آیه ۱۲ سوره یس

سوره یس، آیه ۱۲ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۴۰

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَ نَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَ آثَارَهُمْ وَ كُلَ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ

به یقین ما مردگان را زنده می‌کنیم و آنچه را از پیش فرستاده‌اند و تمام آثار آنها را می نویسیم؛ و همه چیز را در کتاب آشکار کننده‌ای برشمرده‌ایم!

معنی کلمات و عبارات
«مَا قَدَّمُوا»: اعمال خوب و بدی که در دنیا انجام داده‌اند و پیشاپیش به آخرت فرستاده‌اند. «آثَارَهُمْ»: چیزهائی را که باقی گذارده‌اند و بر جای نهاده‌اند، اعم از آثار خیری همچون مسجد و مدرسه و بیمارستان و دیگر موقوفات، و آثار بدی همچون غصب املاک و بنای میخانه‌ها و کتابهای گمراه کننده و طرحهای استعمارگرانه و پروژه‌های خانمانسوز و ستمگرانه. یا عبادات و کارهای نیکی که می‌بایست بکنند، ولی نکرده‌اند، و معاصی و کارهای بدی که می‌بایست نکنند، ولی کرده‌اند. «أَحْصَیْنَاهُ»: سرشماری کرده‌ایم. ضبط و ثبت نموده‌ایم. «إِمَامٍ مُّبِینٍ»: کتاب آشکار. کتاب روشنگر. مراد لوح محفوظ است که کتاب جامع و عمومی است و همه اعمال و همه حوادث و همه موجودات این جهان در آن ثبت و ضبط می‌گردد، و به منزله کتاب اصلی یا دفتر کلّ برای نامه اعمال شخصی بندگان (نگا: اسراء / ، کهف / ، حاقّه / و ) و نامه اعمال عمومی ملّتها (نگا: جاثیه / ) است.
نزول
نکات آیه
۱ - احیاى مردگان به قدرت خدا است. «إنّا نحن نحى الموتى» ۲ - برپا ساختن رستاخیز و زنده کردن مردگان، کارى بزرگ و باعظمت است; اما در برابر عظمت قدرت خداوند ناچیز مى باشد. «إنّا نحن نحى الموتى» برداشت یاد شده، از آمدن دو ضمیرِ جمعِ (إنّا و نحن) استفاده شده است. ۳ - تمام رفتارها و کردارهاىِ پیش فرستاده انسان ها، به اراده خدا نوشته و ثبت خواهد شد. «و نکتب ما قدّموا» ۴ - همه آثار برجامانده از انسان ها پس از مرگ (چون: بناها، اختراعات و سنت ها و...) نوشته و ثبت خواهد شد. «و نکتب ... ءاثرهم» ۵ - آثار و پى آمدهاى خوب و بد رفتار و کردار انسان ها، نوشته و ثبت مى شود. «و نکتب ... ءاثرهم» برداشت یاد شده، بر این اساس است که مقصود از «آثار» آثار و پى آمدهاى اعمال و رفتار انسان ها باشد; یعنى، خداوند هم اعمال و رفتار انسان ها را ثبت مى کند و هم آثار و پى آمدهاى آن ها را در زندگى فردى و اجتماعى شان. ۶ - آثار وجودى انسان و نقشى که شخصیت او در جامعه و نامش در تاریخ داشته است، نوشته و ثبت خواهد شد. «و نکتب ... ءاثرهم» برداشت یاد شده، بر این اساس است که مقصود از «آثار» آثار وجودى انسان و نقش بودنِ او در جامعه و نامش در تاریخ باشد (مانند وجود پدر و مادر در میان خانواده که وجودشان موجب وحدت و الفت و دل گرمى میان اعضاى خانواده است). و نیز نام خوشى که از انسان هاى بزرگ و کامل به یادگار مى ماند و منشأ اثر در جامعه و تاریخ مى گردد; زیرا آنان به عنوان الگو مطرح اند (مانند امام خمینى(ره) در عصر حاضر). ۷ - رفتار و کردار خوب و بد انسان، در عالم، موجود بوده و پیشاپیش به جهان آخرت فرستاده مى شود. «و نکتب ما قدّموا و ءاثرهم» برداشت یاد شده از تعبیر «ما قدّموا» (آنچه پیش فرستاده اند) - که درباره اعمال انسان ها است - استفاده شده است. در این تعبیر، اعمال انسان به اشیایى که به جهان آخرت پیش فرستاده مى شود، تشبیه شده است; همان گونه که مسافر، بارهاى خود را از پیش به مقصد مى فرستد. ۸ - همه پدیده ها و حوادث عالم، در «لوح محفوظ» از پیش شمارش و ثبت شده است. «و کلّ شىء أحصینه فى إمام مبین» بیشتر مفسران برآنند که مقصود از «إمام مبین»، «لوح محفوظ» است. از این رو به آن کتاب «إمام» گفته شد; چون این کتاب، اصل و مادر همه کتاب ها و دانش ها است و همه چیز در آن ثبت شده و همه کس و همه چیز تابع آن است. چنان که در قرآن از آن به «أم الکتاب» یاد شده است: «و إنّه فى أُمّ الکتاب لدینا لعلىّ حکیم» (زخرف، آیه ۴). ۹ - تمامى رفتار و آثار انسان، در کارنامه روشن و در لوح محفوظ، شمارش و ثبت مى شود. «و کلّ شىء أحصینه فى إمام مبین» برداشت یاد شده مبتنى بر این است که جمله «و کلّ شىء...» تأکید براى جمله «و نکتب ما قدّموا...» و مربوط به اعمال انسان باشد. ۱۰ - انسان در برابر رفتار و آثار برجاى مانده از خود، مسؤول بوده و با کیفر و پاداش دقیق آن، رو به رو خواهد شد. «و نکتب ما قدّموا ... أحصینه فى إمام مبین» برداشت یاد شده به سبب این حقیقت است که ذکر إحیاى مردگان و شمارش و ثبت تمامى اعمال و آثار انسان، از مسؤولیت او در برابر رفتار و کردارش حکایت مى کند. ۱۱ - رفتار و آثار برجاى مانده از انسان در دنیا، تعیین کننده سرنوشت اخروى او است. «إنّا نحن نحى الموتى و نکتب ما قدّموا ... أحصینه فى إمام مبین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
  • انسان، دارای حیات اخرتی+۵ آیه
  • جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۴ آیه
  • جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۴ آیه
  • دقیق بودن حسابرسی خداوند، در قیامت+۱ آیه
  • حسابرسی از انسانها در قیامت، بر اساس نامه عمل هر فرد+۵ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۵ آیه
  • خداوند، منشا حیات اخرتی برای انسان+۵ آیه
  • همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۳ آیه
  • ثبت اعمال انسان در دنیا از طرف خداوند و بایگانی ان به صورت کتاب و پرونده برای حسابرسی در قیامت+۴ آیه
  • تمام رفتارها و کردارهای پیش فرستاده انسانها، مکتوب و ثبت ان به اراده خداوند+۱ آیه
  • فراگیری تقدیر الهی، نسبت به تمام موجودات
  • کاتب / اسماوصفات
  • لوح محفوظ، دربردارنده همه رخدادها و حوادث مربوط به انسانها
  • ثبت همه رفتارها و اثار انسان، در کارنامهای روشن و در لوح محفوظ
  • لوح محفوظ، کتاب الهی جامع و فراگیر و دربردارنده همه رویدادها و حوادث
  • شمارش همه پدیدهها و حوادث عالم، در لوح محفوظ
  • مُحصی/ اسما و صفات+۲ آیه
  • خداوند، احیا کننده مردگان در دنیا+۳ آیه
  • کتابت نامه عمل و نگهداری و شمارش ان از سوی کارگزاران خداوند+۱ آیه
  • کتابت همه رفتار و اعمال انسان، به فرمان خداوند در لوح محفوظ+۱ آیه
واژه‌ها