکان مکهمشکلات مسلمانان مکهاذیت مسلمانان مکهآثار اجتماعی ایمانصالحان در قیامتپاداش صالحانفضایل صالحانمؤمنان در قیامتپاداش مؤمناننشانه های رحمت خداآثار عمل صالحفضایل مؤمنانپاداشهای خداوعده های خداآثار ایمانتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- نیکوکاران، انسانهایی محبوب و ابرومند
- محبوبیت و ابرومندی مؤمنان نیکوکار
- ایمان، سبب ابرومندی و محبوب شدن در دلهای مردم
- ابرومندشدن نزد دیگران در سایه نیکوکاری
- ایمان، سبب ایجاد و نفوذ محبوبیّت مؤمن در دل مردم ازسوی خداوند
- ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۶ آیه
- محبوبیّت در میان مردم، ثواب ایمان و عمل صالح
- ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۶ آیه
- عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۷ آیه
- مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۶ آیه
- محبوبیّت و دوستی مؤمنان در دلها، جلوه ای از رحمت خداوند
- ایمان، عامل ایجاد دوستی میان مؤمنان+۱ آیه
- عمل صالح، عامل ایجاد دوستی
- خداوند، ایجادکننده دوستی در میان انسانها+۳ آیه
- خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده
- ایجاد محبّت به علی(علیه السلام) در دلها از سوی خداوند
- رفتار نیک، سبب نفوذ محبّت صاحب عمل، در دل مردم، از سوی خداوند
- محبوبیّت مؤمن در دلهای مردم، جلوهای از رحمت گسترده الهی
- دوستانی برای اهل ایمان، در صحنه قیامت
- وعده پاداش به مؤمنان، از سوی خدا+۵ آیه
- برخورداری از محبوبیّت مردمی، وعده خداوند به مؤمنان نیکوکار