سوره یوسف، آیه ۹۵ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۶
معنی کلمات و عبارات
«ضَلالِکَ الْقَدِیمِ»: گمراهی پیشین (نگا: یوسف / . مراد افراط در محبّت یوسف و اعتقاد به زندهبودن او و امید به دیدار و بسر رسیدن هجران است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- بستگان یعقوب باور به زنده بودن یوسف(ع) را خطاى دیرینه یعقوب(ع) و اصرار بر آن را برخاسته از کژاندیشى مى شمردند. «إنک لفى ضللک القدیم»
مقصود فرزندان و بستگان یعقوب از خطاى دیرینه وى (ضلالک القدیم) مى تواند اعتقاد او به زنده بودن یوسف(ع) و یا برتر دانستن وى بر دیگر فرزندان باشد. هر چند بعید نیست که هر دو معنا نیز مراد باشد.
۲- بستگان یعقوب با سوگند ، وى را به کژروى و ارتکاب خطا در برتر دانستن یوسف(ع) و محبّت بیش از حد به وى متهم کردند. «إنک لفى ضللک القدیم»
۳- یعقوب(ع) در طول فراق یوسف(ع) همواره به زنده بودن او اعتقاد داشت و آن را براى اطرافیانش اظهار مى کرد. «قال أبوهم إنى لأجد ریح یوسف ... قالوا تالله إنک لفى ضللک القدیم»
۴- بستگان یعقوب او را در خبر استشمام بوى یوسف(ع) تکذیب کرده و این احساس را ناشى از کژاندیشى دانستند. «قال أبوهم إنى لأجد ریح یوسف ... قالوا تالله إنک لفى ضللک القدیم»
۵- بى ادبى و جسارت بستگان یعقوب به ساحت والاى آن حضرت «إنک لفى ضللک القدیم»
۶- سوگند به نام خدا ، داراى سابقه اى طولانى در تاریخ بشر «قالوا تالله إنک لفى ضللک القدیم»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۴–۹۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۵
روایات و احادیث
۷- «نشیط ... قال: قلت لأبى عبدالله(ع): أکان إخوة یوسف صلوات الله علیه أنبیاء قال: لا و لابررة أتقیاء و کیف و هم یقولون لأبیهم یعقوب: «تالله إنک لفى ضلالک القدیم» ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۹۴، ح ۷۴ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۶۴، ح ۱۹۲.] نشیط گفت: به امام صادق(ع) گفتم: آیا برادران یوسف پیامبر بودند؟ حضرت فرمود: نه، از نیکان و پرهیزکاران نیز نبودند و چگونه پیامبر بودند در حالى که به پدرشان یعقوب مى گفتند: تالله إنک لفى ضلالک القدیم».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
برادران یوسف و نبوتبینش آل یعقوبتهمت خطا به یعقوبتهمت کج فکری به یعقوبسوگند آل یعقوبیعقوب و بوییوسفیعقوب وحیات یوسفآل یعقوب و حیات یوسفآل یعقوب و یعقوباهانت به یعقوباهانتهای آل یعقوبتهمتهای آل یعقوبتاریخ سوگندپیشگویی یعقوبعلم غیب یعقوبمحبت یعقوب به یوسفتهمتهای برادران یوسفیعقوب در فراق یوسفبرادران یوسف و یعقوبقصه یعقوبسوگند به خداقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- تهمت گمراهی و کج اندیشی به یعقوب(علیه السلام) از سوی نزدیکان ان حضرت
- برخورد اهانتامیز فرزندان یعقوب(علیه السلام) با ان حضرت+۲ آیه
- تهمت گمراهی به یعقوب(علیه السلام)، از سوی فرزندانش+۲ آیه
- انکار حیات و زنده بودن یوسف(علیه السلام)، از سوی خانواده یعقوب+۱ آیه
- باور به زنده بودن یوسف(علیه السلام)، خطای دیرینه یعقوب(علیه السلام)، از نگاه بستگان ان حضرت و اصرار بر ان، نشانه کژاندیشی+۱ آیه
- تهمت خطا و گمراهی به یعقوب(علیه السلام) از جانب فرزندانش، به علّت محبّت به یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- سوگند به نام خدا و پیمان بستن با او، دارای جایگاهی ویژه، در ایین یعقوب(علیه السلام) و در نزد خاندان او+۴ آیه
- نسبت گمراهی و کج اندیشی به یعقوب علیه السلام از سوی فرزندانش، در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
- ملامت یعقوب علیه السلام در مورد یوسف علیه السلام، از سوی فرزندان+۲ آیه
- نسبت گمراهی و کج اندیشی به یعقوب علیه السلام از سوی فرزندانش، در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
- بیادبی و جسارت پسران یعقوب، در برخورد با ان جناب+۱ آیه
- ادّعا و افترای برادران یوسف، مبنی بر گمراه بودن پدرشان، به دلیل علاقه بیشتر به یوسف علیه السلام+۳ آیه
- برادران یوسف بر باور احاطه شدن پدرشان در اشتباهات رفتاری (در محبت افزونتر به یوسف علیه السلام و بنیامین)+۱ آیه
- برادران یوسف (باقیمانده در کنعان) معتقد به بقای کج رفتاری و افراط و تفریط یعقوب علیه السلام
- سوگند برادران یوسف (باقیمانده در کنعان) مبنی بر نادرستی پندار یعقوب علیه السلام در مورد زنده بودن یوسف علیه السلام
- نابینا شدن یعقوب علیه السلام بر اثر فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه
- تهمت و نسبت گمراهی به یعقوب علیه السلام به دلیل محبّت شدید او به یوسف علیه السلام+۱ آیه
- تهمت گمراهی و سبک عقلی به یعقوب علیه السلام در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
- نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۱۰ آیه