آیه ۸۵ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۸۵ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۵

قَالُوا تَاللَّهِ تَفْتَأُ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهَالِكِينَ

گفتند: «به خدا تو آنقدر یاد یوسف می‌کنی تا در آستانه مرگ قرار گیری، یا هلاک گردی!»

معنی کلمات و عبارات
«تَفْتَؤُاْ تَذْکُرُ»: پیوسته به خاطر می‌آوری و همیشه یاد می‌کنی. در اصل (لا تَفْتَؤُاْ) است و عربها حرف (لا) را گاهی از اوّل (تَفْتَؤُاْ) حذف می‌نمایند و به معنی (لا تَزالُ) به کار می‌برند. «حَرَضاً»: مصدر است و به معنی نزدیک شدن به مرگ است و در اینجا برای مبالغه و مراد شخص مشرف به مرگ است. «الْهَالِکِینَ»: مردگان. تباه‌شدگان.
نزول
نکات آیه
۱- یعقوب(ع) ، همواره به یاد فرزندش یوسف(ع) و دردمند فراق او بود. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف» «تفتؤا» از افعال ناقصه و به تقدیر «لا» ى نافیه است. بنابراین «تفتؤا تذکر یوسف» ; یعنى ، پیوسته یوسف(ع) را یاد مى کنى. ۲- یعقوب(ع) در اثر درد طاقت سوز فراق یوسف(ع) ، در معرض زمین گیر شدن و یا از دست دادن جان خویش بود. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین» «حرض» به بیمارى گفته مى شود که بنیانش تباه شده و مشرف بر هلاکت باشد. ۳- فرزندان یعقوب ، نگران وضعیت رو به وخامت پدر خویش و ناراحت از قرار گرفتنش در معرض بیمارى و هلاکت «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین» ۴- فرزندان یعقوب او را به خاطر اندوه جانکاهش در فراق یوسف(ع) ملامت کردند. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف» لحن و سیاق جمله «قالوا تالله ...» گویاى ملامت یعقوب(ع) و درخواست به فراموشى سپردن یوسف(ع) است. ۵- فرزندان یعقوب از وى تقاضا کردند یوسف(ع) را فراموش کرده و یاد او را از خاطر بزداید. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف» ۶- فرزندان یعقوب با سوگند به خدا ، خطر فرسوده شدن و به هلاکت رسیدنش را به او هشدار دادند. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین» حرف «تاء» براى قسم است و جمله «تفتؤا تذکر یوسف» به اعتبار غایتى که براى آن ذکر شده (حتى تکون حرضاً ...) جواب قسم است ; یعنى ، در حقیقت جواب قسم «تکون حرضاً ...» مى باشد. ۷- رنجها و غصه هاى شدید ، فرساینده توان جسمى آدمى و هلاک سازنده وى «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
  • جدایی یوسف(علیه السلام)از پدرش، باعث حزن یعقوب(علیه السلام)+۳ آیه
  • حزن و اندوه یعقوب(علیه السلام)، بر فقدان پسرش یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • حزن شدید، سبب فرسایش جسم ادمی+۳ آیه
  • حزن شدید، سبب هلاکت انسان+۳ آیه
  • اندوه یعقوب(علیه السلام) در فراق یوسف(علیه السلام)، موجب نابینایی چشم او و زمینه فرسایش چشم و درگذشتاو+۲ آیه
  • شکایت یعقوب(علیه السلام) در پیشگاه خداوند از غم و اندوه جانکاه خود، در فراق یوسف(علیه السلام)، در عین صبر و شکیبایی و فروخوردن خشم خود+۳ آیه
  • گرفتاری و سختی یعقوب(علیه السلام)، در فراق یوسف(علیه السلام)
  • شکوه یعقوب(علیه السلام) به خدا، از فراق یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • سوگند به نام خدا و پیمان بستن با او، دارای جایگاهی ویژه، در ایین یعقوب(علیه السلام) و در نزد خاندان او+۲ آیه
  • خبر دادن یعقوب(علیه السلام) از زنده بودن یوسف(علیه السلام)از کرامات وی+۲ آیه
  • خطر مرگ برای یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام
  • مهربانی یعقوب علیه السلام به فرزندش یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • اندوه شدید یعقوب علیه السلام از جدایی یوسف علیه السلام+۴ آیه
  • حزن یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام، زمینه ساز بیماری و مرگ ان جناب
  • ملامت یعقوب علیه السلام در مورد یوسف علیه السلام، از سوی فرزندان+۲ آیه
  • گلایه و شکوه یعقوب علیه السلام نزد خدا، در فراق یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • نگرانی فرزندان یعقوب از قرار گرفتن پدرشان در معرض بیماری و هلاکت
  • یعقوب علیه السلام، شخصیّتی صبور و شکیبا+۲ آیه
  • ملامت یعقوب علیه السلام از سوی فرزندان، به علت اندوهِ جانکاهش در فراق یوسف علیه السلام
  • علاقه شدید یعقوب علیه السلام به یوسف علیه السلام و حزن و اندوه ان جناب، در فراق فرزندش+۳ آیه
  • یعقوب علیه السلام بر اثر فراق یوسف علیه السلام، در استانه مرگ و یا از دست دادن جان خویش
  • درخواست برادران یوسف از یعقوب علیه السلام مبنی بر فراموش کردن یوسف
  • سرزنش یعقوب علیه السلام از جانب برادران، به سبب اندوه جانکاه و طاقت فرسایش، در فراق یوسف علیه السلام
  • سوگند برادران، جهت هشدار به پدر از خطر فرسایش جسمی و مرگ در اندوه و فراق یوسف علیه السلام
  • نگرانی و ناراحتی برادران از وضعیت پدر و قرار گرفتن او، در معرض بیماری و نابودی
  • هشدار برادران به پدر، درباره خطر فرسودگی و هلاکت، بر اثر اندوه فراق یوسف علیه السلام
  • یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۳ آیه
  • اندوه شدید یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • ظهور خطر مرگ برای یعقوب علیه السلام، در فراق یوسف علیه السلام
  • اندوه شدید یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • ظهور خطر مرگ، برای یعقوب علیه السلام، در فراق یوسف علیه السلام
  • نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۸ آیه
واژه‌ها