سوره یوسف، آیه ۸۸ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۶
فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَيْهِ قَالُوا يَا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجَاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقِينَ
هنگامی که آنها بر او [= یوسف] وارد شدند، گفتند: «ای عزیز! ما و خاندان ما را ناراحتی فرا گرفته، و متاع کمی (برای خرید موادّ غذایی) با خود آوردهایم؛ پیمانه را برای ما کامل کن؛ و بر ما تصدّق و بخشش نما، که خداوند بخشندگان را پاداش میدهد!»
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۳–۹۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۹۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۸۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۸۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۸۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۸۸–۹۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸۸
روایات و احادیث
۲۰- «عن أبى الحسن الهادى(ع): ... لما مات العزیز ... إفتقرت إمرأة العزیز و احتاجت حتى سألت الناس فقالوا: ما یضرّک لو قعدت للعزیز و کان یوسف یسمى العزیز [خ.ل.و کلّ ملک کان لهم سمى بهذا الإسم]... فقامت إلیه و قالت: سبحان... من جعل العبید بالطاعة ملوکاً... ; [منبع: تفسیرقمى، ج ۱، ص ۳۵۷ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۷۲، ح ۲۱۸.] از امام هادى(ع) روایت شده است: ... پس از مرگ عزیز مصر ... همسر وى [زلیخا] فقیر و نیازمند شد تا آن جا که از مردم درخواست کمک مى کرد. پس مردم به او گفتند: چه ضرر دارد که بر سر راه عزیز بنشینى [واز او کمک بخواهى] و یوسف در آن زمان عزیز نامیده مى شد [و هر پادشاهى که بر مصریان حکومت مى کرد به این اسم نامیده مى شد]... پس همسر عزیز بر سر راه یوسف ایستاد و گفت: ... منزه است خدایى که بردگان را در سایه اطاعت، به پادشاهى مى رساند ...». ۲۱- «عن احمدبن محمد عن أبى الحسن الرضا(ع) قال: سئلته عن قوله «و جئنا ببضاعة مزجاة» قال: المقل ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۹۲، ح ۶۷ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۵۸، ح ۱۷۵.] احمد بن محمد گوید: از امام رضا(ع) درباره سخن خدا [که از قول فرزندان یعقوب] فرموده: «و جئنا ببضاعة مزجاة» سؤال کردم. امام فرمود: [آن سرمایه] مُقل بوده است». [منبع: مُقل در لغت به میوه یا شیره درخت که مصرف دارویى دارد گفته مى شود و به چند معناى دیگر نیز آمده است.]
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۴)
- کمکخواهی برادران یوسف از وی، در پی مواجهشدن با مشکلات مالی
- تضمین پاداش صدقهدهندگان، از جانب خداوند
- صدقه، موجب برخورداری از ثواب الهی+۱ آیه
- پیمانه، ابزاری معتبر برای سنجش در تجارت+۳ آیه
- سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالای تجاری با پیمانه، در دوران یوسف(علیه السلام)+۴ آیه
- استحباب پرداخت صدقه به مستحقّان و نیازمندان
- یوسف(علیه السلام)، دارای مقام حکومتی در مصر+۱ آیه
- اظهار مسکنت و ذلّت از ناحیه برادران یوسف به پیشگاه او و درخواست اعطای اذوقه به صورت صدقه به انان
- رفاه یوسف(علیه السلام) پس از دوران دشوار زندان+۴ آیه
- یوسف(علیه السلام)، حاکمی سخاوتمند، در دیده فرزندان یعقوب
- گرفتاری خاندان یعقوب در دوران قحطی، به سختی و تنگدستی
- شکایت برادران یوسف، از فقر و تنگدستی خود، در پیشگاه عزیز مصر+۱ آیه
- خداوند، پاداش دهنده به صدقه دهندگان، از دیدگاه برادران یوسف
- جواز درخواست صدقه، در صورت نیازمندی
- درخواست صدقه از سوی برادران یوسف، از ان حضرت
- جواز اعطای صدقه به فرزندان و خاندان یعقوب(علیه السلام)
- صدقه، امری ارزشمند در دین برادران یوسف و دارای پاداش
- گرفتاری خاندان یعقوب در دوران قحطی، به مضرّات و تنگدستی
- قحطی و خشکسالی، از عوامل ضرر به مردم
- درخواست افراد متضرّر (از قحطی و خشکسالی) از عزیز مصر (یوسف(صلی الله علیه واله))، به اعطای کامل کیل به انان
- عفو و گذشت یوسف(علیه السلام) در برابر ازارهای گذشته برادران خود+۲ آیه
- گذشت، در عین قدرت بر انتقام، از خصلت نیکوکاری یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- بازگشت مجدّد کاروان فرزندان یعقوب به مصر برای یافتن برادر+۱ آیه
- کاروان فرزندان یعقوب خواهان دریافت جیره کامل به رغم نداشتن پول خرید سهمیه خود
- رونق و توسعه کشاورزی در مصر باستان، در زمان یوسف(علیه السلام)+۵ آیه
- تدبیر و مدیریّت یوسف(علیه السلام) در مصر باستان، عامل مهم، در توسعه کشاورزی ان+۶ آیه
- وجود پیمانه برای کیل غلات در زمان یوسف(علیه السلام)+۳ آیه
- پیمانه، ابزاری معتبر برای تعیین مقدار کالا در داد و ستدها+۳ آیه
- یوسف علیه السلام دارای اختیارات ویژه، در مصرف بیتالمال و بذل و بخشش اذوقههای ذخیره شده+۲ آیه
- سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالا با پیمانه در مصر+۴ آیه
- ابادانی مصر، در عصر یوسف علیه السلام+۵ آیه
- سفرهای متعدّد فرزندان یعقوب به مصر، برای خرید اذوقه و گندم+۳ آیه
- وجود پیمانه برای تعیین مقدار کالا، برای فروش و سهم اشخاص در مصر+۵ آیه
- فقر و فلاکت خاندان یعقوب در سرزمین کنعان، قبل از کوچ به مصر+۱ آیه
- فرزندان یعقوب، دارای اهل و عیال+۱ آیه
- جستجو برای یافتن یوسف علیه السلام و بنیامین و تهیّه اذوقه، انگیزه برادران یوسف برای رفتن به مصر+۱ آیه
- تقاضای عاجزانه و ملتمسانه برادران یوسف از عزیز مصر (یوسف علیه السلام) مبنی بر استرداد بنیامین
- دریافت اذوقه نزد برادران یوسف، مهمتر از ماموریّت جستجوی یوسف علیه السلام و استرداد بنیامین
- برادران یوسف، دارای اهل و عیال (زن، فرزند و ...)+۱ آیه
- درخواست سهمیه کامل اذوقه از یوسف، در برابر بهای اندک از جانب برادران
- درخواست اذوقه بیش از سهمیه، از عزیز مصر (حضرت یوسف علیه السلام) به وسیله برادران
- عزیز مصر (یوسف علیه السلام) در دیده فرزندان یعقوب، حاکمی خداشناس، خیرخواه و اهل جود و کرم
- ذلّت و درخواست عاجزانه برادران یوسف، برای دریافت اذوقه، پیامد ستمهای انان به او+۱ آیه
- سرمایه اندک برادران برای دریافت اذوقه دوران قحطی
- تهیّه اذوقه در دوران قحطی، دلیل مسافرت برادرانِ یوسف به مصر+۴ آیه
- مسافرت برادران یوسف به مصر، در چهار مرحله+۳ آیه
- سفر برادران به مصر، جهت جستجوی یوسف علیه السلام و بنیامین، با دستور یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- به همراه اوردن پیراهن یوسف علیه السلام برای یعقوب علیه السلام در سفر سوم+۲ آیه
- فقر و تنگدستی برادران یوسف، در دوران قحطی
- گزارش برادران به یوسف علیه السلام درباره سختی معیشت و نابسامانی وضع مادّی خاندان یعقوب
- یوسف علیه السلام، از پرداخت کنندگان صدقه به نیازمندان و بهرهمند از پاداش خدا
- گرفتاری خاندان یوسف به فقر و مسکنت، در سرزمین کنعان+۱ آیه
- درخواست برادران از یوسف، مبنی بر پر کردن پیمانه در برابر بهای ناچیز و صدقه و بخشش اذوقه بیشتر
- رواج دادوستد و تجارت با پیمانه و کیل، در عصر یوسف علیه السلام+۵ آیه
- رفاه و اسایش یوسف علیه السلام، پس از دوران دشوار زندان و رسیدن به مقام حکومت+۴ آیه
- پرداخت صدقه و بخشش با قصد قربت و ثواب، از خصلتهای نیک یوسف علیه السلام و مورد انتظار برادران وی
- تقوا، از عوامل موفقیت یوسف علیه السلام در احراز حکومت و عزت دنیایی+۲ آیه
- گذشت یوسف علیه السلام از ازارهای گذشته برادران+۲ آیه
- گذشت و عفو، در عین قدرت بر انتقام، از خصلتهای نیکوی یوسف علیه السلام+۲ آیه
- پر کردن پیمانه و تکمیل کیل غلّات در برابر بهای ناچیز، درخواست برادران از یوسف علیه السلام
- نقش مدیریت یوسف علیه السلام در انتقال و هجرت خاندانش، از کنعان به مصر+۱۵ آیه
- معاشرت نیکوی یوسف علیه السلام با برادران خود در قبل و بعد از عذرخواهی انان از وی+۴ آیه
- برخورداری یوسف علیه السلام از حکومت، در مصر+۶ آیه
- نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۱۶ آیه