آیه ۴۴ سوره هود

سوره هود، آیه ۴۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۶

وَقِيلَ يَا أَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ وَقِيلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

And it was said: "O earth! Swallow up your water, and O sky! Withhold (your rain)." And the water was diminished (made to subside) and the Decree (of Allah) was fulfilled (i.e. the destruction of the people of Nuh (Noah). And it (the ship) rested on Mount Judi, and it was said: "Away with the people who are Zalimun (polytheists and wrong-doing)!"

معنی کلمات و عبارات
«إبْلَعِی»: فرو خور. قورت بده. «أَقْلِعِی»: از بارش و ریزش بایست. بند بیا. أَقْلَعَ عَنْ کَذا: کَفَّ عَنْهُ وَ تَرَکَهُ. «غِیضَ»: از میان برده شد. فعل (غاضَ) به صورت لازم و متعدّی استعمال می‌شود. در اینجا متعدّی و مجهول است. «قُضِیَ الأمْرُ»: فرمان اجرا گردید. کار پایان گرفت. «إِسْتَوَتْ»: استقرار یافت. «الْجُودِیِّ»: نام کوهی است که آن را کوه کارد و یا اکراد نزدیک موصل در شمال عراق، کوه ماسیس از سلسله جبال آرارات در ارمنستان، و کوهی در قلمرو قبیله طی در عربستان دانسته‌اند. «بُعْداً»: هلاک (نگا: هود / و و ) مفعول مطلق فعل محذوفی است و اصل آن چنین است: بَعُدُوا بُعْداً. دورشدن از رحمت خدا.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- خداوند ، درپى غرق شدن کافران قوم نوح ، به زمین فرمان داد تا آبهاى خود (آبهاى زیرزمینى) را فرو برد. «فکان من المغرقین. و قیل یأرض ابلعى ماءک» مراد از «ماءک» آبهایى است که تا پیش از طوفان در منابع زیرزمینى وجود داشت و به امر خداوند بر سطح زمین ظاهر شده بود. اضافه کلمه «ماء» به ضمیر «ک» گویاى این معناست. ۲- پس از حادثه طوفان نوح و غرق شدن کفرپیشگان ، آسمان از ناحیه خداوند فرمان یافت تا از بارش باز ایستد. «فکان من المغرقین. و قیل ... یسماء أقلعى» اقلاع (مصدر أقلعى) به معناى خوددارى کردن است. مراد از خوددارى کردن آسمان - به قرینه مقام - قطع باران مى باشد. ۳- حادثه طوفان نوح از جوشش آبهاى زیرزمینى و ریزش باران از آسمان، ایجاد شد. «یأرض ابلعى ماءک و یسماء أقلعى» ۴- با فرمان الهى به آسمان و زمین ، آبها کاسته شد ، جریان طوفان نوح تمام شد و کشتى نجات ، به سلامت بر کوه جودى مستقر گردید. «و غیض الماء و قضى الأمر واستوت على الجودى» ۵- زمین ، آسمان و همه عوامل هستى ، در اختیار خدا و گوش به فرمان او هستند. «یأرض ابلعى ماءک و یسماء أقلعى و غیض الماء» ۶- دورى از رحمت خدا در سراى آخرت ، امرى تقدیر شده براى کفرپیشگان و ستمگران قوم نوح «فکان من المغرقین ... و قیل بعدًا للقوم الظلمین» «بُعداً» مفعول مطلق براى فعل محذوف (لیبعد) مى باشد و جمله در اصل چنین بوده: و قیل لیبعد بُعداً القوم الظالمون; یعنى، و گفته شد که ستمگران قوم نوح باید از رحمت خدا دور باشند و از آن جا که آنان در دنیا عذاب شدند، معلوم مى شود مراد از جمله «و قیل ...» دورى از رحمت خدا در آخرت است. ۷- گرفتار شدن کفرپیشگان و ستمکاران به عذاب دنیوى ، موجب رهایى آنان از عذاب اخروى نیست. «فکان من المغرقین ... و قیل بعدًا للقوم الظلمین» بیان عذاب اخروى کفرپیشگان ، پس از بیان گرفتارى آنان به عذاب دنیوى ، اشاره به این نکته دارد که: نباید گمان شود اگر کافران به کیفر دنیوى و عذاب استیصال گرفتار شدند ، از عذابهاى اخروى رهایى خواهند یافت. ۸- کفر، ستمگرى است و کفر پیشگان ستمگرند. «و قیل بعدًا للقوم الظلمین»
تفسیر (۱۷)
روایات و احادیث

۹- «عن أبى عبدالله(ع) ... أمر الله الأرض أن تبلع مائها و هو قوله «و قیل یا أرض ابلعى مائک ...» ... فبلعت الأرض ماءها فأراد ماء السماء أن یدخل فى الأرض فامتنعت الأرض من قبولها و قالت: إنما أمرنى الله عز و جل أن أبلع مائى فبقى ماء السماء على وجه الأرض و استوت السفینة على جبل الجودى و هو بالموصل جبل عظیم، فبعث الله جبرئیل فساق الماء إلى البحار حول الدنیا ... ; [منبع: تفسیرقمى، ج ۱، ص ۳۲۸; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۶۴- ، ح ۱۱۸.] [در مورد طوفان نوح] از امام صادق(ع) روایت شده است که: خداوند به زمین فرمان داد تا آب خود را فرو برد و این سخن خداست که فرمود: «... یا أرض ابلعى مائک ...»... پس زمین آب خود را فرو برد. آبى که از آسمان آمده بود خواست در زمین فرو رود، زمین از قبول آن امتناع کرد و گفت: خداى عزوجل مرا فرمان داده فقط آب خود را فرو ببرم، پس آب آسمان روى زمین باقى ماند و کشتى بر کوه جودى قرار گرفت و آن کوه بزرگى است در موصل. پس خداوند جبرئیل را برانگیخت و او آبها را به دریاهاى اطراف دنیا سوق داد ...». ۱۰- «عن المفضل قال: قلت لأبى عبدالله(ع)  ... کم لبث نوح و من معه فى السفینة حتى نضب الماء و خرجوا منها؟ فقال: لبثوا فیها سبعة أیام و لیالیها و طافت بالبیت ثم استوت على الجودى...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص۱۴۶، ح۲۱; بحارالأنوار، ج۱۱، ص ۳۳۳، ح ۵۶.] مفضل گوید: به امام صادق(ع) گفتم: ... چه مدتى نوح و همراهان در کشتى ماندند تا آب فرو نشست و از کشتى خارج شدند؟ فرمود: هفت شبانه روز در کشتى ماندند و کشتى بر خانه خدا طواف کرد، سپس بر کوه جودى استقرار یافت ...». ۱۱- «عن أبى عبدالله(ع) ... قال الله تعالى للأرض: «ابلعى ماءک» فبلعت ماءها من مسجد الکوفة کما بدأ الماء منه و تفرّق الجمع الذى کان مع نوح فى السفینة...; [منبع: تهذیب الأحکام، ج ۶، ص ۲۳، ح ۸، ب ۷; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۶۴، ح ۱۱۹.] از امام صادق(ع) روایت شده که خداوند [در طوفان نوح ]به زمین گفت: «آب خود را فرو ببر». زمین آب خود را از مسجد کوفه فرو برد، همان گونه که از آن جا هم آغاز به بیرون آمدن کرده بود و گروهى که با نوح در کشتى بودند متفرق شدند...». ۱۲- «عن الصادق(ع) انه قال: یوم النیروز هو الیوم الذى استوت فیه سفینة نوح(ع) على الجودى; [منبع: بحارالأنوار ، ج ۱۱ ، ص ۳۴۲ ، ح ۸۰; بحارالأنوار ، ج ۵۶ ، ص ۹۲ ، ح ۱.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: روز نوروز روزى است که کشتى نوح بر کوه جودى استقرار یافت».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
  • خداوند، نازل کننده اب باران از اسمان+۲ آیه
  • طغیان اب فرو ریخته از اسمان و جوشیده از زمین به صورتی خارقالعاده در طوفان نوح(علیه السلام)+۳ آیه
  • نابودی قوم نوح در اثر طغیان اب به فرمان الهی+۵ آیه
  • زیر اب رفتن تمام مناطق مرتفع در طوفان نوح(علیه السلام) در مدّتی کوتاه+۱ آیه
  • خشکیدن ابها پس از طوفان نوح(علیه السلام) به فرمان خدا
  • جوشش اب تنور، اغاز تحوّلی بزرگ در قومنوح+۴ آیه
  • تسلیم شدن اسمان به فرمان خدا برای باریدن در طوفان نوح(علیه السلام)
  • اسمان، مبدء نزول باران+۱ آیه
  • اطاعت اسمانها از فرمان پروردگار و متوقّف شدن ریزش باران از ان، پس از طوفان نوح(علیه السلام)
  • اطاعت زمین از فرمان خداوند مبنی بر فرو بردن ابهای خود پس از طوفان نوح(علیه السلام)
  • فرمان خدا به اسمان برای قطع باران پس از غرق قوم نوح
  • فرمان خداوند به زمین برای فروبردن اب خود، درپی غرق شدن قوم نوح
  • فروکش کردن ابهای زمین در طوفان نوح پس از فرمان خداوند+۱ آیه
  • نابودی قوم نوح در اثر طغیان اب به فرمان الهی+۶ آیه
  • باران شدید در توفان نوح(علیه السلام)، زمینهساز عذاب و غرق شدن قومش+۲ آیه
  • فرمان خداوند به اسمان، نسبت به قطع باران عذاب قوم نوح
  • اسمانها، فرمانبر و مسخّر اراده الهی+۴ آیه
  • اسمان و زمین، فرمانبر و مسخّر اراده الهی+۶ آیه
  • استقرار کشتی نوح(علیه السلام) بر روی کوه جودیّ، بعد از پایان توفان
  • اطاعت زمین از فرمان خدا، با فرو بردن ابهای خود، پس از توفان نوح
  • فرمان خداوند به زمین، برای فرو بردن اب خود، در پی غرق شدن قوم نوح
  • سفر نوح(علیه السلام) و همراهانش با کشتی، عامل نجات انان از عذاب الهی+۴ آیه
  • اسمانها، دارای نوعی شعور و ادراک+۵ آیه
  • زمین، دارای نوعی شعور و ادراک+۵ آیه
  • ظلم قوم نوح، عامل نابودی انان با طوفان
  • کافران، مردمانی ستم پیشه و ظالم+۲ آیه
  • کفر، ظلم و کافران، مردمی ستم پیشه+۲ آیه
  • نزول بارانهای طوفان زا از ابزارهای عذاب+۱ آیه
  • باران شدید، زمینه ساز عذاب و غرق شدن قوم نوح+۱ آیه
  • قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۵ آیه
  • ظالمان قوم نوح، مورد نفرین ان حضرت+۱ آیه
  • کفر قوم نوح، موجب هلاکت و عذاب شدن انان از سوی خداوند+۱ آیه
  • فرمان خدا به اسمان، برای قطع باران، پس از هلاکت و غرق قوم نوح+۱ آیه
  • فرمان خداوند به زمین، برای فرو بردن اب خود، در پی هلاکت قوم نوح با غرق شدن در اب+۱ آیه
  • به هلاکت رسیدن و عذاب قوم نوح با امواج اب، و غرق شدن در ان به سبب ظلم انان+۳ آیه
  • نابودی قوم نوح با طغیان اب و غرق شدن انان در اب با فرمان خداوند+۶ آیه
  • لعن و نفرین بر ظالمان قوم نوح از جانب خداوند، هنگام فرود امدن کشتی ان حضرت بر خاک
  • لعن و نفرین بر ظالمان قوم نوح از جانب ان حضرت، هنگام فرودامدن کشتی بر خاک
  • توقّف کشتی نوح، پس از فرو رفتن اب بر دامنه کوه جودی+۲ آیه
  • کافران، مردمی ستم پیشه+۱ آیه
  • پسر نوح، در زمره ستمکاران+۵ آیه
  • استقرار کشتی نوح بر کوه جودی و پیاده شدن نوح(علیه السلام) و همراهان بر ان، پس از پایان توفان عذاب+۱ آیه
  • هبوط نوح علیه السلام و همراهانش از کشتی در پی فرمان خداوند+۱ آیه
واژه‌ها