سوره هود، آیه ۲۲ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۴
لاَ جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ
(به ناچار) آنها در سرای آخرت، قطعاً از همه زیانکارترند!
معنی کلمات و عبارات
«لا جَرَمَ»: حَقّاً. مسلّماً.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- کفرپیشگان ، مردمى تباه شده و زیانکار ، در عرصه دنیا و صحنه آخرت «لاجرم أنّهم فى الأخرة هم الأخسرون»
۲- تباهى و زیان کارى کفرپیشگان در سراى آخرت ، افزونتر از خسارت و تباهى آنان در دنیاست. «لاجرم أنّهم فى الأخرة هم الأخسرون»
«أخسَر» (زیانکارتر) اسم تفضیل است و مى طلبد که زیان کارى کافران در آخرت، با خسارت دیگرى سنجیده شده باشد. مى توان گفت: آن خسارت، خسارت کافران در دنیاست. براین اساس جمله «لاجرم أنّهم ...» دلالت مى کند که کافران در دنیا و نیز در آخرت، زیانکارند و خسارت اخروى آنان در مقایسه با خسارت دنیوى، زیادتر و سنگین تر است.
۳- کفرپیشگانى که بر خدا دروغ مى بندند و مردم را از راه خدا باز مى دارند و قیامت را انکار مى کنند ، در سراى آخرت از دیگر کافران و گنهکاران ، تباه تر و زیانکارترند. «و من أظلم ... الذین یصدون ... لاجرم أنّهم فى الأخرة هم الأخسرون»
برداشت فوق بر اساس این احتمال است که مقیاس سنجش و تعیین زیانکار و زیانکارتر مراتب کفر باشد. براین مبنا آیه شریفه دلالت دارد براینکه: همه کافران در آخرت زیانکارند; ولى آنان که بر خدا دروغ بستند و ... از دیگر کافران و گنهکاران، زیانکارتر مى باشند.
۴- کفر و پیامدهاى آن ، داراى مراتبى متفاوت «لاجرم أنّهم فى الأخرة هم الأخسرون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۲۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۲۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۳۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۸–۲۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تباهی اخروی کافرانتباهی اخروی گناهکارانتباهی دنیوی کافرانتبهکارترین مردم در قیامتزیانکاری اخروی مانعان از سبیل اللهزیانکاری اخروی مفتریان بر خدازیانکاری دنیوی کافرانشدت زیان اخرویزیانکارترین مردم در قیامتزیانکاری اخروی مکذبان آخرتزیانکاری اخروی کافرانمراتب زیانمراتب کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- افترازنندگان به خدا از زیانکارترین مردم در اخرت+۲ آیه
- افترا به خدا، در پی دارنده زیان اخرتی+۱ آیه
- ظلم و ستمگری موجب قرار گرفتن در زمره زیانکارترین افراد در اخرت+۱ آیه
- کفر عامل از دست دادن سرمایه وجودی و زیانکاری در اخرت+۲ آیه
- افترا زنندگان به خدا، زیانکارترین مردم در اخرت+۱ آیه
- ستمگران مردمی زیان دیده در اخرت+۱ آیه
- ستمگران، مورد لعن خدا در اخرت+۱ آیه
- ستمکننده به خویش در دنیا با افترا بستن به خدا، زیان کارترین مردم در اخرت+۲ آیه
- افترا بر خدا، سبب قرار گرفتن در زمره زیانکارترین افراد در اخرت+۲ آیه
- گرفتار شدن کافران به خدا به خسران، در اخرت+۴ آیه
- گرفتار شدن کافرانِ به اخرت، به خسران اخرتی+۴ آیه
- افترا به خدا، درپی دارنده خسران اخرتی+۳ آیه
- خسران افترازنندگان به خدا، شدیدتر از گناهکاران دیگر در اخرت+۱ آیه
- کفر به اخرت، موجب خسران اخرتی انسان+۵ آیه
- زیانکاری کافران در قیامت، افزون تر از خسران انان در دنیا
- تلاش برای منحرف نشان دادن راه خدا سبب خسارت و زیان در اخرت+۱ آیه
- ممانعت از راه خدا، موجب گرفتار شدن به زیان اخرتی+۱ آیه
- حق ناپذیری و فراهم کردن زمینه های کور باطنی و ناتوانی از شنیدن حقایق، عملی قبیح از نظر عقل+۵ آیه
- از دست دادن سرمایه و نابود کردن ارزشهای انسانی، با ایستادن در مقابل حق، عملی قبیح از نظر عقلی+۵ آیه
- کفرورزی، سبب زیانکاری و خسران+۶ آیه
- مصونیّت مؤمنان دارای عمل صالح، از خسران و زیانکاران+۲ آیه