آیه ۲۸ سوره نوح

سوره نوح، آیه ۲۸ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۱

رَّبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا

''আমার প্রভূ! আমাকে পরিত্রাণ করো, আর আমার পিতামাতাকে, আর যে কেউ আমার ঘরে বিশ্বাসী হয়ে প্রবেশ করে তাকে, আর বিশ্বাসীপুরুষদের ও বিশ্বাসিনীদের। আর অন্যায়াচারীদের আর কিছু বাড়িয়ো না নিপাত হওয়া ব্যতীত।’’

معنی کلمات و عبارات
«بَیْتِیَ»: خانه من. مراد از (بَیْت) چهار چیز می‌تواند باشد: خانه شخصی نوح، مسجد نوح، کشتی نوح، و آئین و شریعت او ... متبادر به ذهن منزل است، ولیکن چهارمی بهتر و با آئین آسمانی سازگارتر است. چرا که نوح قطعاً برای همه پیروان خود دعا می‌کند، و پیروانِ شخص، جزو اهل و تبار او است؛ نه زادگان بی ایمان او. دیگر این که به صورت استعاره گفته می‌شود: قبّه دین، بارگاه دین. و خود دین مراد است. «الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ»: شامل همه مؤمنان در تمام امکنه و ازمنه می‌گردد (نگا: التفسیر القرآنی للقرآن).
نزول
نکات آیه
۱ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه پروردگار براى خویش «ربّ اغفر لى» ۲ - ربوبیت خداوند، مقتضى آمرزش خواهى از او است. «ربّ اغفر لى» ۳ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى پدر و مادر خود «ربّ اغفر ... و لولدىّ» ۴ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى اعضاى مؤمن خاندان خویش «ربّ اغفر لى ... و لمن دخل بیتى مؤمنًا» ۵ - ایمان نیاوردن برخى از اعضاى خاندان نوح(ع) «و لمن دخل بیتى مؤمنًا» مطلب یاد شده، از قید «مؤمناً» استفاده مى شود. ۶ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى همه مردان و زنان مؤمن در طول تاریخ «ربّ اغفر لى ... و للمؤمنین و المؤمنت» ۷ - مقدم داشتن خویش بر پدر و مادر و آنان بر اعضاى خانواده و اینان بر دیگر زنان و مردان مؤمن در آمرزش خواهى از درگاه الهى، کارى پسندیده و شایسته «ربّ اغفر لى و لولدىّ و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۸ - همه انسان ها در تمامى سطوح ایمانى - حتى پیامبران - نیازمند آمرزش الهى اند. «ربّ اغفر لى و لولدىّ و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۹ - تواضع و فروتنى پیامبران و دورى آنان از خودپسندى و عجب، در قبال عبادت و تلاش مستمر خویش در راه خدا و اصلاح جامعه «إنّى دعوت قومى لیلاً و نهرًا ... ربّ اغفر لى» ۱۰ - پدر و مادر حضرت نوح(ع) مؤمن بودند. «و لولدىّ» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که نوح(ع) در دعاى خود درباره غیر پدر و مادر، قید مؤمن بودن را آورده; ولى پدر و مادر خویش را بدون این قید یاد کرده است. ۱۱ - ایمان، از شرایط آمرزیدن بندگان «ربّ اغفر لى ... و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۱۲ - دعا و آمرزش خواهى براى پدر و مادر، اعضاى خانواده و عموم مردان و زنان مؤمن، عملى پسندیده و شایسته «ربّ اغفر لى و لولدىّ . و للمؤمنین و المؤمنت» ۱۳ - درخواست نوح(ع) از درگاه الهى، مبنى بر افزودن هلاکت و بدبختى ستمگران حق ناپذیر «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» «تبار»، به معناى هلاکت و نابودى است. ۱۴ - شرک، بت پرستى و گمراه گرى، ظلم است. «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» مطلب یاد شده، از تعبیر «ظالمان» درباره بت پرستان و گمراه کنندگان به دست مى آید. ۱۵ - ظالمان حق ناپذیر، مستحق نفرین و نابودى اند. «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» ۱۶ - توأم کردن آمرزش خواهى با نفرین به وقت نیایش و دعا به درگاه الهى، کارى پسندیده و شایسته است. «ربّ اغفر لى و لولدىّ ... و للمؤمنین و المؤمنت و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» ۱۷ - مؤمنان نمى توانند در برابر جامعه خویش بى تفاوت باشند; بلکه باید براى دوستان و همکیشان خود، خیرخواه و نسبت به کافران و دشمنانِ اصلاح ناپذیر، آرزوى نابودى کنند. «ربّ اغفر لى ... و للمؤمنین و المؤمنت و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» برداشت یاد شده، از دعاى خیر نوح(ع) براى مؤمنان و نفرین علیه کافران و دشمنان دعوتش، استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۸ - «عن أبى شعیب الخراسانى قال: قلت لأبى الحسن الرضا(ع) ... قال: إنّ مسجد الکوفة بیت نوح ... فیه دعوة نوح حیث قال: «ربّ اغفر لى و لوالدى و لمن دخل بیتى مؤمناً» قال: قلت: من عَنى بوالدیه؟ قال: آدم و حوّا; [منبع: بحارالأنوار، ج ۹۷، ص ۲۶۲، ح ۱۴.] ابوشعیب خراسانى از امام رضا(ع) روایت کرده ... که فرمود: مسجد کوفه خانه نوح(ع) است ... دعاى نوح در آن جا این بوده است که گفت: «ربّ اغفر لى و لوالدى و لمن دخل بیتى مؤمناً». ابوشعیب گفت: به امام(ع) عرض کردم: نوح(ع) از والدینش چه کسى را قصد کرده؟ فرمود: آدم و حوّا را».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۱)
  • توجه به ربوبیت خداوند از اداب استغفار+۳ آیه
  • استغفار برای خود، امری پسندیده+۱ آیه
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای زنان مؤمن، هنگام طلب امرزش برای خویشتن
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای خود و پدر و مادر و زنان و مردان مؤمن
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای پدر و مادرش
  • مقدّم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای خویش+۳ آیه
  • امرزشطلبی نوح(علیه السلام) برای والدین خویش+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای مردان و زنان مؤمن+۱ آیه
  • امرزشطلبی نوح(علیه السلام) برای خانواده مؤمن خویش+۱ آیه
  • ایمان زمینه طلب امرزش از خداوند+۲ آیه
  • ایمان، زمینه جلب امرزش از خداوند در دعای نوح(علیه السلام)
  • مقدّم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای خود و پدر و مادر و زنان و مردان مؤمن
  • پدر و مادر حضرت نوح(علیه السلام)، انسانهای مؤمن
  • نوح(علیه السلام)، تحت تربیت ویژه خداوند+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۲ آیه
  • توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۷ آیه
  • مطلوبیّت سهیم کردن دیگران در دعای خود+۵ آیه
  • شایسته بودن دعا برای مؤمنان+۴ آیه
  • استحباب دعای فرزند، برای والدین خود+۲ آیه
  • دعا و امرزش خواهی برای پدر و مادر و اعضای خانواده، عملی پسندیده
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای مؤمنان وارد شده بر خانه خویش+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی استغفار به درگاه او+۴ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۱۰ آیه
  • تعمیم دعا به دیگران، از اداب دعا+۵ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۱۱ آیه
  • بیان حاجت و به زبان اوردن نیازها به هنگام دعا، امری مطلوب+۵ آیه
  • دعای نوح(علیه السلام)، برای امرزش مؤمنان
  • دعای نوح(علیه السلام) به درگاه خداوند، جهت مغفرت و امرزش والدین خود
  • زن مؤمن، دارای احترامی همسان با مرد مؤمن، در دنیا و اخرت+۵ آیه
  • زن مؤمن، دارای شخصیّت و احترامی همسان با مرد مؤمن+۴ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۲ آیه
  • گمراه ساختن انسانها، امری ظالمانه+۳ آیه
  • اضلال گران، مردمی ستمگر و ظالم+۳ آیه
  • انسانهای ظالم، درصدد گمراه کردن انسانهای دیگر+۲ آیه
  • روا بودن نفرین بر ستمگران جامعه، پس از نا امیدی از هدایت انان+۱ آیه
  • بت پرستی، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • امرزش طلبی فرزند برای پدر و مادر، امری مطلوب و شایسته+۱ آیه
  • قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۳ آیه
  • ایمان نیاوردن قوم نوح به ان حضرت، از مصادیق ظلم انان+۱ آیه
  • مقدم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای پدر و مادر خود، پیش از امرزشخواهی برای دیگر مؤمنان
  • امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۵ آیه
  • گروهی از قوم نوح، مؤمن به رسالت وی+۳ آیه
  • نفرین نوح علیه السلام برای ریشه کن شدن ستمکاران از قوم خویش
  • پیدایش فرزندان کافر و تبهکار در جامعه، دلیل نفرین نوح علیه السلام علیه قوم کافر و گمراهگر خویش+۲ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای خویش+۳ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای والدین خویش و خانواده مؤمن خود و تمامی زنان و مردان مؤمن+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای اعضای مؤمن خانواده خود+۱ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای مؤمنان وارد شده بر خانه خویش+۱ آیه
  • دعای نوح علیه السلام برای امرزش خود، والدین و افراد مؤمن+۱ آیه
  • دعای نوح علیه السلام مبنی بر هلاکت ظالمان و ستمگران+۱ آیه
  • نفرین نوح علیه السلام بر قومش، مبنی بر نابودی انان و پاک شدن زمین از لوث انها+۱ آیه
  • پدر و مادر نوح، انسانهایی مؤمن+۱ آیه
  • توجه نوح به والدینش و طلب امرزش برای انان+۱ آیه
  • ناامیدی کامل نوح علیه السلام از ایمان قومش+۲ آیه
  • پسندیده بودن استغفار، برای والدین خود+۲ آیه
  • مؤمن بودن والدین نوح+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای والدین خویش+۱ آیه
  • والدین نوح، مشمول دعای ان حضرت+۱ آیه
واژه‌ها