سوره یونس، آیه ۱۶ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۰
قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
بگو: «اگر خدا میخواست، من این آیات را بر شما نمیخواندم؛ و خداوند از آن آگاهتان نمیکرد؛ چه اینکه مدّتها پیش از این، در میان شما زندگی نمودم؛ (و هرگز آیهای نیاوردم؛) آیا نمیفهمید؟!»
معنی کلمات و عبارات
«لآ أَدْرَاکُم بِهِ»: شما را از آن آگاه نمیکرد. از آن باخبرتان نمیساخت. «لَبِثْتُ»: ماندهام. بسر بردهام. «عُمُراً»: یک عمر. مراد مدّت مدید است. مفعولٌفیه است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - قرآن، کتاب خداست، نه ساخته ذهن بشر. «قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان ... قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم»
۲ - حضرت محمّد(ص) فرستاده خدا بوده و آیات قرآن را به دستور او بر مردم مى خواند. «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم»
۳ - ارتباط بىواسطه و مستقیم پیامبر(ص) با مردم، در ابلاغ پیام خدا (قرآن) به آنان «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم»
۴ - لزوم حفظ رابطه مستقیم و بىواسطه با مردم براى رهبران و مبلغان دینى در راستاى تبلیغ و ارشاد «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم»
۵ - قرآن پدیده بدیعى است که مردم عصر پیامبر(ص) نسبت به آن کاملاً بیگانه بوده اند. «و لا أدریکم به»
برداشت فوق، لازمه معناى جمله «لو شاء اللّه ... و لا أدراکم به» (اگر خدا خواسته بود شما را به آن آشنا نمى کرد) است.
۶ - ناآشنایى حضرت محمّد(ص) به معارف قرآن پیش از نزول آن بر ایشان «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم و لا أدریکم به»
کلمه «أدرى» مى تواند افعل تفضیل و به معناى «أعلم» (داناتر) و به تقدیر «و لا أدرى منکم به» باشد.
۷ - زندگى و شخصیت پیش از بعثت پیامبر(ص)، دلیلى روشن براى رسالت و نبوت او «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم ... فقد لبثت فیکم عمراً من قبله»
۸ - زندگى پیش از بعثت حضرت محمّد(ص)، گواه روشن بر الهى و آسمانى بودن قرآن «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم ... فقد لبثت فیکم عمراً من قبله»
۹ - انکار آسمانى بودن قرآن و رسالت حضرت محمّد(ص) على رغم آگاهى به زندگى و شخصیت پیش از بعثت او، نشانه بى خردى است. «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم ... فقد لبثت فیکم عمراً من قبله أفلا تعقلون»
۱۰ - سرزنش مشرکان از سوى خداوند، به خاطر انکار الهى بودن قرآن و رسالت پیامبر(ص)، على رغم آشنایى کامل آنان با شخصیت پیش از بعثت آن حضرت «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم ... فقد لبثت فیکم عمراً من قبله أفلا تعقلون»
۱۱ - عقل، وسیله اى براى شناخت حقایق «قل لو شاء اللّه ما تلوته علیکم ... أفلا تعقلون»
۱۲ - زندگى و سیر و سلوک فردى و اجتماعى پیشین افراد، وسیله اى براى شناخت شخصیت آنان «فقد لبثت فیکم عمراً من قبله أفلا تعقلون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۵–۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ابزار شناخت شخصیترهبران دینی و مردممبلغان و مردممردم صدر اسلام و قرآننقش زندگی اجتماعینقش زندگی فردینشانه های بیعقلیمحمد قبل از بعثتسرزنش مکذبان قرآنکتاب خداسرزنش مکذبان محمدمحمد و مردممشرکان صدر اسلام و محمدتازگی قرآنمشرکان صدر اسلام و قرآنمحمد و قرآندلایل نبوت محمدمحدوده علم محمدتکذیب قرآندلایل وحیانیت قرآننقش عقلتکذیب محمدسرزنش مشرکانرسولان خداتبلیغ محمدمسؤولیت رهبران دینیابزار شناختمسؤولیت مبلغانمقامات محمدروش تبلیغویژگیهای قرآنرسالت محمدسرزنشهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- تکذیب ایات قران، سبب محرومیّت از رستگاری+۲ آیه
- بهکار نگرفتن عقل، زمینهای برای رواج افترا بر خدا+۲ آیه
- تعقّل مانع افترا به خداوند+۲ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۴ آیه
- تفکّر و اندیشه، راهی برای شناخت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- نکوهش و سرزنش خداوند، به فاقدان تفکّر و اندیشه+۳ آیه
- تلاوت ایات الهی بر مردمان مکّه، از طرف محمّد(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- تلاوت ایات الهی بر مردمان مکّه، از طرف محمّد(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- تلاوت قران از جانب محمّد(صلی الله علیه واله) براساس مشیّت الهی
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۵ آیه
- فکر نکردن کافران مشرک، درباره اعجازامیز بودن قران و رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، به رغم شناخت کامل به شخصیت ان حضرت در گذشته، مورد پرسش سرزنش امیز خدا
- نیندیشیدن مشرکان، درباره حقانیت قران، با وجود اُمّی بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) و زندگی دراز مدت بین انان، مورد پرسش نکوهش امیز ان حضرت
- فکر نکردن کافران مشرک، درباره اعجازامیز بودن قران و رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، به رغم اشنایی کامل انان به شخصیّت ان حضرت در گذشته، مورد پرسش سرزنش امیز خدا
- نیندیشیدن مشرکان، درباره حقّانیّت قران، با وجود اُمّی بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) و زندگی دراز مدّت بین انان، مورد پرسش نکوهش امیز ان حضرت
- شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۴ آیه
- تصدیق حقّانیّت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) بر اساس شواهد گویا از زندگانی ان حضرت، نشانه خردمندی+۲ آیه
- عقل، وسیله ای برای شناخت حقایق
- بی تعقلی و عدم توجه به سوابق زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله)از سوی مشرکان، عامل تشکیک انان در حقانیّت قران+۱ آیه
- زندگی چندین ساله پیامبر(صلی الله علیه واله) میان مردم مکّه پیش از نبوتش، دلیلی بر حقانیّت نزول قران از سوی خداوند+۱ آیه
- بی تعقلی مشرکان به سوابق زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله)موجب درخواست انان از ان حضرت، در اوردن قرانی غیر از قران موجود+۱ آیه
- خداوند، منشا نزول قران+۲ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله برانگیخته الهی از میان مردم و از جنس انان+۳ آیه
- پیروزی نهایی پیامبر صلی الله علیه و اله، بر مخالفان و دشمنان خود+۱ آیه
- تحدّی محمّد صلی الله علیه و اله در برابر کافران، به اوردن معجزهای همانند قران+۴ آیه
- تلاوت ایات قران، برای مردم عرب، به وسیله محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- زندگی و شخصیّت پیش از بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله، دلیلی روشن برای حقّانیّت رسالت ان حضرت
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، شخصیّتی کاملًا اشنا و شناخته شده، برای مردم پیرامون خویش+۱ آیه
- زندگی و شخصیّت پیش از بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله دلیلی روشن بر رسالت و نبوّت او
- امّی بودن (درس نخواندن و خط ننوشتن) پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه صداقت ان حضرت، در ادّعای رسالت خویش+۳ آیه
- نااشنایی پیامبر صلی الله علیه و اله از معارف قران، پیش از نزول ان بر ایشان+۱ آیه
- خداوند، مبدا علوم و اگاهیهای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، تحت هدایت وحی الهی+۳ آیه
- زندگی و شخصیّت پیش از بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله، دلیل روشن برای رسالت و نبوّت او
- زندگی پیش از بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله، گواه روشن بر الهی و اسمانی بودن قران
- قران، معجزه حضرت محمّد صلی الله علیه و اله و دلیل حقّانیّت رسالت او+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلام وابسته بودن قدرتش به مشیّت خدا+۱ آیه
- تلاوت ایات الهی بر مردمان مکّه، به وسیله محمّد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله از اهل مکه و بزرگ شده در میان مردم ان
- نکوهش خدا، از فاقدان تفکر و تعقل+۳ آیه
- فکر نکردن کافران مشرک درباره اعجازامیز بودن قران و رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، به رغم شناخت کامل به سابقه نیک ان حضرت، مورد پرسش سرزنشامیز
- نیندیشیدن مشرکان درباره حقانیت قران، با وجود امّی بودن پیامبر صلی الله علیه و اله و زندگی دراز مدت بین انان، مورد پرسش نکوهشامیز ان حضرت
- هدایت یافتگی پیامبر صلی الله علیه و اله در پرتو وحی الهی+۳ آیه