سوره یوسف، آیه ۸۵ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۵
قَالُوا تَاللَّهِ تَفْتَأُ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهَالِكِينَ
گفتند: «به خدا تو آنقدر یاد یوسف میکنی تا در آستانه مرگ قرار گیری، یا هلاک گردی!»
معنی کلمات و عبارات
«تَفْتَؤُاْ تَذْکُرُ»: پیوسته به خاطر میآوری و همیشه یاد میکنی. در اصل (لا تَفْتَؤُاْ) است و عربها حرف (لا) را گاهی از اوّل (تَفْتَؤُاْ) حذف مینمایند و به معنی (لا تَزالُ) به کار میبرند. «حَرَضاً»: مصدر است و به معنی نزدیک شدن به مرگ است و در اینجا برای مبالغه و مراد شخص مشرف به مرگ است. «الْهَالِکِینَ»: مردگان. تباهشدگان.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- یعقوب(ع) ، همواره به یاد فرزندش یوسف(ع) و دردمند فراق او بود. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف»
«تفتؤا» از افعال ناقصه و به تقدیر «لا» ى نافیه است. بنابراین «تفتؤا تذکر یوسف» ; یعنى ، پیوسته یوسف(ع) را یاد مى کنى.
۲- یعقوب(ع) در اثر درد طاقت سوز فراق یوسف(ع) ، در معرض زمین گیر شدن و یا از دست دادن جان خویش بود. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین»
«حرض» به بیمارى گفته مى شود که بنیانش تباه شده و مشرف بر هلاکت باشد.
۳- فرزندان یعقوب ، نگران وضعیت رو به وخامت پدر خویش و ناراحت از قرار گرفتنش در معرض بیمارى و هلاکت «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین»
۴- فرزندان یعقوب او را به خاطر اندوه جانکاهش در فراق یوسف(ع) ملامت کردند. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف»
لحن و سیاق جمله «قالوا تالله ...» گویاى ملامت یعقوب(ع) و درخواست به فراموشى سپردن یوسف(ع) است.
۵- فرزندان یعقوب از وى تقاضا کردند یوسف(ع) را فراموش کرده و یاد او را از خاطر بزداید. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف»
۶- فرزندان یعقوب با سوگند به خدا ، خطر فرسوده شدن و به هلاکت رسیدنش را به او هشدار دادند. «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین»
حرف «تاء» براى قسم است و جمله «تفتؤا تذکر یوسف» به اعتبار غایتى که براى آن ذکر شده (حتى تکون حرضاً ...) جواب قسم است ; یعنى ، در حقیقت جواب قسم «تکون حرضاً ...» مى باشد.
۷- رنجها و غصه هاى شدید ، فرساینده توان جسمى آدمى و هلاک سازنده وى «قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتى تکون حرضًا أو تکون من الهلکین»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۳–۹۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸۳–۹۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۸۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۸۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۸۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۸۱–۸۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار رنجهابرادران یوسف و بیماری یعقوبخطر مرگ یعقوبدرخواست فراموشی یوسفزمینه بیماری یعقوبزمینه مرگ یعقوبسختی فراق یوسفسرزنش یعقوبسرزنشهای برادران یوسفنگرانی برادران یوسفهشدار به یعقوبهشدارهای برادران یوسفعوامل ضعف انسانآثار عواطف خانوادگیروانشناسی عاطفیآثار اندوهعوامل مرگاندوه یعقوبخواسته های برادران یوسفیعقوب در فراق یوسفبرادران یوسف و یعقوبقصه یعقوبقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- جدایی یوسف(علیه السلام)از پدرش، باعث حزن یعقوب(علیه السلام)+۳ آیه
- حزن و اندوه یعقوب(علیه السلام)، بر فقدان پسرش یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- حزن شدید، سبب فرسایش جسم ادمی+۳ آیه
- حزن شدید، سبب هلاکت انسان+۳ آیه
- اندوه یعقوب(علیه السلام) در فراق یوسف(علیه السلام)، موجب نابینایی چشم او و زمینه فرسایش چشم و درگذشتاو+۲ آیه
- شکایت یعقوب(علیه السلام) در پیشگاه خداوند از غم و اندوه جانکاه خود، در فراق یوسف(علیه السلام)، در عین صبر و شکیبایی و فروخوردن خشم خود+۳ آیه
- گرفتاری و سختی یعقوب(علیه السلام)، در فراق یوسف(علیه السلام)
- شکوه یعقوب(علیه السلام) به خدا، از فراق یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- سوگند به نام خدا و پیمان بستن با او، دارای جایگاهی ویژه، در ایین یعقوب(علیه السلام) و در نزد خاندان او+۲ آیه
- خبر دادن یعقوب(علیه السلام) از زنده بودن یوسف(علیه السلام)از کرامات وی+۲ آیه
- خطر مرگ برای یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام
- مهربانی یعقوب علیه السلام به فرزندش یوسف علیه السلام+۲ آیه
- اندوه شدید یعقوب علیه السلام از جدایی یوسف علیه السلام+۴ آیه
- حزن یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام، زمینه ساز بیماری و مرگ ان جناب
- ملامت یعقوب علیه السلام در مورد یوسف علیه السلام، از سوی فرزندان+۲ آیه
- گلایه و شکوه یعقوب علیه السلام نزد خدا، در فراق یوسف علیه السلام+۱ آیه
- نگرانی فرزندان یعقوب از قرار گرفتن پدرشان در معرض بیماری و هلاکت
- یعقوب علیه السلام، شخصیّتی صبور و شکیبا+۲ آیه
- ملامت یعقوب علیه السلام از سوی فرزندان، به علت اندوهِ جانکاهش در فراق یوسف علیه السلام
- علاقه شدید یعقوب علیه السلام به یوسف علیه السلام و حزن و اندوه ان جناب، در فراق فرزندش+۳ آیه
- یعقوب علیه السلام بر اثر فراق یوسف علیه السلام، در استانه مرگ و یا از دست دادن جان خویش
- درخواست برادران یوسف از یعقوب علیه السلام مبنی بر فراموش کردن یوسف
- سرزنش یعقوب علیه السلام از جانب برادران، به سبب اندوه جانکاه و طاقت فرسایش، در فراق یوسف علیه السلام
- سوگند برادران، جهت هشدار به پدر از خطر فرسایش جسمی و مرگ در اندوه و فراق یوسف علیه السلام
- نگرانی و ناراحتی برادران از وضعیت پدر و قرار گرفتن او، در معرض بیماری و نابودی
- هشدار برادران به پدر، درباره خطر فرسودگی و هلاکت، بر اثر اندوه فراق یوسف علیه السلام
- یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۳ آیه
- اندوه شدید یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه
- ظهور خطر مرگ برای یعقوب علیه السلام، در فراق یوسف علیه السلام
- اندوه شدید یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه
- ظهور خطر مرگ، برای یعقوب علیه السلام، در فراق یوسف علیه السلام
- نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۸ آیه