آیه ۱۰۶ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۱۰۶ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۸

معنی کلمات و عبارات
«وَ مَا یُؤْمِنُ ...»: بیشتر آنان از لحاظ گفتار مؤمن، ولی با توجّه به کردار مشرک می‌باشند. چرا که با وجود ایمان به یگانگی خدا، پسر و دختر به خدا نسبت می‌دهند، و صفات خاصّ یزدان را برای انبیاء و اولیاء و صلحاء قائل می‌شوند. مثلاً آنان را آگاه بر گذشته و حال و آینده و آنچه بوده است و خواهد بود می‌دانند و ایشان را فریادرس در اینجا و آنجا و همه‌جا می‌شمارند. مزار برخیها را همچون کعبه طواف می‌کنند و نذرها و قربانیها برای بعضی اشخاص و امکنه روا می‌دارند (نگا: توبه / و ، نحل / ، زمر / .
نزول
نکات آیه
۱- بیشتر مدعیان ایمان و معترفان به وجود خدا براى او شریک مى پندارند. «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» ۲- بیشتر موحدان توحید را به گونه اى با شرک درمى آمیزند. «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» ۳- موحدانى که توحیدشان خالص و از هر گونه شرک پیراسته باشد اندکند. «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» ۴- لزوم تلاش براى پیراسته ساختن عقیده توحیدى از هر گونه شرک «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۵- «عن أبى عبدالله(ع) [فى قوله تعالى]: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» إنها نزلت فى مشرکى العرب إذ سئلوا من خلق السماوات و الأرض و ینزل المطر؟ قالوا: الله ثم هم یشرکون و کانوا یقولون فى تلبیتهم: لبیک لا شریک لک إلاّ شریکاً هو لک تملکه و ما ملک  ; [منبع: مجمع البیان، ج ۵، ص ۴۱۰ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۳۷.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداى تعالى «وما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» روایت شده است که: این آیه درباره مشرکان عرب نازل شده است، هنگامى که از آنان سؤال شد: چه کسى آسمانها و زمین را خلق کرده و باران را نازل مى کند؟ گفتند: خدا، سپس شرک مىورزیدند و در تلبیه خود مى گفتند: لبیک شریکى براى تو نیست مگر شریکى که او از آنِ توست. تو مالک اویى و مالک آنچه که او مالک است». ۶- «عن أبى عبدالله(ع) [فى قوله تعالى]: «و ما یؤمن أکثرهم بالله و إلاّ و هم مشرکون» إنهم أهل الکتاب آمنوا بالله و الیوم الأخر و التوراة و الإنجیل ثم أشرکوا بإنکار القرآن و إنکار نبوة نبیّنا محمد(ص) ; [منبع: مجمع البیان، ج ۵، ص ۴۱۰ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۳۷.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداى تعالى: «وما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» روایت شده است که: همانا آنان اهل کتاب هستند که به خدا و روز واپسین و تورات و انجیل ایمان آوردند، سپس با انکار قرآن و نبوت پیامبر ما حضرت محمد(ص) مشرک شدند». ۷- «عن أبى الحسن الرضا(ع) [فى قوله تعالى: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» ]قال: إنه شرک لایبلغ به الکفر ; [منبع: مجمع البیان ، ج ۵ ، ص ۴۱۰ ; بحارالأنوار ، ج ۹ ، ص ۱۰۶.] از امام رضا(ع) [درباره آیه «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون»] روایت شده است که فرمود: مراد از شرک [در آیه شریفه] شرکى است که دارنده آن به وسیله آن به کفر نمى رسد». ۸- «عن أبى جعفر(ع): فى قول الله تبارک و تعالى: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» قال: شرک طاعة و لیس شرک عبادة و المعاصى التى یرتکبون شرک طاعة أطاعوا فیها الشیطان فأشرکوا بالله فى الطاعة لغیره...  ; [منبع: تفسیر قمى، ج ۱، ص ۳۵۸ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۵، ح ۲۳۱.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداى تبارک و تعالى: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» روایت شده است که فرمود: [مراد از شرک] شرک طاعت است نه شرک عبادت. و گناهانى را که مرتکب مى شوند شرک طاعت است که در آنها شیطان را اطاعت کرده اند، پس با اطاعت از غیر خدا براى خدا شریک قرار داده اند...». ۹- «عن أبى عبدالله(ع): ... «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» فهم الذین یلحدون فى أسمائه بغیر علم فیضعونها غیر مواضعها ...  ; [منبع: توحیدصدوق، ص ۳۲۴، ح ۱ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۵، ح ۲۲۹.] از امام صادق(ع) روایت شده است: ... «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» پس آنان کسانى اند که در مورد نامهاى خدا بدون آگاهى به راه کج مى روند و آن نامها را در غیر جاى خود به کار مى برند ...». ۱۰- «عن أبى عبدالله(ع) فى قوله: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» قال: هو الرجل یقول: لولا فلان لهلکت و لولا فلان لأصبت کذا و کذا و لولا فلان لضاع عیالى...  ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۲۰۰، ح ۹۶ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۳۵.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» روایت شده است: مقصود کسى است که مى گوید: اگر فلانى نبود، هلاک مى شدم و اگر فلانى نبود، بر سر من چنین و چنان مى آمد و اگر فلانى نبود، اهل و عیال من از بین رفته بودند ...». ۱۱- «عن یعقوب بن شعیب قال: سألت أباعبدالله(ع) «ومایؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» قال: کانوا یقولون: نمطر بنوء کذا و بنوء [منبع: «نوء» نام ستارگان یا حالات مختلف آنها مى باشد.] کذا ومنها انهم کانوا یأتون الکهّان فیصدّقونهم فیمایقولون; [منبع: بحارالأنوار، ج ۶۹، ص ۹۹، ح ۲۲ ; بحارالأنوار، ج ۷۶، ص ۲۱۳، ح ۱۲.] یعقوب بن شعیب گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خدا: «و ما یؤمن أکثرهم بالله إلاّ و هم مشرکون» سؤال کردم حضرت فرمود: آنان مى گفتند: باران بر ما مى بارد به خاطر فلان حالت فلان ستاره و فلان ستاره و دیگر آن که آنان به نزد کاهنان مى آمدند و سخن آنان را مى پذیرفتند».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
  • زمین حاوی ایات و نشانههایی بر توحید و یکتایی خداوند+۱ آیه
  • رویگردانی مشرکان از ایات خدا، بهرغم مشاهده ایات الهی+۳ آیه
  • مشرکان، اعراضکننده از ایات خدا+۳ آیه
  • استحقاق مردم برای عذاب دنیایی و اخرتی در صورت شرک ورزیدن پس از اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • ایمان اوردن اقلیتی از مردم، از روی اخلاص و به دور از شرک+۱ آیه
  • ایمان خالصانه و به دور از شرک گروه اندکی از مردم به خدا+۱ آیه
  • بیشتر مردم دارای ایمانی امیخته به شرک+۱ آیه
  • انذار خداوند به مشرکان صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذاب استیصال+۱ آیه
  • اخطار خداوند به مشرکان صدراسلام، از فرارسیدن قیامت در حال غفلت انان+۲ آیه
  • امیختهبودن ایمان اکثر مردم به شرک
  • ایمان بسیاری از مردم به خدا، امیخته به شرک+۱ آیه
  • ایمان به خدا، از دعوتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • سؤال توبیخی خداوند از احساس امنیت مشرکان و گناهکاران در برابر انواع عذاب+۵ آیه
  • سؤال توبیخی خداوند از احساس امنیّت مشرکان، در برابر انواع عذاب+۵ آیه
  • پیراسته نبودن توحید اکثر مؤمنان و الوده بودن ان به شرک افعالی
  • امیخته بودن عقیده توحیدی اکثریّت مؤمنان به شرک
  • روی گردانی مشرکان از ایات خدا، به رغم مشاهده ایات الهی+۳ آیه
  • مشرکان، اعراض کننده از ایات خدا+۳ آیه
  • هشدار خداوند به مشرکان، از نزول عذاب یا فرا رسیدن قیامت در حال غفلت انان+۱ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۳ آیه
  • اکثریّت انسانها، گرفتار شرکورزی به خدا+۱ آیه
  • سرزنش خدا در مورد احساس ایمنی و غفلت جوامع گناهکار و کافر از ابتلا به انواع عذاب+۵ آیه
  • سرزنش خدا در مورد احساس ایمنی جوامع کافر و مشرک از ابتلا به انواع عذاب+۵ آیه
  • هشدار خداوند به مشرکان، در مورد نزول عذاب، با فرا رسیدن قیامت، در حال غفلت انان+۱ آیه
  • احساس ایمنی و غفلت مشرکان، از فرا رسیدن قیامت به صورت ناگهانی، خصلتی شگفت و مورد توبیخ الهی+۱ آیه
  • مشرکان، از زمره کافران+۱ آیه
  • استحقاق مردم برای عذاب دنیایی و اخرتی، در صورت شرک ورزیدن، پس از اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله از مردم، برای ایمان به خویش+۴ آیه
  • رویگردانی مشرکان، از معجزات الهی، به رغم مشاهده ان+۳ آیه
  • توبیخ خدا از مشرکان، به دلیل احساس ایمنی از نزول عذاب فراگیر با فرا رسیدن قیامت+۱ آیه
  • وجود رگههایی از شرک، در اکثر مؤمنان
  • امیخته بودن عقیده اکثر مؤمنان به شرک
  • اکثر مؤمنان، دارای رگههایی از شرک
واژه‌ها