سوره یس، آیه ۴۰ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۲
لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
Matahari tidak akan melenceng dari tata aturannya sehingga mendahului bulan dan masuk dalam peredarannya. Demikian pula malam, tidak akan mendahului siang dan menghalangi kemunculannya. Akan tetapi siang dan malam itu selalu silih berganti. Baik matahari, bulan dan lainnya senantiasa beredar dalam garis edarnya dan tidak pernah melenceng(1). (1) Ayat-ayat suci ini mengisyaratkan suatu fakta ilmiah yang baru ditemukan oleh para astronom di awal abad ke-17 M. Sebagai salah satu bintang, matahari--sebagaimana halnya bintang-bintang lainnya--memiliki gerak edarnya sendiri. Keistimewaan yang ada pada matahari adalah, pertama, posisinya sebagai bintang yang dekat dengan bumi dan, kedua, ia memiliki sekumpulan planet yang, karena gaya tarik gravitasi matahari, bergerak mengelilingi matahari dalam bentuk oval. Singkatnya, baik matahari, bumi, bulan dan seluruh planet serta benda-benda langit lainnya bergerak di ruang angkasa luar dengan kecepatan dan arah tertentu. Di sisi lain, matahari dengan tata suryanya berada dalam suatu nebula besar yang disebut dengan Bimasakti. Dalam penemuan modern, dijelaskan bahwa seluruh planet yang berada di Bimasakti itu beredar mengelilingi satu pusat dengan kecepatan yang sesuai dengan kedekatan atau kejauhannya ke pusat. Dijelaskan pula bahwa matahari, bumi dan planet-planet itu beredar dengan kecepatan dan arah tertentu. Kecepatan edarnya itu bisa mencapai sekitar 700 kilometer per detik dan peredarannya mengitari pusat membutuhkan waktu sekitar 200 juta tahun cahaya. Demikianlah, ayat suci ini menegaskan suatu penemuan ilmiah yang belum ditemukan kecuali pada awal abad ini, bahwa matahari senantiasa bergerak pada garis edarnya. Karenanya, matahari tidak dapat mendahului bulan, karena keduanya beredar dalam suatu gerak linier yang tidak mungkin dapat bertemu. Sebagaimana malam pun tidak dapat mendahului siang, kecuali jika bumi berputar pada porosnya dari timur ke barat, tidak seperti seharusnya, bergerak dari barat ke timur. Bulan saat mengelilingi bumi, dan bumi saat mengelilingi matahari harus melewati kumpulan bintang-bintang yang kemudian memunculkan posisi-posisi (manâzil) bulan. Maka kita saksikan pada seperempat pertama dan kedua, bulan terlihat seperti tandan yang tua.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۴۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۳–۶۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
- گردش منظّم و دقیق خورشید، از ایات الهی+۳ آیه
- امد و رفت شب و روز، از ایههای خدا+۱۳ آیه
- گردش دایم ماه در مداری مشخّص، نشانه خدا+۸ آیه
- نظاممند بودن حرکت خورشید و ماه و حرکت ان در مدارهای خود، دلیلی بر توحید ربوبی+۸ آیه
- گردش منظّم خورشید، وسیلهای برای محاسبه زمان و اندازهگیری ان+۴ آیه
- گردش ماه، وسیلهای مطمین برای محاسبه و اندازهگیری زمان+۴ آیه
- دور بودن مسیر حرکت خورشید و ماه و مسیر مجزای ان، دو دلیل بر عدم تلاقی ان دو با هم
- حرکت خورشید در مدار خود، با سرعت و شتابان
- تخلّف خورشید از حرکت شتابان و معیّن شده، امری ناممکن
- گردش خورشید، در مدار معیّن+۲ آیه
- توالی روز و شب، دارای نظمی ثابت و پایدار
- نظم ثابت و پایداری در توالی روز و شب، نشانی از تدبیر و قدرت خداوند+۱ آیه
- گردش منظّم و دقیق شب و روز، نشانه حرکت زمین+۱۳ آیه
- سبقت نگرفتن شب بر روز، از ایات الهی+۱ آیه
- گردش شب و روز، دارای نظم و قانون خاصّ خود+۳ آیه
- نظم و حساب در حرکت خورشید، ماه و جهان، براساس علم و اگاهی خدا+۴ آیه
- حرکتِ شتابان و دقیق خورشید، در مدار و فلک خود+۴ آیه
- حرکت شتابان و دقیق خورشید در فلک و مدار خود، از ایات خدا+۶ آیه
- تصادم نکردن خورشید، در حرکت فلکی خود با ماه
- حرکت شتابان ستارگان، در مدارهای مخصوص خود+۱ آیه
- حرکت شتابان ستارگان در مدارهای مخصوص خود، از ایات خدا+۲ آیه
- حرکت افلاک و ستارگان، در مدارهای خود و تصادم نکردن انها با یکدیگر+۱ آیه
- حرکت هر یک از شب و روز، در مدار و فلک خود+۱ آیه
- سبقت نگرفتن شب از روز، در حرکت فلکی خود
- حرکتِ شتابان و دقیق ماه، در مدار و فلک خود+۴ آیه
- حرکت منظّم و دقیق ماه، در مدار خود، از ایات خدا+۳ آیه
- برخورد نکردن ماه و خورشید با یکدیگر، در حرکت فلکی خود+۲ آیه
- حرکت قانونمند خورشید، بر اساس اندازه تقدیر خداوند+۶ آیه
- حرکت قانونمند ماه، بر اساس حساب تعیین شده و تقدیر الهی+۸ آیه
- عدم تلاقی ماه و خورشید، در حرکت مستمرّ در مدار خود
- ماه دارای مدار ویژه، برای حرکت و گردش