آیه ۳۷ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۳۷ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۳

وَ مَا كَانَ هٰذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرَى مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لٰكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ تَفْصِيلَ الْكِتَابِ لاَ رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِ الْعَالَمِينَ

شایسته نبود (و امکان نداشت) که این قرآن، بدون وحی الهی به خدا نسبت داده شود؛ ولی تصدیقی است برای آنچه پیش از آن است (از کتب آسمانی)، و شرح و تفصیلی بر آنها است؛ شکّی در آن نیست، و از طرف پروردگار جهانیان است.

معنی کلمات و عبارات
«أَن یُفْتَری»: این که سرهم کرده شود و به دروغ به هم بافته شود. «مِن دُونِ»: از غیر. از سوای. «تَصْدِیقَ»: به معنی مُصدِّق، یعنی تصدیق‌کننده است. خبر (کانَ) محذوف است و تقدیر چنین است: وَ لکِن کَانَ هُوَ تَصْدِیقَ. می‌تواند مفعول له فعل مقدّری هم باشد. یعنی نازل شده است برای تصدیق. «الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ»: مراد همه سخنانی است که بر زبان انبیاء رفته است و همه کتابهائی است که توسّط ایشان آمده است (نگا: مائده / ). «الْکِتَابِ»: مراد جنس کتاب است و شامل همه کتابهای آسمانی می‌گردد.
نزول
نکات آیه
۱ - قرآن کتابى است که نسبت ساختگى و غیر الهى بودن را، نه در شکل و نه در محتوا، نمى پذیرد. «و ما کان هذا القرءان أن یفترى من دون اللّه» نفى صفت افترا و ساختگى بودن از قرآن با به کارگیرى «ما کان» - که براى نفى شأن و استعداد است - بیانگر این حقیقت مى باشد که: در قرآن - چه در شکل و چه در محتواى آن - هیچ نشانه اى که حاکى از غیر الهى بودن آن باشد، وجود ندارد. ۲ - قرآن، معجزه حضرت محمّد (ص) و دلیل رسالت و نبوت وى «و ما کان هذا القرءان أن یفترى من دون اللّه» ۳ - قرآن، نام کتاب آسمانى پیامبر اسلام (ص) است. «و ما کان هذا القرءان أن یفترى من دون اللّه» ۴ - هیچ مخلوقى، توانایى آوردن کتابى همانند قرآن را ندارد. «و ما کان هذا القرءان أن یفترى من دون اللّه» ۵ - وحدت و یگانگى معارف قرآن با معارف کتابهاى آسمانى پیشین (تورات، انجیل و ...) «و لکن تصدیق الذى بین یدیه و تفصیل الکتب» ۶ - قرآن، تصدیق و تأیید کننده کتابهاى آسمانى پیشین (تورات، انجیل و ...) «و لکن تصدیق الذى بین یدیه» ۷ - شباهت و همگونى قرآن با کتابهاى آسمانى پیشین (تورات، انجیل و ...) دستاویز مشرکان صدر اسلام براى زدن برچسب «ساختگى بودن» به آن «و ما کان هذا القرءان أن یفترى من دون اللّه و لکن تصدیق الذى بین یدیه و تفصیل الکتب» ۸ - قرآن، شرح و تفصیل کتابهاى آسمانى پیشین (تورات، انجیل و ...) است. «و تفصیل الکتب» ۹ - قرآن، کتابى روشن و به دور از هرگونه ابهام «و تفصیل الکتب» ۱۰ - قرآن، مجموعه اى است از معارف حق و به دور از هر چیزى که مایه ریب و تردید مى باشد. «لاریب فیه» «ریب» از عارضه هاى نفسانى انسان است. نفى آن از ساحت قرآن از باب اطلاق سبب و اراده مسبب است; یعنى، چیزى که مایه ریب باشد در قرآن نیست. ۱۱ - قرآن، کتابى است الهى. «من رب العلمین» ۱۲ - خدا، پروردگار جهانیان است. «من رب العلمین» ۱۳ - ربوبیت و پروردگارى خدا، مقتضى نزول قرآن «من رب العلمین» ۱۴ - قرآن، کتابى است انسان ساز و مایه رشد و پرورش. «من رب العلمین» ۱۵ - جهان، داراى عالمهاى گوناگون «من رب العلمین»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۳)
  • احتجاج برضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقّانیّت قران، به تحدّی، در اوردنِ همانند قران+۴ آیه
  • ساختگی دانستن قران از افترای مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • همه ایات قران، دارای تاویل و حقایقی ورای ظاهر لفظ و مفهوم ان+۱ آیه
  • جهل مشرکان به قران، سبب تکذیب ان قبل از امدن تاویلاش+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • قران، تاییدکننده سایر کتابهای اسمانی (همانند تورات و انجیل)+۹ آیه
  • قران، تفصیلدهنده تورات و دیگر کتب اسمانی
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۲ آیه
  • تکذیب قران از سوی مشرکان، ناشی از جهل انان+۲ آیه
  • حرمت افترا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • روا نبودن هر نوع شک و تردید در نزول الهی قران به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • ربوبیّت و پروردگاری خداوند، مقتضی نزول قران
  • تدبیر صاحبان عقل و جهانیان، به فرمان خداوند+۲ آیه
  • در بین دو دست بودن، کنایه از موجودی از قبل و داشته های پیشین+۸ آیه
  • اظهار شک و تردید منکران قران، در حقّانیّت نزول ان از سوی خداوند+۱ آیه
  • قران، مجموعه ای از معارف حق، و به دور از هرگونه شک و تردید+۳ آیه
  • قران، کتابی متقن از سوی پروردگار و منزّه از هرگونه شک و تردید+۳ آیه
  • افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۶ آیه
  • قران، کتابی با عظمت و دارای احترام+۱ آیه
  • تفصیل الکتاب، از اسما و صفات قران
  • مصدّق، از صفات قران+۹ آیه
  • قران، تصدیق کننده انجیل+۹ آیه
  • قران، تصدیق کننده تورات+۹ آیه
  • قران، کتابی مُفَصِّل و مفصَّل+۱ آیه
  • افترای مشرکان به قران، با دروغ خواندن ان+۳ آیه
  • فسادگری مشرکان، مانع ایمان انان به قران+۲ آیه
  • تکذیب قران، موجب قرار گرفتن در زمره ستمگران+۱ آیه
  • جهل منکران به تاویل قران عامل تکذیب ان از سوی ایشان+۱ آیه
  • جهل منکران به ابعاد مختلف قران، عامل تکذیب ان از سوی ایشان+۱ آیه
  • ظالمان، از جمله مکذبان قران+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران، از سوی مشرکان+۱ آیه
  • همانندی تکذیب کنندگان قران، با تکذیب کنندگان امّتهای پیشین+۲ آیه
  • تورات، مورد تایید و تصدیق قران+۱۰ آیه
  • احتجاج بر ضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقانیّت قران، به تحدّی، برای اوردن همانند قران+۴ آیه
  • شایسته نبودن شک و تردید، در حقانیّت قران+۴ آیه
  • قران، تفصیل دهنده حقایق موجود در کتابهای اسمانی پیشین+۲ آیه
  • قران، تصدیق کننده دیگر کتابهای اسمانی+۸ آیه
  • فرجام ظالمان مکذب قران، قابل تامل و موجب عبرت+۱ آیه
  • مفسدان، در زمره کافران به قران+۱ آیه
  • کفر به قران، در پی دارنده تهدید خداوند+۱ آیه
  • روحیّه فسادگری، عامل ایمان نیاوردن به قران+۱ آیه
  • مصونیّت و منزّه بودن قران، از وجود هرگونه افترا در ان
  • ایمان عدّه ای از قریش به قران+۲ آیه
  • ربوبیّت خداوند، منشا نزول قران+۱ آیه
  • قران، تصدیق کننده دیگر کتابهای اسمانی و هماهنگ با انها+۸ آیه
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۶ آیه
  • ساختگی دانستن قران، از افتراهای مشرکان به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • تحدّی خداوند به قران، نوعی دفاع از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل افترای ساختگی بودن ان+۲ آیه
  • قران، معجزهای کافی برای اثبات حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • قران، نام کتاب نازل شده بر محمّد صلی الله علیه و اله
  • قران، معجزه حضرت محمّد صلی الله علیه و اله و دلیل حقّانیّت رسالت او+۴ آیه
  • قران، معجزه جاودان و گواه صدق بر نبوت محمد مصطفی صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • قران نازل شده از جانب خدا و غیر قابل تردید+۱ آیه
واژه‌ها