سوره یوسف، آیه ۶۳ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۲
فَلَمَّا رَجَعُوا إِلَىٰ أَبِيهِمْ قَالُوا يَا أَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ
هنگامی که به سوی پدرشان بازگشتند، گفتند: «ای پدر! دستور داده شده که (بدون حضور برادرمان بنیامین) پیمانهای (از غلّه) به ما ندهند؛ پس برادرمان را با ما بفرست، تا سهمی (از غلّه) دریافت داریم؛ و ما او را محافظت خواهیم کرد!»
معنی کلمات و عبارات
«نَکْتَلْ»: از مصدر اکتیال، به معنی دریافت داشتن چیزی با کیل و پیمانهاست (نگا: مطفّفین / . «الْکَیْلُ»: (نگا: یوسف / و ).
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- فرزندان یعقوب از مصر بازگشتند و گزارش سفرشان را براى او شرح دادند. «فلما رجعوا إلى أبیهم قالوا»
۲- ممنوع شدن فرزندان یعقوب از دریافت سهمیه خوار و بار بدون همراهى بنیامین ، از گزارشهاى آنان به پدرشان یعقوب بود. «فإن لم تأتونى به فلاکیل لکم ... فلما رجعوا إلى أبیهم قالوا یأبانا منع منا الکیل»
۳- فرزندان یعقوب با اظهار محبت به بنیامین از پدرشان خواستند او را به همراه آنان روانه مصر کند. «فأرسل معنا أخانا»
هدف فرزندان یعقوب از نام نبردن بنیامین و یاد کردن از او به عنوان «أخانا» (برادرمان) اظهار محبت به اوست.
۴- فرزندان یعقوب بر حفاظت از بنیامین ، در طول سفرشان به مصر متعهّد شدند و بر آن تأکید کردند. «فأرسل معنا أخانا نکتل و إنا له لحفظون»
۵- گزارش تحریم سهمیه آذوقه بدون همراهى بنیامین ، خبر و گزارشى مهم در دیدگاه فرزندان یعقوب «یأبانا منع منا الکیل»
فرزندان یعقوب پیش از باز کردن بارها و محموله ها - که معمولاً اولین اقدام مسافران و کاروانهاست - خبر تحریم سهمیه آذوقه را براى پدرشان بیان کردند. این تعجیل نشان دهنده اهمیت این خبر در نظر آنان است.
۶- نایاب بودن آذوقه و غلّه در کنعان طى هفت سال قحطى و خشکسالى عصر یوسف «قالوا یأبانا منع منا الکیل فأرسل معنا أخانا نکتل»
۷- فرزندان یعقوب بجز راهىِ مصر شدن و به حضور یوسف(ع) رسیدن ، راهى براى تأمین آذوقه در سالهاى قحطى نداشتند. «یأبانا منع منا الکیل فأرسل معنا أخانا»
چنان چه جز به مصر رفتن راهى فراروى فرزندان یعقوب بود ، او آن راه را به فرزندانش پیشنهاد مى کرد تا مجبور نباشد بنیامین را همراه آنان بفرستد.
۸- احساس خطر براى بنیامین ، دلیل یعقوب(ع) بر عدم موافقتش با مسافرت وى «سنرود عنه أباه ... فأرسل معنا أخانا نکتل و إنا له لحفظون»
از جمله «سنرود عنه أباه» استفاده مى شود که یعقوب(ع) همواره از مسافرت کردن بنیامین جلوگیرى مى کرد. جمله «إنا له لحافظون» مى رساند که از دلایل این امر ، احساس خطر براى او بوده است.
۹- بنیامین بدون رخصت پدرش یعقوب(ع) به مسافرت اقدام نمى کرد. «فأرسل معنا أخانا»
از اینکه برادران یوسف براى بردن بنیامین به مصر با یعقوب سخن گفتند و از او خواستند که وى را به همراه ایشان بفرستد (فأرسل معنا أخانا) معلوم مى شود که بنیامین بدون اجازه پدرش به مسافرت نمى رفت.
۱۰- تسلّط و مدیریت یعقوب(ع) بر خانواده و فرزندان خویش «یأبانا منع منا الکیل فأرسل معنا أخانا نکتل»
۱۱- پدران داراى حق امر و نهى به فرزندان خویش «فأرسل معنا أخانا»
۱۲- گوش سپارى به فرمانها و خواسته هاى پدران از وظایف فرزندان و از آداب معاشرت با ایشان «فأرسل معنا أخانا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۸–۸۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۳–۸۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۳–۹۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۳–۶۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
احترام بنیامین به یعقوباحترام پدراحساس خطر برای بنیامینبرادران یوسف در دوران قحطیبنیامین و رضایت یعقوبتاریخ سرزمین کنعانحق بر فرزندروش برخورد با پدرروش تأمین معاش برادران یوسفمحبت به بنیامینممنوعیت برادران یوسف از غلاتمدیریت در خانوادهمدیریت یعقوبسرزمین کنعان در دوران یوسفقحطی در سرزمین کنعاناطاعت از پدربازگشت برادران یوسفعواطف برادریبرادران یوسف و مسافرت بنیامینحقوق پدرگزارش برادران یوسف به یعقوبمحافظت از بنیامینروش برخورد برادران یوسفعهد برادران یوسفیعقوب و مسافرت بنیامینخواسته های برادران یوسفمسؤولیت فرزندبرادران یوسف و یعقوبآداب معاشرتقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۴)
- تقاضای فرزندان یعقوب(علیه السلام) از وی، درباره همراه نمودن بنیامین با انان در سفر به مصر
- تعهّد فرزندان یعقوب(علیه السلام) به حفاظت از بنیامین، در صورت فرستادن او به همراه انان در سفر مصر
- محروم شدن از سهمیه گندم بدون همراهی بنیامین گزارش برادران وی به یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
- احساس خطر یعقوب(علیه السلام) برای بنیامین، دلیل عدم موافقتش با مسافرت وی همراه برادران+۱ آیه
- اقدام نکردن بنیامین به مسافرت بدون اذن پدرش یعقوب(علیه السلام)
- گوشسپاری به فرمانها و خواستههای پدران، از وظایف فرزند+۱ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، پدر برادران یوسف+۱۰ آیه
- درخواست فرزندان یعقوب از پدر، برای همراه فرستادن بنیامین
- یوسف(علیه السلام)، از پسران یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
- بنیامین، از پسران یعقوب(علیه السلام)+۴ آیه
- پیمانه، ابزاری معتبر برای سنجش در تجارت+۵ آیه
- سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالای تجاری با پیمانه، در دوران یوسف(علیه السلام)+۴ آیه
- وجوب وفا به عهد و پیمان، در دین یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
- تحریم اعطای خوردنی از سوی یوسف(علیه السلام) بر برادران، در صورت همراه نیاوردن بنیامین به مصر در سفر بعدی+۲ آیه
- لغو تحریم اعطای اذوقه و خوردنی و اضافه شدن یک بار شتر غلّه با امدن بنیامین به مصر، از دلیلهای ارایه شده به یعقوب(علیه السلام)، برای جلب موافقتش به روانه ساختن بنیامین+۱ آیه
- نایاب بودن خوردنی و غلّه در کنعان، در طول هفت سال قحطی و خشکسالی عصر یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- سخاوت یوسف(علیه السلام)، زمینه دیدار با بنیامین+۶ آیه
- سفر مجدّد برادران یوسف با برادر خود بنیامین، به مصر+۲ آیه
- تقاضای فرزندان یعقوب از وی، درباره همراه نمودن بنیامین با انان در سفر به مصر
- سؤال انکاری یعقوب(علیه السلام) از فرزندانش، در اعتماد به انان، جهت حفظ بنیامین+۱ آیه
- سؤال انکاری یعقوب(علیه السلام) از فرزندانش، درباره اعتماد به انان جهت حفظ بنیامین+۱ آیه
- عهد و پیمان فرزندان یعقوب با ان حضرت، مبنی بر مراقبت از بنیامین و بازگرداندن ان به پیش وی+۱ آیه
- عهد و پیمان فرزندان یعقوب با وی، برای مراقبت از برادر خود و بازگرداندن او نزد پدر+۱ آیه
- عهد فرزندان یعقوب با پدر، مبنی بر بازگرداندن بنیامین از سفر مصر+۲ آیه
- حکم وجوب وفای به عهد، از قوانین حکمت امیز الهی+۱ آیه
- نبود یکی از برادران یوسف در اوّلین سفر کاروان فرزندان یعقوب به مصر+۲ آیه
- اطمینان نداشتن یعقوب(علیه السلام) به فرزندان خود، عامل نفرستادن بنیامین با کاروان انان+۱ آیه
- یعقوب(علیه السلام) خواستار وثیقه و عهد الهی از سوی فرزندانش، برای بازگرداندن و کفالت بنیامین+۲ آیه
- یعقوب(علیه السلام) وکیل قرار دهنده خدا بر تعهّد کفالت بنیامین، از جانب فرزندان وی+۲ آیه
- کفالت و متعهّد شدن فرزندان یعقوب برای باز گرداندن بنیامین به پدر+۲ آیه
- پیمانه نشدن ارزاق و غلاّت و محروم شدن فرزندان یعقوب از دریافت انها، در صورت همراه نداشتن بنیامین+۳ آیه
- پیمانه، ابزاری معتبر برای تعیین مقدار کالا در داد و ستدها+۵ آیه
- سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالا با پیمانه در مصر+۴ آیه
- وجود پیمانه برای تعیین مقدار کالا، برای فروش و سهم اشخاص در مصر+۵ آیه
- ترغیب شدن برادران یوسف علیه السلام برای اوردن برادر خود (بنیامین) از سوی یوسف علیه السلام با توجه دادن انان به نحوه پذیرایی از مهمانان+۲ آیه
- اطاعت از دستورات والدین، از اداب معاشرت با ایشان+۲ آیه
- بازگشت کاروان کنعان پس از دریافت اذوقه به وطن خود+۳ آیه
- بی اعتمادی یعقوب علیه السلام به فرزندانش، درباره با همراهی بنیامین در سفر به مصر+۱ آیه
- پیشنهاد برادران یوسف به یعقوب علیه السلام مبنی بر بردن بنیامین به مصر برای گرفتن اذوقه
- سوءظنّ و بی اعتمادی یعقوب علیه السلام به امانتداری و حفاظت فرزندان، از بنیامین+۱ آیه
- توکّل یعقوب علیه السلام بر خداوند، در فرستادن بنیامین با برادرانش به مصر+۲ آیه
- توکل یعقوب علیه السلام در معاهده با فرزندان خویش، برای بازگرداندن بنیامین+۱ آیه
- نگرانی یعقوب علیه السلام از تحویل بنیامین به برادران در سفر به مصر+۱ آیه
- برترین حافظ و نگهبان بودن خدا، از تعالیم یعقوب علیه السلام به فرزندانش+۱ آیه
- توجّه دادن به رحمانیت خداوند، از تعالیم یعقوب علیه السلام به فرزندانش+۱ آیه
- رحیمیّت خداوند، از تعالیم یعقوب علیه السلام به فرزندانش+۱ آیه
- ورود به مصر و مراجعه به یوسف علیه السلام، تنها راه تامین اذوقه برای برادران، در سالهای قحطی+۲ آیه
- بازگشت برادران یوسف از سفر مصر به سرزمین کنعان+۳ آیه
- اظهار محبّت برادران به بنیامین، هنگام تقاضای خود از پدر، جهت بردن او به مصر+۱ آیه
- اعتماد نداشتن یعقوب علیه السلام به برادران یوسف، در مورد همراهی بنیامین با انان+۲ آیه
- تعهّد برادران یوسف با پدر، برای حفاظت از بنیامین، در سفر به مصر+۳ آیه
- ناتوانی برادران یوسف در عمل به تعهّد با پدر خویش، در باز گرداندن بنیامین از مصر+۳ آیه
- درخواست برادران یوسف از پدر، برای فرستادن بنیامین، همراه انان در سفر به مصر، جهت دریافت اذوقه+۱ آیه
- یافتن بهای اذوقه از سوی برادران در محمولههای خویش، پس از رسیدن به کنعان+۱ آیه
- اگاهی برادران یوسف از برگردانده شدن اموال و کالاهای خود، پس از بازگشت به خانواده خود+۱ آیه
- تحریم اذوقه بدون همراهی بنیامین، گزارش برادران یوسف برای پدر+۲ آیه
- یافتن بهای اذوقه از سوی برادران در بارهای خویش پس از رسیدن به کنعان+۱ آیه
- گشایش محمولههای خریداری شده از مصر، به وسیله برادران، پس از گزارش سفر+۲ آیه
- یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۹ آیه
- تجارت یوسف علیه السلام با برادران خود، به وسیله کیل و پیمانه+۳ آیه
- توسل یوسف پیامبر علیه السلام به عوامل و اسباب عادی، برای رسیدن به هدف+۹ آیه
- رواج دادوستد و تجارت با پیمانه و کیل، در عصر یوسف علیه السلام+۵ آیه
- نقش مدیریت یوسف علیه السلام در انتقال و هجرت خاندانش، از کنعان به مصر+۱۸ آیه
- نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۲۳ آیه